|

روسیه، ترکیه را تحریم کرد

ترکش‌های یک شلیک

کشمکش میان روسیه و ترکیه بر سر ساقط‌کردن جنگنده سوخو24 روسیه توسط ترکیه همچنان ادامه دارد و روسیه اعلام کرد که واردات از ترکیه را تحریم و پروژه‌های سرمایه‌گذاری بزرگ بین دو کشور را لغو می‌کند، البته همین حالا بخشی از تحریم‌ها به جریان افتاده و از روز پنجشنبه هم واردات میوه و موادغذایی ترکیه با نظارت بیشتری همراه خواهد بود. آن‌طور که «دیمیتری مدودف» نخست‌وزیر روسیه گفته، گام‌های گسترده تنبیهی می‌تواند شامل توقف پروژه‌های مشترک اقتصادی، محدودیت معاملات مالی و تجاری و تغییر عوارض گمرکی باشد. درخواست برای ممنوعیت واردات تمام محصولات ترکیه در حالی مطرح شده که در شهر «کراسنودار» ده‌ها کارگر ترک به دلیل تخلفات ویزا دستگیر شدند. پیش‌تر در اولین گام عملی، تمام تورهای مسافرتی از روسیه به ترکیه لغو شده بود، حرکتی که براساس آمارهای تخمینی حدود 10‌میلیارد دلار به اقتصاد ترکیه ضرر می‌رساند. یکی دیگر از اقدامات روسیه، تعلیق همه همکاری‌های نظامی خود با ترکیه بود که بستن خط تلفن اضطراری بین دو کشور برای تبادل اطلاعات درباره حملات هوایی روسیه در سوریه را هم شامل می‌شود. روسیه بارها تأکید کرده که جنگنده‌اش هرگز وارد حریم هوایی ترکیه نشده اما آنکارا از آن سو می‌گوید این جنگنده به مدت 17ثانیه وارد آسمان ترکیه شده بود. تحلیلگران بسیاری بر این باورند که حتی اگر اظهارات ترکیه را حقیقت محض بدانیم، به نظر می‌رسد ساقط‌کردن جنگنده‌ای که تنها 17ثانیه وارد حریم هوایی کشوری شده و هیچ اقدام خصمانه‌ای در پیش نگرفته، واکنشی بیش از حد افراطی بوده است. در چنین شرایطی معمولا پس از هشدارهای معمول، انتظار می‌رود که با شلیک‎هایی بی‌هدف هشدارها را جدی‌تر کرد سپس هواپیما را به زور مجبور به ترک حریم هوایی و یا فرود کرد. ساقط‌کردن جنگنده روسیه پس از 17ثانیه در کنار این گفته «رجب طیب اردوغان»، رئیس‌جمهوری ترکیه که خود او دستور حمله به این جنگنده را صادر‌ کرده، این احتمال را قوت می‌بخشد که آنها منتظر ورود جنگنده روسی به حریم هوایی ترکیه و شلیک به آن بوده‌اند تا از این طریق پیامی صادر کنند، پیامی ورای دفاع از خود. در چنین فضایی است که اظهارات «سرگئی لاوروف»، وزیر خارجه روسیه، تاحدودی قابل درک می‌شود؛ آنجا که می‌گوید: «حتی اگر جنگنده روسیه وارد حریم هوایی ترکیه شده باشد، شلیک به این هواپیما واکنشی بسیار شدید بود و بیشتر به اقدام تحریک‌آمیز و از قبل برنامه‌ریزی‌شده‌ای می‌ماند». با وجود تبعات ریز و درشت حمله ترکیه به جنگنده روسیه، رهبران جهان از دو طرف خواسته‌اند که از تشدید تنش اجتناب کنند. «احمد داووداواغلو»، نخست‌وزیر ترکیه هم در تلاشی آشکار برای کاهش اختلافات در مطلبی برای روزنامه «تایمز» بریتانیا گفت که آنکارا با متحدانش و روسیه برای آرام‌کردن تنش‌ها همکاری خواهد کرد. داستان البته فقط به همین‌جا ختم نشده و «ولادیمیر پوتین» رئیس‌جمهوری روسیه، پس از متهم‌کردن ترکیه به تلاش عمدی برای قطع روابط مسکو و آنکارا از این کشور خواسته به خاطر هدف‌قراردادن جنگنده روسیه، عذرخواهی کنند و یا غرامت بپردازند. اردوغان اما بلافاصله دست رد به سینه پوتین زد و گفت عذرخواهی در کار نخواهد بود. رئیس‌جمهوری ترکیه در گفت‌وگو با شبکه خبری «سی‌ان‌ان» گفت که روسیه باید عذرخواهی کند و نه ترکیه. او در واکنش به ادعای روسیه مبنی بر اینکه ترکیه از گروه «داعش» گاز و نفت خریده است، چنین گفت: «شرم بر شما. مشخص است که ترکیه از کجا نفت و گاز خریداری می‌کند... آنهایی که می‌گویند ما از داعش نفت می‌خریم باید ادعاهای خود را به اثبات برسانند. هیچ‌کس نمی‌تواند به این کشور تهمت بزند». خرید گاز و نفت از داعش البته تنها اتهامی نیست که اردوغان با آن روبه‌رو شده، «جان دوندار» سردبیر جمهوریت و «اردم گل» دبیر آنکارای این روزنامه هم در ماه می سال جاری میلادی اعلام کردند که سازمان‌های مخفی ترکیه برای شورشیان در سوریه سلاح فرستاده‌اند، گزارش‌ها و تصاویر ویدئویی آنها درباره این خبر شکایت شخص اردوغان از آنها را به‌دنبال داشت و با پیگیرهای او درنهایت آنها روز گذشته به جاسوسی متهم شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.