مذاکرات صلح لیبی در ایتالیا برگزار شد
دوپاره، هزار و یک چالش
تشکیل «دولت وحدت ملی» با امید مهار گسترش نفوذ گروه «داعش» در کشورهای شمال آفریقا؛ این هدف «مذاکرات بینالمللی صلح لیبی» بود که روز گذشته با رهبری «ایتالیا» و «ایالات متحده» در «رم» برگزار شد. نشستی که یک سال پس از آغاز مذاکرات سازمان ملل آغاز شد و «جان کری» وزیر خارجه آمریکا و «پائولو جنتیلونی»، همتای ایتالیایی او به همراه «مارتین کوبلر»، نماینده سازمان ملل در امور لیبی و دیپلماتها و مقامات ارشد 16 کشور عضو اتحادیه آفریقا و شورای امنیت سازمان ملل در آن حضور داشتند. هیأتهای نمایندگی دو دولت رقیب لیبی، هفته گذشته در تونس، با حضور مارتین کوبلر، 16 دسامبر را برای امضای قرارداد انتخاب کردند اما مخالفتها همچنان پابرجاست. مهلتهای توافق پیشین یکبهیک سپری شدند و حالا مناطق وسیعی از این کشور نفتخیز در اختیار گروههای مسلح قرار گرفته است. لیبی از سال 2011 و پس از سقوط و کشته شدن «معمر قذافی»، رهبر دیرین این کشور، درگیر خشونت و هرج و مرج بوده است. از آن زمان لیبی میان دولت منصوب سازمان ملل در شرق و دولت مستقر در طرابلس دوپاره شده و حالا هم با تهدید بزرگ و پرخطری به نام داعش روبهروست. به گفته یکی از مقامات ارشد وزارت امورخارجه آمریکا که به شرط ناشناسماندن با رویترز گفتوگو کرده؛ نشست یکروزه رم بهمنظور تأیید توافقات گروههای سیاسی این کشور است، او ابراز امیدواری کرده که این نشست به مردم لیبی این اطمینان را بدهد که در مسیر خود از سوی جامعه بینالمللی حمایت میشوند. این توافقنامه به دولت جدید لیبی اجازه میدهد که از جامعه بینالمللی برای مبارزه با حضور رو به رشد داعش در این کشور درخواست کمک نظامی کنند. داعش با حدود سه هزار نیرو، شهر «سرت» لیبی را تحت تصرف خود درآورده و به هتل و زندانی در طرابلس و میدانهای نفتی و پستهای بازرسی نظامی حمله کرده است. این گروه چندی پیش هم ویدیوی سربریدن 21 مسیحی مصری را در ساحل لیبی منتشر کرد. علاوه بر داعش، هرجومرج و آشوب در لیبی موجی از مهاجران و پناهندگان را به دنبال داشته که از سواحل این کشور با قایقهای زهوار دررفته و اغلب توسط قاچاقچیان به سوی اروپا میروند و بسیاری از آنها در مسیر این سفر پرمخاطره کشته میشوند. مجموعهای از این مشکلات، عزم جامعه جهانی را برای تشکیل دولت وحدت ملی و ثبات در لیبی جزم کرده است، با این همه به نظر میرسد مذاکرات صلح تا لحظه آخر شکننده باقی میماند. حتی در صورت توافق بر سر دولت وحدت ملی، این دولت جدید با چالشهای بیشماری روبهروست، مشکلاتی از جمله اقتصاد در آستانه ورشکستگی، حضور گروههای شبهنظامی فعال و همچنین نیاز شدید به کمکهای اولیه. از آنجایی که لیبی هیچ ارتش ملی کارآمدی ندارد، امنیت طرابلس و فراهمکردن نیروی نظامی برای دولت جدید مسئلهای کلیدی است. اگرچه ایالات متحده به حملات هوایی خود علیه ستیزهجویان ادامه میدهد و فرانسه نیز پروازهای نظارتی را انجام میدهد اما مقامات غربی میگویند که افزایش حملات هوایی یکجانبه علیه ستیزهجویان در برنامه این کشورها نیست. بیشتر کشورها مخالف حضور نیروهای زمینی خود در خاک لیبی هستند و از همینرو تلاشهای اولیه احتمالا بر آموزش و کمک به نیروهای محلی متمرکز خواهد شد. یکی دیگر از معضلات لیبی، نیاز فوری به کمکهای بشردوستانه است. آنطور که سازمان ملل گزارش داده، حدود دو میلیون و 440 هزار نفر از مردم لیبی، یعنی نزدیک به 40درصد از جمعیت این کشور، به حمایت و کمکهای بشردوستانه نیازمندند. در چنین شرایطی، تشکیل دولت وحدت ملی نمیتواند به سروسامانگرفتن اوضاع این کشور آشوبزده منجر شود، دستکم در کوتاهمدت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.