انقراض یوزپلنگ آسیایی شدت گرفته است
محمد بحری . محیطبان
هفته گذشته سفری سهروزه به استان یزد داشتم. مدتها بود که به سفر نرفته بودم و احساس میکردم نیاز دارم سفرهای خودم را آغاز کنم و از این رکود و کسالت رها شوم. من سالهاست تصمیم گرفتهام برای بهرهوری بیشتر در کارم به مناطق حفاظتشده کشور سفر کنم تا از نزدیک با محیطبانان همصحبت شوم و از تجربیات آنها استفاده کنم. آخرین باری که به این سفرها رفته بودم، پارک ملی تندوره در استان خراسان بود که با طی مسافتی هزارو 500 کیلومتری به قصد آشنایی با حیات وحش آن منطقه، عازم شهرستان درگز شده بودم. این بار تصمیم گرفتم به منطقهای نزدیکتر بروم و یزد را مقصد سفر خودم انتخاب کردم. یکی از همکارانم و دو نفر از دوستان طبیعتگرد خود که قبلا تجربه همسفری با آنها را داشتم، انتخاب کردم. همسفر خوب نعمت بزرگی است مخصوصا در اینگونه سفرها که طرز فکر و اراده همسفران باعث دوچندانشدن لذت سفر میشود. با یکی از همکارانم در استان یزد که سالها بود او را میشناختم، تماس گرفتم و اطلاعات اولیهای از مناطق تحت حفاظت استان یزد جویا شدم تا بتوانم برای یک سفر خوب و پربازده برنامهریزی کنم. با بررسی مناطق مربوطه، مشاهده چهارگونه حیات وحش شامل یوزپلنگ، پلنگ، هوبره و زاغ بور را از اهداف این سفر برگزیدم. مقدمات سفر مهیا شد و بیمه ماشین شخصیام را که رو به اتمام بود، تمدید و نواقص فنی آن را چک و رفع کردم. ابتدا از پناهگاه حیات وحش دره انجیر در شهرستان اردکان بازدید کردیم و با همراهی خوب محیطبانان مهربان منطقه، پرنده زیبای هوبره و نیز قوچ و میش و بزکوهی را در همان روز اول دیدیم. در مسیر کوهپیمایی آثار یوزپلنگ مثل ردپا و سرگین را بهوفور مشاهده کردیم و برای ما نوید دیدار زودهنگام این پستاندار زیبا و مظلوم را به همراه داشت. تلاش محیطبانان برای نشاندادن جبیر بینتیجه ماند. جمعیت جبیر در کویر مرکزی ایران بهشدت کاهش یافته و نگرانیها برای جلوگیری از انقراض یوزپلنگ آسیایی را افزایش داده است. طعمه اصلی یوزپلنگ، جبیر و آهوست و این کاهش طعمه باعث شده یوزها به مناطق کوهستانی وارد شوند تا از قوچ و میشها و بزهای کوهی تغذیه کنند و این تغییر زیستگاه و ورود به قلمرو سلطان کوهستان یعنی پلنگ، باعث تعارضاتی بین این دو گونه شده و ازآنجاکه پلنگ بهشدت قلمروطلب است، اجازه ورود یوزپلنگ را به کوهستان نمیدهد و این امر موجب محدودیتهای شدیدی برای یوزپلنگها شده تاجاییکه یوزپلنگها مجبورند تا صدها کیلومتر در روز برای بهدستآوردن غذا جابهجا شوند و در این مسیر، جادهها تلفاتی از آنها گرفته است. در روز دوم با طی مسیری میانبر و خاکی از کنار بزرگترین معدن آهن کشور یعنی چادرملو به شهر بافق رسیده و شب را در اداره محیط زیست آنجا استراحت کرده و صبح زود با همراهی محیطبانان در دو گروه، منطقه حفاظتشده کوه بافق را پیمایش کردیم. الحق و الانصاف با توجه به پوشش نسبتا ضعیف گیاهی و محدودیت منابع آبی آنجا با تلاش محیطبانان پرتلاش منطقه، جمعیت حیات وحش از وضعیت خوبی برخوردار بود و طبق یافتههای ما در این بازدید حتی رشد قابلتوجهی نیز در سالهای اخیر داشته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.