آینه
ایران عصر اهتمام به مطالبات دانشگاهیان غلامرضا ظریفیان: در آن هشت سال، دشواریها و چالشهای متعددی گریبانگیر دانشگاه شد، بهطوریکه مدیران و سیاستگذارانی برای پیشبرد اهداف و برنامههای آموزش عالی منصوب شدند که نگاهی خاص و حتی غریب به علم و فناوری داشتند. نتیجه آن نگاه غریب آن بود که اداره امور دانشگاهها از دست افراد شایسته و کارآمد و دانشگاهیان مجرب خارج شد... در همان دوره تعدادی از استادان باسابقه و معتبر دانشگاههای کشور نیز پیش از موعد بازنشسته و شمار زیادی از دانشجویان بااستعداد هم ستارهدار شدند. در مقابل نیز درهای دانشگاه به روی برخی از مدرسان و دانشجویانی باز شد که توانایی علمی چندانی نداشتند و نتیجه آن سیاست، بسط روحیه کمیتگرایی در عرصه علم بود. اکنون دانشگاههای کشور با رشد کمی مهارنشدهای مواجه هستند. زمانی ما 5/2 میلیون دانشجو داشتیم اما حالا چیزی در حدود 5/4 میلیون دانشجو داریم. همچنین رشتههای تحصیلات تکمیلی نیز افزایش پیدا کرد و همین مسئله موجب شد تا ما با بحران کیفیت روبهرو شویم... از دیگر موضوعات قابلتوجه، نگاههای سنگین و تهدیدآمیز برخی مسئولان به فعالیتهای صنفی یا سیاسی دانشجویی بود، بهطوریکه برخی مدیران سابق دانشگاهها اساسا اعتقادی به فعالیتهای دانشجویی نداشتند... متأسفانه ما در این زمینه به علت نبود حمایتهای لازم، شاهد هزینهدادن بسیاری از تشکلهای سیاسی دانشجویی بودیم که یکی از این هزینهها، تعطیلی این نهادها و تشکلهای خودجوش بود. در نقطه مقابل، تشکلهایی پایهگذاری و تقویت شدند که با جریان اصولگرایی کاملا هماهنگ بودند... هرچند هنوز راه طولانی تا تحقق همه وعدههای رئیسجمهوری باقی مانده است، اما امیدواریم که دولت اعتدال بتواند گامهای محکمتر و جدیتری برای پیوند آموزش عالی با توسعه علمی دانشگاهها بردارد.
اعتماد میزگرد «جنبش دانشجویی دیروز و امروز» عباس عبدی: در جامعه ایران به دلیل غیبت نهادهای مدنی و فقدان رقابت سیاسی مؤثر به طور عادی و ساده این وظیفه یعنی تحولخواهی اجتماعی به جاهایی منتقل میشود که قادر هستند این نیاز را پاسخ دهند. یکی از جاهایی که بهخوبی میتواند پاسخگوی این نیاز باشد، دانشگاه است، این هم به دلیل ترکیب نیروها و ماهیت و موقعیت دانشجویان است، یعنی هزینه کار سیاسی برای دانشجویان کم تصور میشود، ضمن آنکه به دلیل تمرکز دانشجویان نیاز چندانی به تشکیلات و سازماندهی ندارند و بهراحتی با هم مرتبط میشوند. همچنین به دلیل اعتباری که «دانشجو» دارد، باعث میشود که تکفل بار جنبش اجتماعی به عرصه دانشجویی سرریز شود. وظیفهای که در مراحلی در کشورهای عربی در ارتش خود را بازتولید کرد و کودتاهایی که در سوریه، مصر، عراق و لیبی، یمن و سودان دیدیم نمونههایی از آن است و در برخی کشورهای دیگر در ظرف اقوام و گروهها و قومیتها خودش را نشان میداد. در ایران بهترین جا برای بروز این تقاضای تحول اجتماعی، فضاهای دانشجویی بود، یکی دیگر از ظرفهای مناسب، فضاهای مذهبی بود. اسلامیشدن انقلاب ایران صرفا به دلیل گرایش فکری به اسلام نبود، این بخشی از ماجرا بود، بلکه همچنین به خاطر ظرفیتهایی بود که مذهب داشت و شاهد بودیم حتی چپهایی چون گلسرخی نیز خود چنین ظرفی را برای طرح مطالبات خود انتخاب میکند، زیرا این تنها و شاید بهترین ظرفی است که وجود داشت. وقتی حکومت بیشتر نهادهای مدنی را میزند، زورش به نهاد دانشگاه و مذهب نمیرسد... اما مشکل از اینجا آغاز میشود که جنبش دانشجویی نماینده آن جنبش اجتماعی بود اما مهم آن است که لزوما عین آن عمل نمیکند و متناسب با مقتضیات خودش عمل میکند. باید این مقتضیات را نیز در نظر آورد... بنابراین جنبش دانشجویی به معنای سیاسی و نه به معنای صنفی آن، جنبش بالقوهای که در جامعه وجود داشت را نمایندگی میکرد، جنبشی اصیل که ظرف مناسبی برای بروز و ظهورش وجود نداشت.
قانون
ذهن بسته مرا عشق گشود گفتوگو با ابراهیم اصغرزاده: (پیش از انقلاب) در داخل قرنطینه زندان قصر، اول بچههای مارکسیست سراغم آمدند و خیلی به من محبت کردند و باوجوداین که من از طیف مذهبیون بودم، ابتدا به من یک کیف برزنتی دادند که «کرامت دانشیان» آن را دوخته بود و دست به دست گشته بود. برایم جذاب بود. آن کیف را ندارم. اما برای من جالب بودچون در آن دوران سنتی در زندان شکل گرفته بود که چپیها و مسلمانان سفرههایشان را از هم جدامیکردند... آدم خوشبینی هستم، همیشه دنبال راه نجات بودم، آدمهای خوشبین حتی در جهنم هم دنبال راه نجات هستند. من بعد از مجلس سوم که به زندان افتادم داخل سلول انفرادی (هفتم خرداد سال 71) هم امیدم را از دست ندادم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.