|

زیبا‌سازی و تأمین اجتماعی در مورد یک خانه تاریخی به تفاهم رسیدند

زمستان ظهیرالاسلام گرم می‌شود

معصومه اصغری

خانه ظهیرالاسلام که سال‌های سال در شرایطی نیمه‌مخروبه ‌روزگارش را سپری کرده و در و دیوار خسته‌اش چند سال قبل یک آتش‌سوزی را از سر گذرانده است، حالا باید منتظر اجرای یک قول جدید باشد. سازمان تأمین اجتماعی و سازمان زیباسازی قرار است تفاهم خود درباره این خانه را تا چند روز دیگر در قالب یک توافق‌نامه امضا کنند و بلافاصله سر کار مرمت بروند. خانه ظهیرالاسلام که در خیابان شهید قائدی (هدایت سابق) بنا شده، عمارتی قاجاری است. مالک آن سیدزین‌العابدین امام‌جمعه، پسر سید ابوالقاسم امام‌جمعه ملقب به ظهیرالاسلام است. برای این خانه که این روزها تبدیل به خرابه‌ای شده است، در سال‌های گذشته، تصمیم‌های مختلفی گرفته شده بود؛ تبدیل‌شدن به موزه مطبوعات، دفتر همکاری‌های مشترک میراث‌ فرهنگی و شهرداری تهران، دفتر ارتباط مردمی و پاسخ‌گویی به مراجعان تأمین اجتماعی و تا همین اواخر پارکینگ، ازجمله این موارد بوده است. دیوار حصار خانه ظهیرالاسلام به دلیل ترس از آوارشدن روی خانه همسایه‌ها و عابران خراب شد و این خانه در محله‌ای پرآسیب و پر از معتاد و کارتن‌خواب بدون دیوار شد. بی‌در‌و‌دیوار‌شدن این خانه از یک طرف، صدمات زیادی بر این خانه بی‌سروصاحب وارد کرد و از سوی دیگر با قرارگرفتن در دید عموم، حساسیت‌ها را نسبت به خود بیشتر کرد. دو سال پیش وقتی محمدعلی نجفی، مدیر سازمان میراث فرهنگی بود در خبری اعلام کرده بود در مورد این خانه تاریخی با وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مذاکراتی داشته است اما بعدها گویا این مذاکرات ادامه نیافته و موضوع منتفی شده بود. حاشیه‌های تلاش برای سربه‌نیست‌کردن این خانه در سال‌های گذشته بسیار است و مردم محلی و فعالان میراث و گردشگری شهر تهران به تفصیل در جریان تکه‌تکه کم‌شدن از این خانه و چگونگی آوار‌شدنش هستند و مستندات تصویری زیادی وجود دارد. با همه این تفاصیل، خانه ظهیرالاسلام تابستان سال گذشته در فهرست آثار ملی ثبت شد و همه امیدها به این سمت رفت که با ثبت خانه، اقداماتی برای حفظ آن شروع شود. گویا در این سال‌ها برنامه سازمان تأمین اجتماعی برای این خانه هر چیزی جز احیا و بهره‌برداری فرهنگی بوده است و اخبار تأیید‌نشده‌ای مبنی بر تهاتر مجموعه‌ای در منطقه 12 با شهرداری منطقه 12 یکی از همین موارد بود. حالا محمدمهدی حیدریان، معاون اجتماعی فرهنگی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، این خبر خوب را به «شرق» داد و گفت: حدود 20 روز قبل جلسه مشترکی با مسئولان سازمان تأمین اجتماعی و سازمان زیبا‌سازی داشتیم و تفاهم شد در توافق‌نامه‌ای مشترک، این بنا مرمت و با رویکردی اجتماعی توسعه پیدا کند و موردبهره‌برداری قرار گیرد. وی تأکید دارد کاربری این مجموعه قطعا فرهنگی و اجتماعی خواهد بود و در ارتباط با مخاطبان دو مجموعه در حوزه‌های فرهنگی و هنری استفاده می‌شود و تبدیل به مرکزی برای تبادل اطلاعات هنری و فرهنگی و آگاه‌سازی اجتماعی خواهد شد. حیدریان تأکید کرد مالکیت خانه ظهیر‌الاسلام برای مجموعه تأمین اجتماعی باقی می‌ماند اما بهره‌برداری از این مجموعه، کار مشترک سازمان تأمین اجتماعی و سازمان زیباسازی خواهد بود. وی در عین حال به احتمال امضای این توافق‌نامه در همین‌ روزها اشاره کرد و گفت: منتظر اعلام نظر هیأت‌مدیره سازمان زیباسازی هستیم تا توافق به امضای دو سازمان برسد و پس از آن بلافاصله کار مرمت را آغاز کنیم. معاون اجتماعی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در عین حال تصریح کرد: جزئیات بیشتر این توافق از جمله هزینه‌های مرمت و روند بهره‌برداری از این مجموعه، موکول به امضای توافق است که منتظر آن هستیم. این خبر را از عیسی علیزاده، رئیس سازمان زیبا‌سازی، هم جویا شدیم و او ضمن تأیید این تفاهم، گفت: البته تا زمانی که هیأت‌مدیره سازمان زیبا‌سازی این تفاهم را قبول نکند، چیزی امضا نخواهد شد. درحال‌حاضر بخش‌های زیادی از خانه تاریخی ظهیرالاسلام از جمله دیواره‌های زیبای اتاق‌ها، پنجره‌ها، سقف و بخشی از شیروانی جدای از فضای بیرونی آن تخریب شده و هر روز تأخیر در مرمت آن به‌خصوص در زمستان می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به این خانه وارد کند. خانه ظهیرالاسلام در این زمستان در انتظار امضای توافق‌نامه دو سازمان تأمین اجتماعی و سازمان زیباسازی است و امید ما هم این است که توافق خیلی زود انجام و کار مرمت آغاز شود تا در و دیوار به‌هم‌ریخته این خانه در زمستان سرد 94 تنها نباشد. درعین‌حال فارغ از این تفاهم که تا چند روز دیگر تبدیل به توافق‌نامه می‌شود، شاید بهتر این بود که سازمان تأمین اجتماعی در ادامه پیگیری‌های متعدد سازمان زیباسازی شهرداری تهران، این خانه را در توافق دو سر برد به سازمان زیباسازی می‌فروخت تا این خانه نفس راحت‌تری می‌کشید و نگرانی از بابت مدیران و مسئولیت‌ها و دیدگاه‌های بعد از این، باقی نمی‌ماند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.