|

مجلس نخبه‌گرا

نصرت‌الله تاجیک-دیپلمات بازنشسته

با تثبیت و استقرار روزافزون نظام نوپای اسلامی، امروز در موقعیتی قرار داریم که باید از ساختارگرایی فاصله بگیریم و به کارکردگرایی برای مقابله با مشکلات کشور رو بیاوریم. کارکرد نزولی مجلس شورای اسلامی در فعالیت‌های نظارتی و تقنینی در دوره‌های کنونی و پیشین در کنار شرایط منطقه‌ای و بین‌المللی، اهمیت ویژه‌ای به دهمین دور انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفندماه سال جاری بخشیده است. در این زمینه توجه به حجم مسائل حل‌نشده و روی هم تلنبارشده در کشور و دقت به دلایل و زمینه‌های اصلی آن، یعنی بهره‌برداری‌نکردن از علم مدیریت و مدیران شایسته، کاردان، میهن‌پرست، شجاع و تصمیم‌گیر از مهم‌ترین وظایف عناصر و نیروهای مؤثر در امر انتخابات، از جمله دولت است. نگاهی به مشکلات کشور در سال‌های اخیر در ابعاد گوناگون سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی، حاکی از آن است که کشور با مسائلی در داخل و خارج از کشور روبه‌رو شده است که توجه و حل به‌موقع آنها بسیار ضروری است. برای اثبات این ادعا به موارد زیر توجه کنید:

1- فارغ از جهت‌گیری سیاسی، حزبی و جناحی و صرفا از دیدگاه عملیاتی، دو دولت مهرورز محافظه‌کار نهم و دهم، کشور را در ابعاد داخلی و خارجی به لبه پرتگاه برده است. 2- خوشبختانه مسئولان نظام با تیزهوشی، وضعیت فوق را در سال 92 به خوبی درک کردند که با دعوت از تمامی اقشار، از مردم خواستند نظرات خود را از طریق صندوق‌های رأی بیان کنند. 3- نقش دو دوره گذشته مجالس شورای اسلامی (هشتم و نهم) در ابعاد نظارتی و قانون‌گذاری در هدایت دولت‌های نهم و دهم و رسیدن کشور به این نقطه، کتمان‌نشدنی است. 4- مسائل مدیریتی جدای از مشکلات ساختاری، نقش مهمی در تخریب امور عملیاتی و راهبردی و آسیب به برخی کارکردها داشته است. 5- در ایجاد این وضعیت نمی‌توان از کنارگذاشتن مدیران با تجربه کشور که در کوران انقلاب و جنگ تحمیلی آبداده شده بودند، با هر دلیل و انگیزه‌ای به‌راحتی گذر کرد. 6- از نقش نیروی انسانی باتجربه برای عبور از این شرایط بحرانی نمی‌توان غافل بود. اگر با گزاره‌های بالا موافق باشید، در انتخابات پیش‌رو یا باید به رسم مألوف عمل کنیم و حداکثر مجلسی مانند مجالس پیشین که نه‌تنها قدرت هدایت دولت و کشور را نداشته بلکه دنباله‌رو دولت باشد، انتخاب کنیم یا اینکه سیستم نظارتی انتخابات و مردم این اراده را پیدا کنند که مجلسی نخبه‌گرا برای حل مشکلات کشور شکل بگیرد. مجلس ضعیف، منفعل و دنباله‌رو فقط چشم به مسئولان دولتی دارد که امتیازاتی برای خود یا حوزه انتخاباتی‌اش از آنها بگیرد.

اما مجلسی قوی می‌تواند دولت قوی، تأثیرگذار، غیر منفعل، فعال، کارآ و کارآفرین را هدایت کند که زمینه فعالیت سازمان‌های مردم‌نهاد و مخصوصا بخش خصوصی کشور را فراهم کند که آثار و فواید آن به تمامی کشور خواهد رسید. مجلس قوی از نظر نگارنده نه صرفا مجلسی متشکل از افراد سیاسی و جناح‌های کشور، بلکه مجلسی نخبه‌گرا و متشکل از مدیران سیاسی باتجربه و دارای روش و بینش توسعه‌ای است. در فقدان تحزب و عدم شکل‌گیری و فعالیت احزاب قوی که به تربیت نیروهای اجرائی و عملیاتی همت بگمارند، باید دولت هم در تقویت جامعه مدنی و هم در شکل‌گیری هیأت‌های اجرائی متشکل از مدیران باسابقه و همکاری مؤثر سازمان‌های مردم نهاد تخصصی با این هیأت‌ها تلاش کند. در این‌صورت لازم است دولت:

1- در تقویت و به‌کارگیری سازمان‌های مردم‌نهاد حرکت کند که باعث سلامت و شفافیت بیشتر انتخابات می‌شود. 2- با تقویت هیأت‌های اجرائی در حوزه‌های انتخاباتی از طریق مشارکت مدیران اجرائی سابق شرایطی را به وجود آورد که نخبگان با تجربه کشور به‌جای انفعال و دوری از نقش‌پذیری و برای تحقق دید توسعه‌ای به‌جای نزاع‌های قبیله‌ای وارد کارزار انتخاباتی شوند تا نتیجه این حضور، شکل‌گیری مجلسی نخبه‌گرا باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.