سوسیالیستها خواهان ائتلاف در مقابل راست افراطی شدند
زلزله سیاسی در فرانسه
پس از جنگ جهانی دوم، فرانسه یکی از استالینیترین احزاب کمونیست اروپای غربی را داشت که در همان حال با کسب ۲۸ درصد آرا در انتخابات مجلس قانونگذاری این کشور در سال ۱۹۴۶، مهمترین قدرت انتخاباتی این کشور نیز بود. کمونیستهای فرانسه تا اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی، همچنان یکی از مهمترین نیروهای سیاسی فرانسه بودند، اما بعد از آن، مانند همه احزاب کمونیست به سراشیبی افتادند و درحالحاضر نقشی بسیار حاشیهای دارند. اگر برنامه اقتصادی «جبهه ملی» به ریاست «مارین لوپن» را زیر ذرهبین بگذاریم، میبینیم که از بسیاری جنبهها به حزب کمونیست فرانسه در گذشته و دیگر گرایشهای دستچپی افراطی اروپا درحالحاضر شباهت دارد. دور اول انتخابات منطقهای که یکشنبه برای تعیین ترکیب دستگاه اجرائی 13 منطقه فرانسه برگزار شد، نشان داد که حزب ملیگرای افراطی جبهه ملی، به گونهای ریشهدار با بهدستآوردن ۳۰ درصد آرا در مقیاس سراسری، به مهمترین تشکل سیاسی این کشور بدل شده است. جبهه ملی در سالهای قبل موفق نشده بود در هیچیک از انتخابات منطقهای فرانسه به پیروزی دست پیدا کند. این حزب امیدوار است حضور قدرتمند در این انتخابات، شانس مارین لوپن را برای شرکت در انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۱۷ افزایش دهد. در دور دوم این انتخابات، که یکشنبه آینده انجام خواهد شد، این احتمال وجود دارد این تشکل دستکم مدیریت اجرائی دو یا حتی سه منطقه فرانسه را از آن خود کند. به همین دلیل حزب حاکم «سوسیالیست» در فرانسه برای جلوگیری از پیروزی حزب راستگرای افراطی جبهه ملی در دور دوم انتخابات منطقهای، خواهان تشکیل ائتلافی بزرگ شده است. اما جمهوریخواهان محافظهکار پیشنهاد ائتلاف سوسیالیستها را نپذیرفته و گفتهاند در تمام مناطق نامزد معرفی میکنند. درحالیکه به نظر میرسد افکارعمومی فرانسه بهتدریج در برابر «جبهه ملی» و برنامههای او حالت رضا و تسلیم در پیش گرفته، چشمانداز استقرار آتی مارین لوپن، در کاخ ریاستجمهوری این کشور که در گذشتهای نهچندان دور بسیار نامحتمل ارزیابی میشد، امروز در مقوله احتمالات است. اما در ورای تاکتیکهای بسیار ماهرانه خانم لوپن، مجموعهای از عوامل در چند سال و بهویژه در یک سال گذشته زمینه بسیار مساعدی را برای عروج «جبهه ملی» در صحنه سیاست فرانسه به وجود آوردهاند. نخست آنکه هم احزاب راست و هم احزاب چپ فرانسه در سالهای اخیر در مبارزه با رکود اقتصادی شکست خورده و رهبران آنها تا اندازه زیادی اعتبار خود را در بخش بزرگی از افکار عمومی از دست دادهاند. نرخ بیکاری بالای ۱۰ درصد به درد مزمن اقتصاد فرانسه بدل شده و خلاف کشورهایی چون آلمان یا انگلستان که توانستهاند با نوآوریهای گوناگون، بازار کار خود را از رکود بیرون آورند، فرانسه ناکام بوده است. در این شرایط، تصادفی نیست که کارگران فرانسوی به بزرگترین پایگاه انتخاباتی «جبهه ملی» بدل شدهاند. در مرحله دوم، دو موج تروریستی که ژانویه و نوامبر ۲۰۱۵ فرانسه را به گونهای بیسابقه تکان دادند، زمینه بسیار مساعدی را برای اوجگیری «جبهه ملی» در صحنه سیاست فرانسه فراهم آوردند. رئیس این تشکل با استفاده از این دو «موقعیت طلایی» به هممیهنانش هشدار داد که حضور انبوه مهاجران مسلمان در سرزمینشان، امنیت آنها را بهگونهای مرگبار تهدید میکند. بدینسان «جبهه ملی» بهعنوان حزبی که برای نظم و امنیت، اهمیت درجه اول قائل است، توانست شمار هوادارانش را بهگونهای قابلملاحظه بالا ببرد. بااینحال، نگاهی دقیقتر به برنامه ارائهشده از سوی «جبهه ملی» نشان میدهد این تشکل نیز همانند همه گرایشهای «پوپولیستی»، تنها موجسواری میکند و در رویارویی با دشواری بسیار پیچیده به ارائه راهحلهایی عامیانه اکتفا میکند. آنهایی که بیش از همه از برنامه «جبهه ملی» به وحشت افتادهاند، صاحبان صنایع، فعالان اقتصادی و شمار انبوهی از اقتصاددانان فرانسویاند. در واقع این تشکل، از برنامه اقتصادی حزب کمونیست فرانسه موبهمو تقلید کرده و آن را در عرصه سیاسی با نظریات افراطیترین و نژادپرستترین ناسیونالیستهای اروپایی درآمیخته است. جبهه ملی عملا «اقتصاد آزاد» را، هم درون فرانسه و همه در روابط بینالمللی آن، زیر سؤال میبرد. از دیدگاه این تشکل، جهانیشدن اقتصاد در شکل کنونی آن «ماوراء لیبرالی» و به همین علت بهشدت محکوم است. اقتصاد را، باز هم از دیدگاه همان تشکل، نباید به دست «دیکتاتوری بازار» رها کرد و نیز نباید به «دگم رقابت» تسلیم شد. در برنامه اقتصادی جبهه ملی، دولتیکردن اقتصاد جای مهمی دارد. کنترل تولید و بانکها، برنامهریزی اقتصادی، حفظ بوروکراسی دولتی، کاهش سن بازنشستگی به 60 سال، دیگر محورهایی است که حزب لوپن به فرانسویها پیشنهاد میکند. از سویی خارجشدن از منطقه «یورو» و بازگشت به «فرانک» (پول سابق فرانسه) یکی دیگر از وعدههای اقتصادی جبهه ملی است. این تشکل قصد دارد اختیارات اتحادیه اروپا را به حداقل کاهش دهد و حتی به سیاستهای حمایتی از جمله در عرصههای گمرکی باز گردد و سرانجام اینکه جبهه ملی همانقدر به روسیه «ولادیمیر پوتین» علاقه دارد که حزب کمونیست فرانسه به شوروی «ژوزف استالین» و «لئونید برژنف» وابسته بود. در واقع یکی از هدفهای مهم این حزب در زمینه بینالمللی، ایجاد «وحدت تنگاتنگ استراتژیک» با روسیه است. این آشی است که حزب مارین لوپن، از راه آمیختن سوسیالیسم با ناسیونالیسم، برای دومین اقتصاد بزرگ اروپا و یکی از مهمترین اقتصادهای جهان پخته است. آیا تاریخ تکرار میشود؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.