سیر تکامل تدریجی هوش مصنوعی
عرصه پهناور تلاقی علوم قدیم و جدید
پیشرفت در حوزه هوش مصنوعی (AI) به تولید کامپیوترهایی منجر شده است که توانستهاند انسان را در شطرنج شکست دهند، خودروها را هدایت کنند و کارهای بسیار دیگری انجام دهند که نیازمند هوش بسیار است اما با همه این پیشرفتها، مهندسان هنوز هم سالهای زیادی با ساخت ماشینی که خودآگاهی داشته باشد، فاصله دارند. گروهی بر این باورند که دستیابی به «تکینگی فناورانه» میتواند فقر و بیماری را ریشهکن کند اما برخی دیگر هشدار میدهند این پدیده ممکن است بقای انسان را به خطر اندازد.
دهه 1950 سال 1950: «ایزاک آسیموف» مجموعه رمان علمی-تخیلی تأثیرگذار خود با عنوان «من روبات هستم» را منتشر کرد. (در تصویر، نمایی از فیلم «من ربات هستم» ديده ميشود) 1950: «آلن تورینگ» در مقاله خود با عنوان «محاسبات ماشینی و هوش»، مفهوم «آزمون تورینگ»* را مطرح کرد. تابستان 1956: کنفرانس دارتموث، اصطلاح «هوش مصنوعی» را ابداع میکند و حوزه یا زمینه پژوهشی هوش مصنوعی را راه میاندازد. (نمونهای از رایانه IBM-702 که در اولین پژوهشهای مربوط به هوش مصنوعی از آن استفاده میکردند، به اندازه یک اتاق بزرگ بود). دهه 1960 سال 1968: «آرتور سی کلارک»، کتاب «2001، یک اودیسه فضایی» را منتشر کرد و «استنلی کوبریک» نیز فیلمی براساس این داستان ساخت. این داستان، کامپیوتری به نام «هال 9000» را معرفی کرد که احساسی و مرگبار بود.
از سال 1974 تا ابتدای دهه 1980: اولین زمستان هوش مصنوعی روی داد. در این دوره، همزمان با گسترش اعتیاد و ناامیدی، بودجههای پژوهشی در این حوزه کاهش یافت و علاقهمندی به هوش مصنوعی کم شد. دهه 1970 سال 1978: در اولین دوره از مجموعه علمی-تخیلی تلویزیونی «ستارگان جنگجوی کهکشان راهشیری»، رباتهای جنگجویی به نام «سیکلون» معرفی شدند. دهه 1980 سال 1984: در اولین قسمت از مجموعه فیلمهای «ترمیناتور» (نابودگر) آینده نزدیکی به تصویر درمیآید که در آن ماشینهای قاتلی که با هوش مصنوعی اسکاینت مدیریت میشوند، بر جهان چیره میشوند. 1987 تا 1993: دومین دوره زمستان هوش مصنوعی روی میدهد. 28 سپتامبر 1987: در مجموعه تلویزیونی «سفر به ستارگان: نسل آینده» ربات خودآگاهی معرفی میشود به نام «دستیار فرمانده اطلاعات». دهه 1990 11 می1997: کامپیوتر دیپبلو، محصول آیبیام، به سلطنتگری کاسپارف، قهرمان شطرنج جهان پایان میدهد. دهه 2000 29 ژوئن 2001: «استیون اسپیلبرگ» نسخه خود از فیلمی را ارئه میدهد که «آیای: هوش مصنوعی» نام دارد و پیش از آن هم «استنلی کوبریک» نسخه دیگری از آن را ساخته بود. 2005: خودرویی از استنفورد برنده «رقابت بزرگ دارپا» میشود. این خودرو خودران، 211 کیلومتر در بیابان رانندگی میکند. سال 2005: «ری کرزول» مخترع و آیندهنگر، پیشبینی میکند حوالی سال 2045، پدیدهای روی میدهد که وی آن را «تکینگی» نامیده بود. در این حالت، هوش ذهنهای مصنوعی از هوش انسانها، پیشی میگیرد. دهه 2010
واتسون ساخت آیبیام، برنده مسابقه تلویزیونی «جئوپاردی» میشود و «برد راتر» و «کن جنینگز» را پشتسر میگذارد. 14 اکتبر 2011: اپل دستیار شخصی هوشمند خود به نام «سیری» را در آیفونهای مدلS4 عرضه میکند. ژوئن 2012: یک خوشه کامپیوتری گوگل برین، به خود آموزش داد که تصویر یک گربه را در میان میلیونها تصویر ویدئویی سایت یوتیوب، تشخیص دهد. 18 دسامبر 2013: فیلم «هر» (مال او) «یوآخین فوینیکس» را نشان میدهد که عاشق سیستمعامل هوش مصنوعی کامپیوتر خودش میشود. «اسکارلت جوهانسن» نیز صداپیشه شخصیت سیستمعامل بود. 10 آوریل 2014: فیلم «استعلاء» «جانی دپ» را بهعنوان پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی نشان میدهد که ذهنش را روی یک کامپیوتر بارگذاری یا آپلود و آن را به یک ابرهوش یا هوش برتر تبدیل میکنند. 7 ژوئن 2014: گفته میشود یک برنامه نرمافزاری به نام «یوجین گاستمن» با موفقیت آزمون تورینگ را پشتسر گذاشته است. این موضوع بحثهای بسیاری را در پی داشت. آگوست 2014: پژوهشگران درخواست کردند آزمون تورینگ جدیدی ابداع و معرفی شود تا در کارگاه سال 2015 درباره آن تصمیمگیری کنند. * آزمون تورینگ، آزمونی برای سنجش میزان هوشمندی ماشین است. آزمون به این صورت انجام میشود که یک فرد نقش داور را دارد و باید با یک انسان و یک ماشین گفتوگو کند و درنهایت انسان را از ماشین تشخیص دهد. اگر ماشین بتواند داور یا قاضی را فریب دهد، آزمون تورینگ را با موفقیت پشتسر گذاشته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.