|

تفسیر معنایی آثار آیتا خرمی‌نژاد در گالری افرند

رنگ، تضاد و دشت‌های بی‌کران

سهراب هادی

هنر، همه زندگی را می‌طلبد. به‌خصوص، وقتی نقاش، رویه‌» نقاشی از طبیعت و طبیعت‌گرایی عینی» را تجربه می‌کند. برای او، نقاشی همان تمامیت طبیعت است و برای او، هیچ گوشه‌ای از زندگی باقی نمی‌ماند، که بی‌رنگ و در عدم پیوند با طبیعت باشد. او، می‌داند و خواسته‌ است تا، نقاشی برای نقاشی را یک اصل در تمامیت زندگی خواسته باشد. آیتا خرمی‌نژاد، از جمله نقاشانی است که خواسته است نقاشی طبیعت‌گرا بماند. او تمام معنای ذهنی خویش را در ارائه قابی زیبا و سرشار از زندگی، آن‌گونه که در تمام رنگ‌های طبیعت دیده است، بر بوم‌هایش نقاشی کرده است. او تمام آفاق ذهنی‌اش را در پیوند با گستردگی طبیعت و در نهایت رنگ‌هایش، رهایی بخشیده تا بیش از آنکه چیزی را نقاشی کند، در عالم خیال، طبیعت را با تمام جزئیات دیده باشد و آنگاه در هنگامه رنگ‌ها، با پردازش‌های عینیت از رنگ‌ها و بافت‌ها و سختی‌های موجود در افق، رنگ‌ها را آن‌گونه که هستند در کنار یکدیگر ارائه می‌کند تا هر سطح، در گستردگی فرم به حجمی از حضور طبیعت، به حجم سرشاری از رنگ‌ها برسد. رنگ، در آثار آیتا خرمی‌نژاد، تجلی تضادهاست. او، در رنگ‌ها به‌گونه‌ای دست می‌برد که گویی نور و سپیده‌دم را بر همه هستی و اجزای آن در طبیعت پاشیده است. قصد و مبنای ساختاری زیبایی‌ها در آثار آیتا خرمی‌نژاد آگاهانه یا ناآگاهانه متجلی‌کردن تضادها در تیرگی و روشنی‌ها بوده است. و این، به‌عنوان یک اصل جهانی در مفهوم و معنای رنگ‌های او وجود دارد و نیز، در رویاروشدن با دوگانگی‌های پدیدآمده است که ابتدا یک فرم کیهانی دارند و آن، نقاش است که، شکل‌ها را در لابه‌لای تجلی تضادها و رنگ در هنر نقاشی از طبیعت این‌گونه شکل می‌دهد. نقاشی‌های آیتا خرمی‌نژاد از طبیعت، فرم‌ها و معنای رنگ در طبیعت است که در برابر ادراک نقاش، آنگاه که سکوت رنگ‌ها را در وسعت یک منظر می‌آفریند، شکل‌پذیر می‌شوند. شناخت از طبیعت برای نقاش به دو روش میسر است، نخست از راه شهود و درک ذوقی که این موضوع در نقاشی‌های آیتا خرمی‌نژاد به‌وضوح مشهود است و دیگر راه تأمل نظری در مبانی اندیشه مؤسسان تئوری هستی‌شناسی در هنر، راه دوم، راهی عام‌تر است و بسیاری از غیرهنرمندان که بیشتر اهل نظرند تا ذوق، البته، راه میانه‌ای را نیز ازديدگاه بسیاری دیگر می‌روند که مرز تأمل نظری و ذوقی آن است و آن راه نقد هنر روش زیبایی‌شناسی در هستی و شناخت از طبیعت است. کارهای آیتا خرمی‌نژاد، از حیث مبنایی، بیان نوعی از نبوغ نفسانی در برابر منشأ متعالی است و از حیث تفکر هنری معاصر، یک ابداع مبنایی است و این رویه در هنر و نقاشی معاصر، حضور قدرت‌ها و بینش‌های ماورایی اوست که از جمله حضور بیان قدسیت در دنیای کهن بوده است که به‌گونه‌ای نو در هنر معاصر، متجلی شده است. بیان این‌گونه‌ زیبایی‌های نهفته در ذات طبیعت، بیانگر آن است که فرصت و زمان برای نگاه به زیبایی‌های طبیعت در هنر نقاشی هنوز به پایان نرسیده است و مراتب حضور وجودی خویش را می‌گذراند و زیبایی‌شناسی جدید نیز می‌تواند برگرفته از شناخت زیبایی‌های قدسی در طبیعت باشد. نقاشی و انسان معاصر، اکنون نیازمند شناخت زیبایی‌های طبیعت و تفسیرهای زیبایی‌شناسانه آن است و نگاه‌کردن به این موضوع بیان مفاهیم آثار آیتا خرمی‌نژاد در این نمایشگاه است که او کوشیده است این راه را به کمال برساند. هرچند از تکمله‌های نورانی که در گسترد‌گی دشت‌ها و در پهن‌شدن رنگ‌ها و در فرآسوی افق‌ها، در آثار آیتا خرمی‌نژاد می‌نگریم این رازهای زیبایی در نگاه مدرن و نقاشی معاصر مفهوم حقیقت و زیبایی شرقی را واضح‌تر بیان می‌کند. هر اثر در این نمایشگاه، گواه آن است که بی‌کرانگی و پهن‌دشت‌های ایران‌زمین راز بزرگ هنر نقاشی هنر معاصر را در خلاقیت‌های هنرمندانه نقاش به نگاه مخاطب آورده است و این، خود نکته‌ای بسیار ظریف است که به تأمل زیبایی‌شناسانه خاص نياز دارد. اما هنوز در قالب تمثال باقی مانده است. نقاش، چنانچه از هویت هر اثرش به بیان معنایی نگاهش از هر زاویه پرداخته باشد هر اثر او را باید تبلوری دانست از نماد زیبایی‌شناسانه طبیعت‌گرایانه او که به‌گونه‌ای آن را مجزا از روح آفریدگارش نمی‌توان دید، و این شباهت مفهومی به عینیت‌ها در طبیعت در آثار آیتا خرمی‌نژاد، نکته‌ای است که اشاره‌های نقاش را تنها در صفت ممیز انسانی او باید دانست که نفخت فیه من روحی است و آنچه در اثر آمده تا به نگاه مخاطب برسد، همان توان انتقال و قدرت بیان در تضادهاست که ریشه آن تجربه‌های بعد از دوره تجرید اوست که بیانگر ریشه زیبایی‌شناسی برمبنای وحدت وجود در طبیعت رنگ‌هاست که کلیت هستی و جهان نیز بر آن استوار است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.