مردم هدفهای متحرک ادعاهای عجیب زنجانی
بابک زنجانی،که اکنون بهعنوان متهم نفتی در دادگاه حضور دارد، ادعاهای متعددی را درباره ثروتش مطرح کرده یا دربارهاش مطرح میکنند که براساس آنها، تا همینجای کار زنجانی صاحب قصری در خیابان فرشته ، انگشتر الماس و خودکار طلاست؛ کارآفرینی با ثروت 22 میلیاردیورویی و همسر یکی از بازیگران مطرح سینمای ایران است. او از ساعتی 500 میلیونی، ماشینهایی که نمیخواهد وزیر نفت سوارش شود میگوید؛ شایعاتی که خود زنجانی نیز به دامنزدن به آنها بیعلاقه نیست. رئیس کل بانک مرکزی، پس از اعلام ثروت 22 میلیاردیورویی زنجانی، این خبر را تکذیب کرد و گفت: «این یک دروغ بزرگ است و هیچگونه اسنادی در اینباره وجود ندارد». داشتن خانه مجلل که بیشتر به قصر شبیه است را هم «رسول کوهپایهزاده»، وکیل زنجانی، تکذیب کرد. داشتن فرشی از ابریشم خالص، ساعت و خودکار آنچنانی نیز از دفاعیات خود زنجانی بیرون آمد که اگرچه هنوز مزین به برچسب تکذیب نشدهاند اما سخنان غلوآمیز زنجانی در دادگاه، صحت وجود چنین داراییهایی را نیز با تردید مواجه میکند. «امانالله قراییمقدم»، جامعهشناس، با تقسیمبندی شایعات به تند و سریع، وحشتآور، تفرقهافکن، خزنده و... به «شرق» میگوید: «شایعه براساس یک فرمول عمل میکند؛ ابهام بعلاوه اهمیت مساوی است با شایعه. هرچه یک موضوع برای مردم از اهمیت بالاتری برخوردار باشد و ابهام در زمینه آن هم بیشتر باشد، شایعه قوت بیشتری میگیرد و تبدیل به شایعه خزنده میشود که از خطرناکترین انواع شایعه است». او اضافه میکند: «در بسیاری از مقاطع تاریخ ایران، مردم با رواج یک شایعه باعث فروپاشی یک دولت یا بهزیرکشیدهشدن یک مقام شدهاند. قتل امیرکبیر را این شایعه که او میخواهد جای شاه را بگیرد، رقم زد. پس از حمله مغولان به ایران، آنها حکومتهای محلی چندی در کشور به وجود آوردند که برخی از آنها را مردم با همین نیروی شایعه از بین بردند. از منظر جامعهشناسی، شایعه، کودتای خزنده است». براساس ادعای زنجانی، او در دوران سربازی توسط آیتالله هاشمیرفسنجانی به محسن نوربخش، رئیس کل وقت بانک مرکزی، معرفی میشود تا برای او رانندگی کند. از این طریق زنجانی با نوربخش ارتباط پیدا و نوربخش برای مبادله ارز از زنجانی استفاده میکند و این میشود سکوی پرش متهم نفتی. این ادعا چندی بعد توسط بانک مرکزی تکذیب شد. قراییمقدم در این زمینه میگوید: «امروز دیگر بسیاری از جامعهشناسان به این نتیجه رسیدهاند که آنچه دنیا را اداره میکند افکار عمومی است. بابک زنجانی هم این را خوب میداند. بهعلاوه او میداند که در جامعه ما اعتماد مردم به مردم و مردم به مسئولان تا حدودی آسیبدیده است. زنجانی بر همین موج سوار است». او اضافه میکند: «وقتی برخی از مسئولان دولت سابق، به فساد مالی متهم هستند، اعتماد مردم کاهش مییابد. بابک زنجانی دارد از همین فضا استفاده میکند. او میخواهد به مردم بگوید: من قربانی الیگارشیها و متنفذهای پشتپرده هستم. من به کمک آنها بالا رفتهام و آنها باید محاکمه شوند نه من. در ساختار اقتصادی که رانت و رشوه وجود داشته باشد، مردم به بابک زنجانی حق میدهند. تنها راه مقابله با این وضعیت هم شفافیت است». حتی عدهای هم او را واقعا قهرمان میدانند. قراییمقدم در این زمینه میگوید: «اینکه مردم زنجانی را کارآفرین میخوانند درواقع بهکاربردن مکانیسم فرافکنی دفاعی از سوی آنهاست. وقتی در یک ساختار اقتصادی کسی نتواند خودش را بالا بکشد، زمین بخورد و بیکار بماند، این مسائل را روی یک شخصیت مثل زنجانی فرافکنی میکند». اما چرا شایعاتی مثل ازدواج زنجانی با یک بازیگر سینما چندان برد پیدا نکرد و بیشتر شایعات حولوحوش ثروت زنجانی میچرخد. قراییمقدم معتقد است: «امروز مادیات ذهنیت حاکم بر تمام جوامع است. به همین دلیل ثروت زنجانی برای مردم مهم میشود نه ازدواجش.»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.