زیر برچسب اروپاییها
این روزها اسرائیل تقریبا از همه طرف زیر فشار است و همین امر موجب شده تا نداند از کدام طرف فرار کند. اگر مسئله انتفاضه فلسطینیها یکبار دیگر بهصراحت آشکار کرده باشد که اسرائیل نمیتواند مسئله فلسطینیها را نادیده بگیرد، مسائل دیگری هم هست که نگرانی اسرائیل را به دنبال داشته است. یکی از اینها فشار کشورهای اروپایی بر شهرکنشینان و تحریم کالاهای اقتصادی این مناطق است که بعد از دو سال دارد اقتصاد و امنیت اسرائیل را تحتالشعاع قرار میدهد. اتحادیه اروپا برای آگاهی مشتریان تصمیم گرفت بر کالاهای تولیدشده در شهرکهای اسرائیلی مستقر در اراضی فلسطینی برچسب بزند. تحریم این کالاها امر جدیدی نیست و از سال 2013 تا کنون در جریان است. این تصمیم به تعبیری نشاندهنده خشم اروپاییها از رکود بهوجودآمده در روند صلح از یکسو و استمرار سیاست شهرکسازیهای اسرائیل در سرزمینهای فلسطینی از سوی دیگر بود. اروپاییها بارها تداوم شهرکسازیها را محکوم کردهاند و خواستار توقف آن شدهاند. این تصمیم درعینحال تبعات دیگری هم داشته است؛ برای مثال یکی از نمونههای بارز آن تحریمهای انفرادی بود از جمله شرکت ارتباطات فرانسه، «اورنج»، که تصمیم گرفت دیگر با اسرائیل همکاری نکند. یا بیش از 300 شخصیت دانشگاهی انگلستان که دانشگاههای اسرائیل را تحریم کردند. از سال 2009 فراخوانهایی در اروپا مطرح شد که خواستار تحریم کالاهای اسرائیلی بود، اما در مجموع حرکتهای فردی در سالهای گذشته شتاب بیشتری داشته است. اسرائیل از طریق کانالهای رسمی و لابیهایی که دارد سعی میکند به اتحادیه اروپا هشدار بدهد و فشار وارد کند. مقامات اسرائیلی میگویند تحریمهایی از این دست به «اقتصاد» اسرائیل ضربه زده و «صدها فلسطینی را از کار محروم کرده» و در کل روند صلح را «مختل» کرده است. حتی در این رابطه ایالات متحده نیز به کشورهای اروپایی هشدار داده و از سال 2013 تاکنون برای توقف این تصمیمها فشار میآورد. سازمان «ایپک» که یکی از لابیهای قوی اسرائیلیها در کنگره آمریکاست، یکبار اعلام کرد با تداوم این تحریمها، توافق تجاری و سرمایهگذاری بین اتحادیه اروپا و آمریکا (TTIP) در معرض خطر قرار خواهد گرفت. اما در مقابل این فشارها، فعالان اروپایی مدافع حقوق فلسطینیها نیز دست به اقداماتی میزنند تا شرکتهای بزرگ را به تحریم کالاهای اسرائیلی با برچسب شهرکنشینان تشویق کنند؛ برای مثال در فرانسه ماه گذشته فعالان ازجمله «انجمن همبستگی بین فرانسه و فلسطین» فراخوانی داد که برخی شرکتهای بزرگ فرانسوی از جمله «کارفور» آن را پذیرفتند. با وجود آنکه ماه گذشته دادگاه تجدیدنظر فرانسه حکمی را صادر کرد که به موجب آن هرکس کالاهای اسرائیلی را تحریم کند مشمول جریمه میشود، فعالان این حکم را بیسابقه دانستند و درخواست تجدیدنظر در آن دادند. «گی پیرییه»، یکی از اعضای این انجمن، میگوید هرچند بیم آن میرفت که فشارهای اسرائیل کارساز باشد، اما تصمیم اخیر اتحادیه اروپا برای زدن برچسبها دلگرمکننده است. به گفته او، این تصمیم از هماکنون از سوی بسیاری از شرکتها در بریتانیا، سوئیس و لوگزامبورگ در حال اجراست. او معتقد است حکم دادگاه استیناف فرانسه بیشتر جنبه تبلیغاتی داشت تا اینکه اجرائی باشد. به گفته این فعال فرانسوی، از یک سو فشارهای اسرائیل و از سوی دیگر فشارهای افکار عمومی در جریان است و در مجموع «نبردی سرسختانه برای قانعکردن افکار عمومی اروپا» شکل گرفته است. او درباره برنامههای آینده میگوید، باید کاری کرد که دانشگاههای اروپا بهویژه در زمینههای تحقیقات نظامی با دانشگاههای اسرائیلی دیگر همکاری نکنند. گزارشهای اسرائیلی مدعی است به دلیل این تحریمها تاکنونمیلیاردها دلار به اقتصاد اسرائیل ضربه وارد شده است. همین امر موجب شد «بنیامین نتانیاهو»، نخست وزیر اسرائیل، در نامه هشدارآمیز به «مارتین شولتز»، رئیس پارلمان اروپا، این تصمیم اروپا را «نژادپرستانه» توصیف کند. گفته میشود حتی این خطر وجود دارد که بانکهای اروپایی همکاری خود را با بانکهای مستقر در شهرکهای اسرائیلی قطع کنند. در پایان باید گفت بین حمایت نامحدود آمریکا از اسرائیل و سازش پنهان برخی از کشورهای عرب با این رژیم، در جایی دیگر اتفاقاتی میافتد که امیدوارکننده است؛ دستکم اینکه اسرائیل را نگران کرده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.