|

توافق فرانسه و روسیه پیرامون تقویت همکاری‌های اطلاعاتی و نظامی در سوریه

به یک صدا، به چند سو

«ما حول موضوع مهمی به توافق رسیده‌ایم و آن اینکه فقط تروریست‌ها را هدف قرار دهیم، نه نیروها و گروه‌هایی که علیه تروریسم می‌جنگند». 15ماه از آغاز کارزار بین‌المللی ائتلاف علیه داعش به رهبری ایالات متحده و همچنین نزدیک به دو ماه از پیوستن روسیه به این تلاش جمعی می‌گذرد و شاید هیچ‌چیز به اندازه این سخنان رئیس‌جمهوری فرانسه حکایت از حقایق پنهان جنگ ادعایی علیه تروریسم نداشته باشد. «فرانسوا اولاند» که پس از وقوع حوادث خون‌بار پاریس در دو هفته گذشته، بار سفر بسته تا شاید بتواند اجماعی جهانی علیه سازمان تروریستی داعش بیابد، در حالی روز پنجشنبه وارد مسکو شد که سقوط هواپیمای روسی به دست ارتش ترکیه، چشم‌انداز همکاری‌های ضدتروریستی بین‌المللی را تا حدود زیادی در پرده‌ای از ابهام فرو برده بود. با تمام این اوصاف، سخنان اولاند پس از دیدار با همتای روس خود نشان از آن دارد که گویا تهدیدات مشترک، گریزی از اتحاد برای قدرت‌های جهانی در برابر داعش باقی نگذاشته است؛ حتی اگر هنوز سرنوشت «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری سوریه، گره کور نابودی تروریست‌ها باشد. رئیس‌جمهوری فرانسه در حالی روز پنجشنبه و در کنفرانسی مطبوعاتی از توافق خود با «ولادیمیر پوتین» پیرامون تقویت همکاری‌های نظامی و اطلاعاتی بین دو کشور در مقابله با داعش خبر داده و مدعی شد رئیس کنونی دولت سوریه نباید هیچ جایگاهی در آینده آن کشور داشته باشد که پوتین پیش‌تر، از ارتش اسد به‌عنوان یک متحد طبیعی و نیروی ضروری در جنگ با داعش نام برده و خاطرنشان کرده بود تکلیف سرنوشت اسد فقط از سوی مردم سوریه قابل تعیین است. رئیس‌جمهوری روسیه همچنین ضمن تأیید توافق دو کشور درباره دادوستد اطلاعاتی درباره مناطقی از سوریه که به دست نیروهای مخالف غیرتروریستی اداره شده و بناست از این پس هدف حملات نیروهای ائتلاف و ارتش روسیه قرار نگیرند، ادامه همکاری‌های اطلاعاتی و هماهنگی‌های نظامی دو طرف را منوط به تکرارنشدن وقایعی مانند سقوط هواپیمای سوخو در روز سه‌شنبه گذشته دانسته است. این در حالی است که «لوران فابیوس»، وزیر خارجه فرانسه، در چرخشی آشکار که البته خشم برخی گروه‌های شورشی سوری را نیز به‌دنبال داشته، ضمن اشاره به این واقعیت که همگی اکنون بر ضرورت نابودی داعش متفق‌القول هستند، احتمال آغاز همکاری‌های دوجانبه ائتلاف با نیروهای دولتی سوریه را دور از ذهن ندانسته است. این مقام فرانسوی که روز گذشته با رادیو «آرتی‌ال» فرانسه گفت‌وگو می‌کرد، اقدامات آتی ائتلاف برای تضعیف و سپس نابودی داعش را که در اولین گام متضمن آزادسازی «رقه»، این مرکز عصبی و پایتخت خودخوانده داعش در سوریه و نابودی تأسیسات نفتی تحت کنترل این گروه است، به دو دسته تقسیم کرد؛ یکی کارزار هوایی و بمب‌اندازی جنگنده‌های ائتلاف بر مواضع تروریست‌ها و دیگری آموزش، پشتیبانی و همکاری با قوای زمینی که به گفته او، نه متعلق به نیروهای ائتلاف، بلکه باید متشکل از ارتش آزاد سوریه، نیروهای عرب سنی و چه‌بسا سربازان ارتش سوریه باشند. این در حالی است که «احمد رمضان»، یکی از اعضای اصلی ائتلاف ملی مخالفان سوری، چرخش اخیر فرانسه را فقط در خدمت منافع دمشق دانسته و هشدار داده اظهاراتی این‌چنین می‌تواند دست دولت مرکزی را در هرچه پیچیده‌ترکردن بحران کنونی سوریه باز بگذارد. فربگی روزافزون ائتلاف آن‌طور که پیداست، فرانسه در ظرف فقط دو هفته موفق شده آن مأموریتی را به نقطه پایان نزدیک کند که کاخ سفید در بیش از یک سال گذشته در تکمیل آن ناموفق بوده است. رایزنی‌های فرانسوا اولاند با رهبران دیگر قدرت‌های اروپایی، حالا شاید همچون مورد ایتالیا با وعده‌هایی خشک‌وخالی همراه بوده باشد، اما دست‌کم آلمان و بریتانیا را به ایفای نقشی فعالانه‌تر در کارزار بین‌المللی علیه داعش متقاعد کرده است. شاهد این مدعا نیز سخنان روز پنجشنبه «اورسولا فون‌درلاین»، وزیر دفاع آلمان، است که از توافق «آنگلا مرکل»، صدراعظم آن کشور، برای اعزام جت‌های شناسایی و ردیابی تورنادو، هواپیماهای سوخت‌رسانی، تجهیزات شناسایی ماهواره‌ای و همچنین یک ناوچه جنگی برای کمک به نیروهای فرانسوی خبر داده است. برلین همچنین در حالی وعده داده تا در سایه ممنوعیت قانونی مشارکت فعالانه آن کشور در جنگ علیه دیگر کشورها، به‌ویژه در بمباران‌های هوایی، دامنه فعالیت‌های آموزش نظامی خود در شمال عراق را افزایش دهد که گفته می‌شود بیش از 650 سرباز آلمانی عازم مالی شده‌اند تا به نیروهای فرانسوی در مبارزه با افراط‌گرایان تروریست منطقه یاری رسانند. این در حالی است که پافشاری مقامات فرانسوی بر آغاز همکاری‌های بریتانیا در کارزار بین‌المللی ضدداعش که با انتشار مقاله‌ای از وزیر دفاع آن کشور در گاردین در همین پنجشنبه گذشته، ابعاد بسیار جدی‌تری به خود گرفته است، اکنون تقریبا تمامی نمایندگان مجلس عوام بریتانیا را مجاب کرده تا باوجود مخالفت رهبران پرنفوذ حزب کارگر، به طرح پیشنهادی دیوید کامرون رأی مثبت دهند. نخست‌وزیر بریتانیا که احتمالا طرح پیشنهادی خود مبنی بر پیوستن کشورش به کارزار هوایی ائتلاف را هفته آینده به رأی خواهد گذاشت، روز پنجشنبه خطاب به برخی نمایندگان معترض که پیوستن بریتانیا به ائتلاف جهانی را موجد تهدیدات تروریستی گسترده پیشِ‌روی مردم آن کشور می‌دانستند، خاطرنشان کرد بریتانیا همین حالا نیز هدف تهدیدات جدی تروریستی است؛ تهدیداتی که جایی برای توجیه بی‌عملی و کنارکشیدن لندن از تلاش‌های جهانی برای نابودی نظامی داعش باقی نمی‌گذارد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.