سقوط بازار سرمایه
مهران کاویانیجوپاری- تحلیلگر بازار سرمايه
روز شنبه در بازار سرمایه شاهد کاهش 99.18 واحدی شاخص بورس بودهایم و ارزش معاملات نيز برابر 99.2 میلیارد تومان بود. در شرایط کنونی به علت وضعیت سیستماتیکی که بر اقتصاد حاکم است و ریسکهای مالی مرتبط با بازار سرمایه، جذب منابع برای ورود به بازار ازیکسو و اطمینان برای کسب بازدهی متناسب با ریسکی که افراد متحمل میشوند ازسویدیگر، کار بسیار سختی شده است. با بررسی نسبت گردش سهام در شرکتهای مختلف بورسی در سال مالی آنها، میتوان دریافت که سالانه حجم بسیار کمی از سهام آنها مبادله میشود که خود نشانی از نقدشوندگی نامناسب برای سهام دارد و یک ریسک مرتبط با سرمایهگذاری است. این ریسک منجر به ایجاد ذهنیت منفی در سرمایهگذاران میشود با این تصور که احتمال ماندن در صفهای فروش یا ناتوانی در معامله سهام یک شرکت چه میزان است و این امر منجر به نادیدهگرفتن گزینه بورس برای برخی از اشخاص خواهد شد. با توجه به بررسی اصل 44 قانون اساسی که درباره خصوصیسازی و انتقال شرکتهای دولتی است، میتوان دریافت که دراینخصوص بیشتر شرکتهای دولتی حالت کدبهکد در انتقال سهام را تجربه کردهاند و درحالحاضر نیز عمده سرمایه آنها در دست دولت و ارگانهای دولتی است. با توجه به این موضوع که بخش قابلتوجهی از ارزش بازار بورس مربوط به شرکتهایی است که در فرایند خصوصیسازی قرار گرفتهاند، نبود بازارپذیری سهام آنها و درصد سهام شناور آزادی که عموما بین 10 تا 15 درصد است، یک نکته منفی برای شرکتها بوده و از انتقال سرمایه افراد به بازار سرمایه جلوگیری میکند. در بررسی میزان رشد نقدینگی ماهانه، شاهد افزایش پیوسته این شاخص در ششماهه اخیر هستيم. این موضوع نشان از ریسک بالای سرمایهگذاری در بخشهای مختلف اقتصاد کشور و چرخههای تولیدی دارد و همین موضوع موجب سرگردانی بخش عمده این نقدینگی یا توقف آن در بخشهایی ازجمله مسکن که در شرایط فعلی در رکود هستند، شده است. در شرایط موجود چرخههای صنایع، شاهد رخداد سیستماتیک قابل توجهی که وضعیت صنایع را بهبود بخشند، نيستيم. در کنار این امر باید شرایط کلانی را که خارج از صنایع در حال بروز است و تأثیرگذار بر وضعیت سودآوری شرکتها هستند مدنظر قرار داد. یکی از این عوامل تغییرات قابل توجه بازار ارز و دلار در بازار آزاد است که بر صنایع بسیاری که بهنوعی در ارتباط با بازارهای جهانی-صادرات یا واردات- هستند، اثرگذار است. در بررسی بازار مسکن که نوعی بازار موازی برای جذب نقدینگی برای سرمایهگذاری است، شاهد رکود شدید هستيم. با توجه به ارتباط این بخش اقتصاد با سایر بخشها و سیاستهای دولت برای تحریک بخش تقاضای مسکن، میتوان بازار مسکن را نقطه عطفی برای گردش مجدد چرخه اقتصاد و جدایی از رکود دانست. با توجه به کاهش شدیدی که قیمت محصولات صنایع مختلف شاهد بودهاند، برای سودآوری مناسب از درآمدهای عملیاتی باید میزان فروش را افزایش داد که با توجه به ارتباط صنایع با مسکن، میتوان این بخش را استراتژیک دانست. با توجه به رکود این بازار، برآورد رشد آن در دوره کوتاهمدت دور از ذهن است.
با توجه به شرایط اقتصادی حاکم، بررسی بازارهای جهانی محصولات و بازارهای موازی، بازار سرمایه در دوره کوتاهمدت نکته مثبت قابلتوجهی برای رشد نخواهد داشت و در برداشت خوشبینانه میتوان متصور شد که شرکتها سودهای پیشبینیشده در بودجههای خود را پوشش دهند. دوره میانمدت را میتوان نقطه عطف بازار سرمایه برای بهبود شرایط و رشد دانست که آن هم در جهت سیاستهای دولت برای حمایت از این بخش و اوضاع صنایع تولیدی خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.