بازتاب گزارش آژانس
مهدی نوریان
در شروع مقاله خود پیرامون گزارش آژانس، درباره برنامه هستهای ایران به این ادعا اشاره میکند که ایران پیش از سال ۲۰۰۳ مشغول طراحی سلاحهای هستهای بود. در ادامه نیز بر همان اساس ادعا میکند که ایران تا سال ۲۰۰۹ نیز مطالعات خود در زمینه دستیابی به سلاح اتمی را متوقف نکرده بود. گاردین سپس به پاسخ ایران و رد این ادعا اشاره میکند و پس از آن نقل قولی را از سخنگوی وزارت خارجه آمریکا میآورد که مبنی بر آن «مارک تونر»، در واشنگتن گفته که گزارش آژانس چیزی است که ایالات متحده مدتها پیش با اطمینان آن را اعلام کرده بود و در ارزیابی اطلاعات ملی سال ۲۰۰۷ خود، برای اولینبار به طور علنی گفته بود ایران برنامه سلاح اتمی داشته و این برنامه در سال ۲۰۰۳ متوقف شد. گاردین سپس به این بخش از صحبتهای تونر اشاره میکند که آژانس هیچ سندی مبنی بر فعالیت برای دستیابی به سلاح بعد از سال ۲۰۰۹ گزارش نکرده است و گزارش روشن میکند تحقیقات به پایان رسیده و شرایط برای اجرای توافق جولای بین ایران و آمریکا و پنج قدرت جهان آماده است. گاردین در پایان گزارش خود به اظهارنظر مسئولان «مؤسسه علم و امنیت بینالمللی» که اندیشکدهای آمریکایی است که در این حوزه فعالیت میکند، اشاره میکند و از قول ایشان مینویسد تحقیقات نباید پایان یابد و حقیقت کار ایران در حوزه سلاحهای هستهای احتمالا خیلی وسیعتر از آنچیزی است که در گزارش آژانس آمده است.
تحريمها برداشته ميشود مینویسد: «براساس گزارش روز چهارشنبه هفته گذشته دیدهبان هستهای سازمان ملل متحد، ایران تا سال ۲۰۰۳ برای توسعه سلاح هستهای تلاش کرده بود و پیش از متوقفکردن فعالیتهای مرتبط در سال ۲۰۰۹، حتی مطالعاتی در حوزه سلاح نیز انجام داده بود. بعد از انتشار این گزارش، «عباس عراقچی»، معاون وزیر خارجه گفت یافتههایی که دراین گزارش آمده است تأیید میکند تهران در این مدت مشغول برنامه صلحآمیز هستهای بود. این گزارش از شروط توافق هستهای ۱۴ جولای بین ایران و شش قدرت جهانی بود که بر آن اساس، توافق وقتی به مرحله اجرا درخواهد آمد که تحقیقات آژانس بینالمللی انرژی اتمی کامل شود. براساس این توافق، قرار شد تحریمهای ایران برداشته شود و در عوض ایران قول داد برنامه اتمیاش را صلحآمیز نگه دارد و فعالیتهای اتمی حساس خود را در دهه اخیر کنار بگذارد». آیبیتی در ادامه با اشاره به پاسخ ایران به گزارش آژانس، مینویسد ایران روز چهارشنبه ادعای آژانس مبنی بر وجود مطالعات برای دستیابی به سلاح را رد کرد، اما به این مسئله پرداخت که پرونده تحقیقات سازمان ملل در این زمینه را بسته شده دانسته است. سندي براي فعاليت نظامي هستهاي نيست به نقل از دولت اوباما مینویسد انتظار میرود با توجه به اینکه براساس گزارش دیدهبان هستهای سازمان ملل، هیچ سند معتبری مبنی بر فعالیت ایران در حوزه سلاحهای اتمی وجود ندارد، تحریمهای ایران در ژانویه برداشته شود. والاستریت ژورنال به بخشهایی از گزارش آژانس اشاره میکند و مینویسد: مخالفان توافق هستهای در کنگره آمریکا با انتقاد از تمایل کاخ سفید به پیشبرد توافق ایران، بر ضرورت ارائه پاسخهای بیشتری از طرف ایران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی و سازمان ملل تأکید میکنند. برخی جمهوریخواهان نیز درخواست دارند تا زمانی که ایران این مهم را عملی نکرده است، آمریکا از لغو تحریمها خودداری کند. والاستریت ژورنال در ادامه مینویسد: «مقامهای غربی انتظار دارند لغو تحریمهای ایران باعث شود اقتصاد ایران بهسرعت در سالهای آینده توسعه یابد و منتقدان هشدار میدهند لغو سریع تحریمها ممکن است باعث شود حمایت مالی و نظامی ایران از سوریه شدت گرفته و گروههای شیعی، چون حزبالله در لبنان نیز از حمایت بیشتر ایران بهره ببرند». تأكيد بر اهداف صلحآميز پرونده ابعاد احتمالی نظامی (پیامدی)، قطعا به وسیله آژانس بینالمللی انرژی اتمی بسته خواهد شد. این خبرگزاری در گزارش خود مینویسد صالحی در مصاحبهای با تلویزیون ایران بر صلحآمیزبودن برنامه هستهای و نبود هرگونه انحراف از قوانین آژانس تأکید کرده است. در بخش دیگر این گزارش آمده است که براساس گزارش آژانس، ایران با همکاری این نهاد بینالمللی همه فعالیتهای توافقشده در نقشه راه بین دو طرف در ماه جولای را اجرا کرده است. در پایان این گزارش به نقل از «عباس عراقچی»، آمده است هر کاری که ایران در زمینه هستهای انجام داده است، برای مقاصد صلحآمیز بوده است و سازمان ملل باید پرونده مربوط به گذشته هستهای ایران را ظرف دو هفته آینده بسته و اجازه دهد اجرای توافق جلو برود. خبرگزاری شینهوا در خط پایاني گزارش خود به این مسئله اشاره میکند که اعضای هیأتمدیره آژانس قرار است گزارش سازمان ملل را بررسی کرده و روز ۱۵ دسامبر قطعنامهای صادر کنند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.