|

مشکل تروریسم در تونس

تونس یکی از دولت‌هایی است که مرزهایش را فقط از داخل کنترل می‌کند. دولت تونس به‌خوبی می‌داند تروریسم از کجا می‌آید اما در طرح یک استراتژی مشخص برای مقابله با آن تاکنون شکست خورده است. موفقیت تروریسم در تونس ناشی از توان و قدرت این پدیده نیست بلکه بیشتر زاییده کوتاهی دولت در برخورد با این پدیده به‌خصوص از ابتدای پیدایش آن در نیمه‌های سال 2011 تاکنون است. در کنار این کوتاهی باید غفلت، سوءتدبیر، مماشات و سهل‌انگاری را هم اضافه کرد. اواخر سال 2011 و ابتدای سال 2012 بود که خبرهای جسته‌گریخته‌ای نشان از تحرکات مشکوکی داشت و هیأت‌های سلفی تندرو شروع به بسیج نیروهای خود در بخش‌هایی از تونس کردند. مثل منطقه «سجنان» در استان «بنزرت»، یا «روحیه» در استان «سلیانه» یا «جبال الشعبانی» در استان «قصرین». ارتش ملی تونس اینها را حوادثی پراکنده تلقی کرد که باید درباره‌شان تحقیق می‌کرد. اما این همان کوتاهی بود که دولت تونس در سال 2011 مرتکب آن شد. در دوران حکومت ائتلافی (ترویيکا) وجود گروه‌های تندرو سلفی که تصمیم گرفته بودند برداشت‌های خود را از قوانین شریعت بر مردم تحمیل کنند، نادیده گرفته شد. حکومت همچنین به حضور تروریست‌ها که داشتند در کوه‌های الشعبانی تمرین می‌کردند، بی‌اعتنا شد و با وجود اطلاعات دقیقی که دراین‌باره وجود داشت، به آن توجهی نکرد. همچنین کوتاهی بزرگ‌تر آن بود که زمان کافی به هسته‌های تروریستی داده شد تا پخش شوند و به صورت مخفی به فعالیت‌های خود ادامه دهند. در سال 2011 نیز دولت موقت «الباجی قاید السبسی» ورود سلاح از لیبی به بنادر تونس را تسهیل کرد تا به سرنگونی دولت «معمر قذافی»، دیکتاتور سابق لیبی کمک کرده باشد، بدون اینکه بداند روزی از همین سلاح‌ها برای بی‌ثبات‌کردن تونس استفاده خواهد شد. این همان سلاح‌هایی است که امروزه بین تروریست‌ها دست به دست می‌شود و هیچ‌کس مسئولیت این خطای فاحش را در تونس برعهده نمی‌گیرد. دولت ترويیکا به رهبری حزب «النهضه» همچنین اجازه داد کنفرانس «انصار الشریعه» که یک گروه تندرو است، در شهر «قیروان» برگزار شود. در این کنفرانس گروه‌های افراطی خواستار تغییر نحوه زندگی ملت و دولت تونس شدند و ندای اسلامیزه‌کردن رسانه‌ها، آموزش‌وپرورش و تجارت را سر دادند. این کوتاهی‌ها موجب شد تروریسم جهادی بر جامعه مدنی تونس غلبه پیدا کند؛ شاید بشود این کوتاهی را نوعی توطئه دانست. دولت‌های بعدی تونس نیز تا امروز هنوز برای جلوگیری از اموالی که از طریق جمعیت‌های خیریه و برخی احزاب، سازمان‌ها و رسانه‌ها به گروه‌های تروریستی می‌رسد، تصمیمی نگرفته‌اند. از این رو تمام تلاش‌ها برای سرکوب تروریسم منجر به شکست می‌شود. در شرایطی که خزانه دولت خالی شده و بی‌کاری در کشور بیداد می‌کند، ‌میلیون‌ها دلار از این طریق وارد شبکه‌های تروریستی می‌شود تا نیروهای جدیدی را به استخدام خود در آورند و اهداف تروریستی خود را به پیش برند. یکی از موارد دیگر، نفوذ افراد وابسته به شبکه‌های تروریستی به دستگاه‌های امنیتی و سیاسی کشور بود. این دستگاه‌ها هنوز هم در وضعیتی هستند که باید پاکسازی شوند در غیراین‌صورت نمی‌توان در مبارزه با تروریسم به موفقیتی دست یافت. امروزه این مسئله ثابت شده است که یکی از عوامل مهم رشد تروریست‌ها در تونس، رفت‌وآمدها به عراق، سوریه و لیبی است. این عراقی‌ها، سوری‌ها و لیبیایی‌ها نیستند که در تونس دست به اعمال تروریستی می‌زنند بلکه برعکس، این تونسی‌هایی هستند که به این کشورها رفته و بعد از یک دوره زمانی بازگشته‌اند تا تجارب تروریستی خود را در کشورشان پیاده کنند. با این همه هنوز هم کنترل و مراقبت از این شبکه‌ها و رفت‌وآمدها به‌کندی صورت می‌گیرد. عجیب اینکه تونس می‌داند تروریست‌ها از خارج وارد این کشور می‌شوند؛ برای مثال تونسی‌هایی که از سوریه بر می‌گردند یا از لیبی می‌آیند. در دوره قبل دولت تونس ارتباط خود را با سوریه قطع کرد اما این اشتباه بود چون موجب شد اطلاعات نسبت به آنها کمتر و همکاری‌های امنیتی بین دو کشور متوقف شود. امروزه به صورت دقیق روشن نیست چه تعداد تونسی‌ در خارج از این کشور هستند. بنابراین کنترل رفت‌وآمد آنها به کشور امر ساده‌ای نیست. تا به حال بسیاری توانسته‌اند دور از چشم مقامات از تونس خارج و دوباره به آن برگردند. این افراد حتی اگر تعداد اندکی باشند، برای تشکیل هسته‌ها و گروه‌های متعدد تروریستی در تونس کفایت می‌کند. یکی از کانال‌های مهم ورود تروریست‌ها به تونس، لیبی است. تونس یکی از نخستین کشورهایی بود که بعد از انتخابات سال 2014 لیبی، ائتلاف چهارگانه حاکم را به رسمیت شناخت. همین امر موجب شد دروازه‌های کشور به روی شبه‌نظامیان باز شود. هر بار که دولت تونس اقدام به بازداشت یکی از این شبه‌نظامیان می‌کرد، در لیبی یکی از شهروندان تونسی به اسارت گرفته می‌شد و بنابراین مجبور می‌شد او را آزاد کند. بستن مرزهای تونس با لیبی یکی از راهکارهای مهم در راه مقابله با تروریسم است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.