|

مهنوش مشیری میان عقل و جنون تاب می‌خورد

شرق: مهنوش مشیری را همه می‌شناسیم؛ او هنرمندی است که هم مبانی و مباحث نظری هنر را می‌شناسد و هم خود آفرینشگر اثر هنری است؛ او را هم در دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی در میان دانشجویان و استادان رشته‌های هنری و در آتلیه‌های دانشکده‌های هنری می‌توان یافت، هم در همایش‌های داخلی و خارجی و حتی کمیته‌های ژوری و داوری جشنواره‌های داخلی و خارجی. هم در شمار استادان و پیش‌کسوتان قلمروهای مختلف هنر است چون با آنها حریف و هم‌مباحثه و همکار و هم‌کلاس بوده و هم هنرمندان نسل جوان و جوانان اهل هنر او را می‌شناسند چون معلم و راهنما و مشاور آنهاست. مهنوش مشیری را می‌توان تصویرگر، نقاش، مدیر هنری، مدیر آتلیه گرافیک مطبوعات، شاعر، قصه‌نویس، پژوهشگر، استادراهنما و مشاور و داور، معلم و مدرس دانشگاه و کارشناس و منتقد نامید. اهالی اقلیم هنر معمولا چند گروه‌اند؛ يك گروه فلسفه و تاریخ و هنر و مکتب‌ها و تحولات هنری را می‌دانند و دستی بر آتش خلق اثر هنری ندارند، این گروه عالمان منظومه هنر هستند، گروه دیگر آفرینشگر اثر هنری هستند، نقاشی، مجسمه، موسیقی، خط و... خلق می‌کنند بدون آنکه فلسفه و مبانی نظری هنری را بدانند یا برای آفرینش خود به آنها نیاز داشته باشند. اینها را هنرمندان می‌نامند. گروه سوم که معدودند و گران‌بها، هنرمندان عالم می‌نامند و علم و عمل را در هم می‌آمیزند؛ غالبا معلم و راهنما و داور، اهل نقد و بحث و تحقیق‌اند؛ مهنوش مشیری از گروه سوم است. شاگردان امروزش او را به خاطر خیلی چیزها ستایش می‌کنند و کلاسش همیشه پر است از دانشجویان و گاه محققان دیگر رشته‌ها، وقتی تصویرگری درس می‌دهد فقط تصویرگری مجرد نمی‌گوید؛ تصویرگری را با زندگی امروز و معرفت دیروز ما می‌آمیزد و آن را می‌آموزاند. جامعیت دانش و تجربه‌اش به کنار، شیوه تعلیم و تربیتش اثرگذار است. ترم که تمام می‌شود احساس می‌کنی تصویرگری شده‌ای که راهکار اندیشیدن، زندگی‌کردن، ورود به اجتماع حرفه‌ای و «راهکار تا بی‌نهایت خلق‌کردن» و بی‌نهایت را خلق‌کردن را آموخته‌ای. احساس می‌کنی همه دانش و تجربه مربوط به تصویرگری را، هم در ذهن و قلبت جا داده‌ای و هم با قلم و ذوق و ریاضت کشیده‌ای. آتلیه او میدان اجتماع است و همه معرفت بشری به اندازه موردنیاز کلاس و درس مثل تصویرگری یا نقاشی یا... را دیده، شنیده و کشیده‌ای. او وقتی درس می‌دهد تمام وجودش به شوق آموختن، موزون با زبان و اندیشه‌اش هماهنگ مي‌شود و به سخن می‌آیند. انگار یادآوری حقیقت علم و مشاهده زیبایی که در عمل آموختن مستتر است، او را چنان به وجد می‌آورد که کلاس را به وجد می‌آورد و با تمام وجود همه دانایی‌اش را بی‌وقفه می‌بخشد. مهنوش مشیری این‌بار به دعوت یکی از عزیزانش پذیرفته است که نمایشگاهی انفرادی از آثار نقاشی‌هایش را در فرهنگسرای ارسباران سامان دهد. تاکنون هیچ‌گاه نمایشگاه انفرادی نگذاشته و حتی پیشنهاد آن را هم نپذیرفته است. امروز، همه را شگفت‌زده کرده که چرا مشیری پس از 40 سال اینک پذیرفته تا نمایشگاه نقاشی بگذارد و چه چیزی را به نمایش می‌گذارد؟ عنوان نمایشگاهش «در میان عقل و جنون تاب می‌خورم» است. از همین عنوان یعنی از عنوان اولین نمایشگاه نقاشی‌های مشیری پس از 40 سال می‌توان احاطه او بر ادبیات و عرفان دریافت. همچنین دغدغه او و مرکزی‌ترین موضوع تفکر او را یعنی «عقل» و «جنون» یا «علم» و «هنر»، یا «عقل» و «عشق» یا «سنت و مدرنیته» فهمید و فهمید چرا مشیری پزشکی را رها کرد و رشته هنر را برگزید. هنر را به‌مثابه وسیله‌ای برای دیالوگ میان انسان‌ها شناخت. مشیری تقریبا همه تکنیک‌های ساخت یک اثر هنری را تجربه کرده و چند صباحی با آنها کار کرده است. به‌جرئت می‌توان گفت که به موازات ارائه نظریه‌ها و تعاریف جدیدی که در قلمرو تئوری و مباحث نظری هنر ارائه کرده، سبک‌های جدید و نوآوری‌های قابل‌تـأملی نیز در سبک و فرم ارائه اثر عرضه کرده است. حتی با جرئت و شجاعت، مصالح جدیدی را در کارهایش به کار برده که تازگی داشته است. کسانی‌که مشیری و کارهایش را در 30 تا 40 سال گذشته پیگیری کرده‌اند، مطمئن شده بودند که مشیری به دلیل یا مسئله‌ای مهم بنا ندارد نمایشگاه بگذارد که هرگز هم دلیل خود را فاش نمی‌کند. در‌حالی‌که شاید صدها اثر گرافیکی، تصویرسازی و نقاشی از مشیری در مجلات، پوستر، کتاب‌های کودک، جلدهای چاپ‌شده و در خارج و داخل به نمایش درآمده، چرا از عرضه آنها در قالب نمایشگاه پرهیز می‌کند. به همین ‌دلیل دیدن نمایشگاه مشیری با عنوان در میان عقل و جنون تاب می‌خورم در فرهنگسرای ارسباران ضروری است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.