شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران چه مسئولیتی دارد؟
شورایی که قدرت اجرائی ندارد
فرانک آرتا
«شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران» چندوقتی است که با حضور تعدادی از سینماگران فعالیت خود را شروع کرده و نظرات جمع را در قالب بیانیه به اطلاع عموم میرساند. اعضای آن هم سینماگرانی همچون مهدی کرمپور، علی معلم، مجید میرفخرایی، سیدضیاء هاشمی، سیدشهاب حسینی، پوران درخشنده، سیدضیاءالدین دری، علیرضا رئیسیان، فرهاد اصلانی، بهروز افخمی، مسعود جعفریجوزانی، محمدعلی حسیننژاد، سیدجمال ساداتیان، منوچهر شاهسواری، رسول صدرعاملی، مهدی فخیمزاده و فرامرز قریبیان معرفی شدهاند. اما این روزها خبرهایی درگوشی منتشر شده که برخی از اعضای آن از حضور در این شورا استعفا دادهاند که میتوان از منوچهر شاهسواری، محمدعلی حسیننژاد، رسول صدرعاملی،سیدشهاب حسینی، مسعود جعفریجوزانی و پوران درخشنده نام برد. برای اطلاع دقیق از صحت این خبر با شاهسواری، جعفریجوزانی و درخشنده تماس گرفتیم که هیچکدام پاسخ ندادند. البته سیدضیاءالدین دری رسما استعفای خود را در رسانهها منتشر کرد. برخیها معتقدند این شورا قرار است موازی با سازمان سینمایی عمل کند و برخی هم اعتقاد دارند شورا دستپرورده سازمان سینمایی است؛ نکتهای که حجتالله ایوبی، رئیس سازمان سینمایی، در گفتوگو با خبرنگار «شرق» قویا رد کرد. اما بااینحال این سؤال مطرح است که اساسا مأموریت این شورا چیست؟ چرا در این برهه از زمان تشکیل شده؟ و... بهروز افخمی، کارگردان سینما و تهیهکننده برنامه تلویزیونی «هفت»، درخصوص این سؤال که آیا خبر استعفای برخی از اعضای «شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران» از حضور در جلسات را تأیید میکنید، گفت: «اصلا این شورا جای استخدام و استعفا نیست! ما در این شورا کسی را منصوب نکردهایم که بعدا بخواهیم معزول کنیم یا خودشان استعفا دهند. یک عده آدم باسابقه در سینما دورهم جمع شدهاند و هر هفته در جلسات سهشنبه حضور پیدا میکنند. برخیها بنا به خواسته خود میتوانند به حضورشان در این جلسات ادامه دهند و برخیها هم به صلاحدید خودشان دیگر شرکت نکنند». علی معلم، دیگر عضو این شورا، در پاسخ به این سؤال نیز گفت: «من خبر جدیدی درباره این موضوع ندارم». کارگردان فیلم «گاوخونی» در پاسخ به این سؤال که وقتی گروهی با عنوان «شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران» اعلام موجودیت و حتی بیانیه صادر میکنند حتما قصد دارند به خود وجاهت قانونی بدهند. ضمن اینکه دایره دوستان شما در سینما خیلی بزرگتر از این جمعی است که شاهدش هستیم. پس چرا فقط این افراد در شورا حضور دارند، گفت: «اصلا اینگونه نیست که میگویید. من این افراد را جمع نکردهام. از آقایان هاشمی، جعفریجوزانی و معلم بپرسید. من خودم دیرتر به این جمع پیوستم و اصلا هم قرار نیست طیف خاصی را دورهم جمع کنیم. این افراد صاحب تجربیات زیادی هستند و درباره مسائل مختلف سینما همچون تولید و توزیع صاحبنظرند». مدیرمسئول نشریه «دنیای تصویر» درباره چرایی تشکیل چنین شورایی در این برهه زمانی عنوان کرد: «این مسئله ربطی به دولتها ندارد. در سینمای ایران هستههای فکری خیلی کمی وجود دارد. صنفها کار خودشان را درست انجام ندادند. بنابراین با این نگاه، چنین جمعی تشکیل شد. ضمن اینکه این شورا همارز دولت نیست و قصد رقابت با سازمان سینمایی ندارد. در این گروه افرادی حضور دارند که به مسائل سینما علاقهمند هستند. تلاش بر این است که افق کلی سینما را تبیین کنند و به راههای برونرفت از بحرانهایی همچون کمبودن مخاطب سینما، فروش پایین فیلمها و... بپردازند». همچنین این تهیهکننده سینما در برابر این پرسش که با وجود مجله «دنیای تصویر» چه لزومی داشت در این شورا حضور پیدا کنید، پاسخ داد: «خب گاهیاوقات باید مسائل را در جمعی مطرح کرد تا تأثیر بیشتری داشته باشد. بنابراین تنها کاری که این شورا انجام میدهد، این است که مجموعه نظرات خود را در قالب بیانیه منتقل میکند که حتما آنها را خواندهاید». مدیر «جشن دنیای تصویر» (حافظ) در پاسخ به این پرسش که چرا این شورا در دوره صدارت جواد شمقدری تشکیل نشد، گفت: «خب این مسائل فقط مربوط به این دوره نیست. بنابراین تشکیل چنین شورایی در هر دورهای ضروری به نظر میرسد. ما در این جلسات به مسائل استراتژیک سینما از جمله خصوصیسازی سینما، کمترشدن نظارتها و سپردن مسائل به اولیای خود و... میپردازیم. این مسائل همه مواردی است که جناب آقای دکتر جنتی قبول دارند و سازمان سینمایی هم کمک میکند که چنین شرایطی فراهم شود. موضوع مهم این است که ما درباره سینما حرف میزنیم. به مسائل سیاسی کاری نداریم. بنده این مسائل را به آقای ایوبی هم گفتهام. حتی عضو یکی از شوراهای سازمان سینمایی هستم». همچنین معلم درباره ارتباط این شورا با تشکلی با عنوان «خانه سینما شماره 2» گفت: «من «خانه سینما شماره 2» را نمیشناسم». سیدضیاءالدین دری درباره دلیل استعفای خود از این جمع به خبرنگار «شرق» گفت: «حضور در شورا مسئولیت جدی دارد. من هم چون بعد از سالها قصد ساختن فیلمی را دارم، نمیتوانستم در جلسات شرکت کنم. از آنجا که وقتی بیانیهها صادر میشود، امضایم پای آن بیانیهها باید باشد، بنابراین از این شورا استعفا کردم تا با فراغت بال بتوانم کار فیلمسازیام را انجام دهم». کارگردان فیلم «سینما، سینماست» درباره موازیبودن این شورا با تصمیمات سازمان سینمایی گفت: «اصلا این شورا قصد ندارد موازی با سازمان سینمایی عمل کند. ضمن اینکه اگر هم چنین سوءتفاهمی از آن برداشت شود، مسئله با گفتوگو و شفافسازی قابل حلشدن است. چون این شورا فقط بیانیه صادر میکند و اصلا قدرت اجرائی ندارد». -------------------------------------------
رسمیت یافتن صنعت سینمای ملی ایران شورای راهبردی در یکی از بیانیههای خود اعلام کرده است: «اگرچه سینما یک پدیده مدرن فرهنگی است که خصیصه هنری دارد و امروزه بهعنوان یکی از شاخصههای توسعه فرهنگی شناخته شده است، اما از آنجا که فیلمهای سینمایی حاصل تولید جمعی است و علاوه بر سرمایه، همواره به گروهی از کارگران ساده گرفته تا نیروهای خلاق و متخصصان در رشتههای گوناگون نیازمند است، از آغاز پیدایش بهعنوان یک صنعت شناخته شده و میشود. واقعیت تلخ این است که پس از گذشت ۸۵ سال از ساخت اولین فیلم سینمایی در ایران هنوز هیچ دولتی این صنعت پیچیده و ارزشمند را به رسمیت نشناخته است. ازاینرو شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران به منظور برونرفت از وضعیت موجود پیشنهاد زیر را ارائه میکند: دولت محترم در اسرع وقت لایحهای برای به رسمیتشناختن سینما بهعنوان «صنعت سینمای ملی ایران» به مجلس ارائه دهد تا دستاندرکاران ساخت فیلم بتوانند از مزایای قانونی صنعتیشدن سینما که احیای زیرساختها و برقراری ساز و کارهای رونق و پیشرفت صنعت و تولید داخلی است، بهرهمند شوند. با توجه به این واقعیت که بخش خصوصی و جریان اصلی سینمای هر کشور، برای ادامه حیات اقتصادی خود متکی به جذب مخاطب انبوه است بهمنظور رسیدن به این هدف باید به ویژگیهای فرهنگی، اعتقادات، سلیقه، آداب و رسوم، اخلاق مدنی و گرایشهای آشکار و پنهان سیاسی، اجتماعی و روحی روانی مردم احترام بگذارد، چون بیشتر از هر رسانه دیگر تابلوی تمامقدی از شخصیت و روح ملی یک کشور را به نمایش میگذارد. در نتیجه شورای راهبردی تحقیق و توسعه سینمای ایران معتقد است به جای پشتیبانی از سینمای حاشیهای و بیمخاطب باید از بخش خصوصی و جریان اصلی سینما حمایت همهجانبه به عمل آید. بدیهی است وقتی صحبت از حضور قدرتمند بخش خصوصی و جریان اصلی سینما میشود، هیچگاه منظور بخش دولتی که در پوشش افراد حقیقی در مقاطعی پا به میدان میگذارند و متأسفانه رفتارهای هنجارشکنی چون ایجاد انحصار، ویژهخواری و عدم پایبندی به مقررات صنفی را از خود به نمایش میگذارند، نبوده و نیست».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.