|

استخوان لای زخم «پی‌‌ام‌دی» در اظهارنظر آژانس

آمانو: گزارشم سیاه یا سفید نخواهد بود

شرق: روزهای سرنوشت‌ساز «پی‌ام‌دی» فرا رسیده ‌است. پرونده‌ای 12 ساله كه ضمانت اجرای توافق هسته‌ای از سوی ایران، بسته‌شدن و تعیین تكلیف این مسئله مفتوح 12 ساله است. پی‌ام‌دی یا همان «مطالعات نظامی ادعایی» به مباحث گذشته و حال پرونده هسته‌ای ایران اتلاق می‌شود كه در تمام سال‌های گذشته تلاش شده كه حل شود، اما محقق نشد. اكنون با نزدیك‌شدن به ماه دسامبر دو موعد مهم در پیش است؛ اول و 15 دسامبر. اول دسامبر (اواسط هفته) یوكیا آمانو، مدیركل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گزارش خود از آخرین تحقیقات در برنامه هسته‌ای ایران را ارائه می‌كند و 15 دسامبر در مورد قطع‌نامه‌ای كه توسط اعضای 1+5 و با مشورت ایران نوشته شده، در شورای حكام رأی‌گیری می‌شود. در توافق نانوشته ایران و آژانس قرار براین بوده كه براساس این قطع‌نامه پرونده مسائل گذشته و حال در مورد برنامه هسته‌ای ایران (پی‌ام‌دی) بسته شود.در همین‌حال، نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز پنجشنبه در «وین» آغاز به کار کرد. آخرین وضعیت برنامه هسته‌ای ایران در دستور کار این نشست قرار دارد. یوکیا آمانو، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی ‌اتمی در این نشست گفته که «گزارش نهایی خود را درباره موضوعات گذشته و حال برنامه اتمی ایران هفته آینده به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه می‌کند تا این شورا درباره آن تصمیم‌گیری کند.» آمانو به خبرنگاران هم گفته این گزارش دربردارنده نتیجه‌گیری مشخص و قطعی در مورد موضوع نخواهد بود. به گفته یوکیا آمانو، گزارش مربوط به برنامه هسته‌ای ایران، سیاه و سفید نخواهد بود. نمی‌توانم در باره صلح‌آمیزبودن برنامه ایران نتیجه‌گیری كنم به گزارش فارس به نقل از آسوشیتدپرس، آمانو گفته نمی‌تواند تضمین کند تمامی آنچه که ایران انجام می‌دهد، صلح‌آمیز باشد. او گفته «در جایگاهی نیستم که بتوانم اطمینان موثقی درباره نبود مواد و فعالیت‌های هسته‌ای اعلام نشده در ایران بدهم و بنابراین نمی‌توانم نتیجه‌‌گیری کنم که تمامی مواد هسته‌ای ایران، فعالیت‌های صلح‌آمیز است». آمانو ادامه داد که تهران به‌زودی توافقی را به تصویب درمی‌‌آورد که به آژانس قدرت بازرسی بیشتری از تأسیسات و برنامه هسته‌ای ایران را می‌دهد.آمانو در حالی چنین اظهارنظری مطرح كرده كه تا پیش از توافق وین، یكی از مهم‌ترین موارد دارای ابهام از منظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برخی تغییرات در سایت پارچین بود كه آنها اصرار به بازدید دوباره داشتند. هم‌زمان با مذاكرات هسته‌ای، ایران و آژانس نیز همكاری خود را بیشتر كردند و علاوه بر توافقی در تهران، هم‌زمان با توافق وین (تیرماه 94) توافقی بین ایران و آژانس نیز امضا شد. به‌دنبال این همكاری‌ها، آمانو در سفری به تهران همراه با دستیار ارشدش از پارچین بازدید كرد و بعد از آن در گزارشی به نبود موردی نگران‌كننده از وضعیت پارچین تأكید كرد. البته در تمام گزارش‌‌های پیشین آمانو نیز جمله‌‌ای مبنی بر اینكه آژانس نمی‌تواند در مورد مباحث گذشته به‌صراحت نظر بدهد، دیده می‌شود. حرف تازه‌ای نیست رضا نجفی، سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس درباره جدیدترین اظهارنظر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت «آژانس برای تمام کشورهایی که پروتکل الحاقی را اجرا نمی‌کنند همین موضع را دارد، یعنی نمی‌تواند در مورد عدم وجود تأسیسات هسته‌ای اعلام‌نشده اطمینان بدهد بنابراین اعلام کند که تمام فعالیت‌های هسته‌ای در آن کشور برای مقاصد صلح‌‌آمیز هستند. سال‌هاست که آژانس این موضوع را برای ایران اعلام می‌کند و در تمام گزارش‌های این چند سال گذشته آن را درج کرده است. اما ظاهرا برخی گمان کرده‌اند حرف تازه‌ای است». یا «پی‌ام‌دی» یا اجرای برجام عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه و مسئول اجرای برجام، كه به‌تازگی از نشستی در مورد روند اجرائی‌شدن برجام بازگشته در برنامه‌ای تلویزیونی یادآوری کرد: «آژانس بین‌المللی انرژی اتمی» باید نتیجه یافته‌ها و ارزیابی خود را در رابطه با موضوعات پی‌ام‌دی به شورای حکام ارائه کند. در همین حال ۱+5 متعهد شده که پرونده پی‌ام‌دی را براساس یک قطع‌نامه در شورای حکام ببندد. اگر این اتفاق نیفتد و گوشه‌ای از موضوع پی‌ام‌دی باز گذاشته شود به این معناست که ایران به تعهدات خود طبق برجام عمل نخواهد کرد. همان‌طور که می‌دانید تغییرات در اراک و فروش اورانیوم، منوط به بسته‌شدن موضوع پی‌ام‌دی از سوی شورای حکام شده است و اگر این اتفاق صورت نگیرد روند اجرای برجام متوقف می‌شود. بنابراین 1+5 باید بین پی‌ام‌دی و برجام یکی را انتخاب کند». به گفته عراقچی در نشست اخیر وین یک دور گزارش آژانس مرور شده است و همچنین کارشناسان آژانس و ایران جلسه دوساعته‌ای داشتند که با حضور معاون آمانو برگزار شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.