|

کشته‌شدن وکیل و فعال حقوق کردها، مردم ترکیه را به خیابان‌ها کشاند

مرثیه‌ای برای دادخواهی

اگر این گزاره که «انتخابات به‌تنهایی دموکراسی نمی‌آورد» نیاز به اثبات داشته باشد، ترکیه حی‌وحاضرترین گواه آن است. انتخابات ترکیه هیچ‌گاه اقلیت حدود 14‌میلیون‌نفری کرد‌های ترکیه را به حقوق اولیه‌شان نزدیک هم نکرده است. این روزها و تنها چند هفته پس از انتخابات زودهنگام پارلمانی ترکیه و درحالی‌که همه جهان فعالیت‌های خود را به مبارزه با داعش متمرکز کرده، ترکیه در حال تعمیق جنگ خود با کردهای این کشور است. منع زبان مادری، فرهنگ و موسیقی، جابه‌جایی‌های اجباری، مصادره اموال، زندان و جنایات ازپیش‌برنامه‌ریزی‌شده علیه کردها، رویکرد روتین سیاست‌مداران ترکیه برای تمرکز قدرت عدالت و توسعه است، آزار و اذیت‌هایی که می‌توان با مثال‌هایی بی‌شمار آنها را آشکار کرد. آخرین نمونه این بی‌عدالتی‌ها، کشته‌شدن طاهر ایلچی، وکیل و فعال سرشناس حقوق کردها در ترکیه است، کسی که در روز روشن و زمانی که در کنفرانسی مطبوعاتی درباره لزوم پایان‌دادن به خشونت صحبت می‌کرد، کشته شد. اگرچه هنوز روشن نیست عاملان این قتل چه شخص یا گروهی بوده است، اما حزب دموکراتیک خلق‌ها، آن را «ترور برنامه‌ریزی‌شده» خواند. ایلچی اخیرا و پس از آنکه در یکی از مناظره‌های تلویزیونی شبکه سی‌ان‌ان ترکی، موضع دولتمردان ترکیه مبنی ‌بر تروریستی‌بودن گروه پ‌ک‌ک را رد کرد، در مرکز توجه قرار گرفت. او پس از آن در ماه اکتبر بازداشت شد و در انتظار محاکمه بود. قتل او یک‌ بار دیگر دولت ترکیه را سیبل انتقادها قرار داد و جرقه‌ای برای آغاز تظاهرات گسترده در چندین شهر ترکیه بود. ترورهای اخیر که هربار کردهای ترکیه را هدف قرار داده، این بار هم اعتراضاتی را در استانبول، آنکارا و دیاربکر به دنبال داشت. حدود دو‌ هزار نفر شنبه‌شب در میدان تقسیم در مرکز استانبول جمع شده بودند و یک‌صدا فریاد می‌زدند: «نمی‌توانید همه ما را بکشید»؛ واکنش پلیس هم مثل همیشه گاز اشک‌آور و ماشین‌های آب‌پاش بود. آن‌طورکه عکاس خبرگزاری فرانسه خبر داده، پلیس ترکیه در دیاربکر هم با معترضان درگیر شده است. به گزارش خبرنگار راشاتودی که در صحنه حضور داشته، هم‌زمان با افزایش حضور پلیس، خشم معترضان هم بیشتر و بیشتر می‌شد. درحالی‌که هلیکوپترهای پلیس بر آسمان شهر پرواز می‌کردند، معترضان خشمگین، اردوغان را «دزد» و «قاتل» می‌خواندند. هم‌زمان با اعتراضات مردمی، نتایج کالبدشکافی نشان داد که ایلچی با یک گلوله به سرش کشته شده است. آن‌طورکه منابع محلی به خبرگزاری فرانسه گفته‌اند، یکی از نیروهای پلیس حاضر در محل هم کشته شده و روز شنبه هم دو نیروی کرد در شهر کردنشین سور، که تحت حکومت نظامی است، کشته شدند. به گفته یکی از وکلای حاضر در محل: «سخنرانی تمام شده بود و ما متفرق شده بودیم. سپس صدای شلیک یکی، دو گلوله به گوشمان رسید. پلیس بلافاصله وارد صحنه شد و مردم هم هرجا که می‌توانستند، مخفی شدند». احمد داووداوغلو، نخست‌وزیر ترکیه، گفته هنوز مشخص نیست او در میانه درگیری در دیاربکر کشته شده یا اینکه به قتل رسیده است. رجب طیب اردوغان نیز گفته است این رخداد نشان‌دهنده حقانیت ترکیه در «عزمی که برای مبارزه با تروریسم دارد» است. این اولین‌بار نیست که دولت‌مردان ترکیه به حادثه‌هایی از این دست واکنش نشان می‌دهند اما اتفاقات چند ماه اخیر بیش‌ازپیش روشن کرده حزب عدالت و توسعه هرجا که پای منافعش در میان باشد، شمشیر را از رو می‌بندد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.