دستیابی زنان به پست های مدیریتی
ژاله شادیطلب . جامعهشناس
در آستانه تدوین برنامه ششم توسعه کشور و در مواجهه با مشکل بیکاری زنان تحصیلکرده (در حد ٥٠ درصد) و در شرایط اشباع بخش دولتی برای جذب نیروی کار بیشتر، مدیران و مشاوران عالیرتبه کشور، به فکر چارهجویی برآمده و راهکارهایی را برای حل این مشکل اساسی که میتواند رفتهرفته به یک تهدید اجتماعی تبدیل شود، برای جامعه، بهویژه زنان پیشنهاد کردهاند؛ ازجمله جناب آقای مردوخی، مشاور محترم وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در یادداشتی با عنوان «زنان چگونه میتوانند ردههای بالای مدیریتی را تصاحب کنند؟» و البته برخی گفتوگوهای اخیر خود، به بیان نکاتی دراینباره پرداختهاند. توجه به مسئله اشتغال زنان درخور تقدیر و مایه خشنودی است، اما ارجاع اشتغال و دستیابی زنان به پستهای مدیریتی، صرفا به بخش خصوصی و شرطگذاری برای وجود دو ویژگی در زنان برای تحقق این هدف، به مداقه درباره این موضوع از نگاه زنان نیاز دارد. براساس اطلاعات موجود، زنان در جهان فقط یک درصد از داراییها را در اختیار دارند. این رقم در ایران شاید از این هم کمتر یا اگر خوشبینانه فرض کنیم اندکی بیشتر باشد، اما درهرصورت، برای ویژگی اول، یعنی «صاحب اکثریتی از سرمایه و سهامشدن»، در بخش خصوصی به دارایی نیاز است که اکثریت زنان فاقد آن هستند. اما ویژگی دوم زنان مربوط به اثبات شایستگی آنان در بازار کسبوکار برای انتخابشدن در پستهای مدیریتی است. ایکاش به مقیاس و اطلاعاتی مشخص و رسمی دسترسی داشتیم که معلوم میکرد چند درصد از مدیران کشور ما براساس «شایستگی محض» منصوب شدهاند؟ گرچه همه امیدواریم که به سمتوسوی شایستهسالاری حرکت کنیم، اما آیا در شرایط کنونی در کشورهای در حال توسعه (از بهکاربردن عنوان جهان سوم پرهیز میشود) واقعا شایستگی به اندازه روابط و وابستگی به جایی یا کسی در انتخابشدن برای ردههای بالای مدیریتی، مد نظر قرار میگیرد؟ آیا ضرورت وجود این دو ویژگی در زنان، محولکردن مسئولیت «غیبت زنان در پستهای مدیریتی» کشور به خود آنها و نشانهای از پاسخگونبودن یا در نگاه خوشبینانه، نداشتن راهحل مشخص از سوی متولیان امر نیست؟ با تحلیل مذکور، اگر در پایان برنامه ششم توسعه، زنان همچنان به ردههای بالای مدیریتی دست نیافتند، حتما خودشان مقصر این اتفاق خواهند بود!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.