|

عارف رودباري:

مي‌خواهم هنرجوي خودآموخته قبلي نباشم

سحر آزاد: چند نفر با نقاب در حال گرفتن عكس سلفي هستند يا گاوي در ميانه نمايشگاه روبه‌روي قابي قرار گرفته كه شاخ‌هايش در پشت سر او روي زمين قرار گرفته‌اند. عارف رودباري هرچند به نام هنرمند خودآموخته معرفي شده است، اما ورود به اولين نمايشگاه مجسمه‌هاي او، تصور خودآموخته را در باور آنها كه تا پيش از اين به چنين نمايشگاه‌هايي رفته‌اند، تغيير مي‌دهد. نائيو بودن در اين آثار، رنگي ندارد. برخلاف آن، همه‌چيز شكلي حرفه‌اي با ايده‌هايي از مضامين روز و اجتماع دارد. اين نمايشگاه كه «شاخ‌بازي» نام دارد تا 27 آبان در گالري سيحون2 برپا بود. رودباري متولد 1367 است و كارشناسي گرافيك دارد. او در ساري زندگي مي‌كند. خودش مي‌گويد به او گفته شده بود اگر نقاشي دوست داري، در رشته گرافيك تحصيل كن تا بتواني نقاشي كني. او از اينكه در محل سكونتش از هنر حمايت نمي‌شود گله دارد و دوست دارد از اين پس هنرجوي خودآموخته قبلي نباشد.

‌پيش از اين، از وضعيت مجسمه‌سازي در شهرتان گله كرده بوديد. الان وضعيت بهتر شده است؟ بزرگ‌ترين اتفاق در منطقه ما، جشنواره مجسمه‌هاي شني در بابلسر بود، اما در سال 1390 مجسمه‌هاي شني را به بت‌پرستي تشبيه كردند و به كلي اين رويداد منحل شد. كار من از همان مجسمه‌هاي شني بابلسر شروع شد. البته قبل از آن يكسري كار مي‌كردم، اما وقتي در اين جشنواره مقام آوردم، تشويق شدم كه اين راه را ادامه دهم. شايد اگر اين جشنواره برگزار نمي‌شد، من هم الان در تهران چنين نمايشگاهي برگزار نمي‌كردم. آن اتفاق مي‌توانست جرقه‌هايي در جوان‌هاي ديگر ايجاد كند، اما متأسفانه ادامه پيدا نكرد. ‌چطور شد در اين جشنواره شركت كرديد؟ به صورت خيلي اتفاقي مجسمه ساختم. خانه من نزديك ساحل است، هرازگاهي براي تفريح به ساحل مي‌روم. البته از قبل نقاشي هم مي‌كردم. يك روز كه كنار ساحل رفته بودم، شروع به بازي با شن‌ها كردم و يك سر انسان با نيم‌تنه ساختم، اما آن‌قدر كار اولم با مردم ارتباط برقرار كرد و تحسين شد كه با خودم تصميم گرفتم، باز هم اين كار را تكرار كنم. بعد از آن پنجشنبه‌ها و جمعه‌ها مجسمه مي‌ساختم و به‌مرور متوجه شدم بعضي‌ها مسيري را طي مي‌كنند تا مجسمه‌هاي شني من را ببينند و همين موضوع من را مجبور كرد كار بهتري انجام دهم، منتها يك سال قبل يكي از مخاطبانم كه در زمينه نقد هم فعاليت مي‌كرد، به من گفت كه تا چه زماني مي‌خواهي مجسمه‌هاي شني بسازي؟ ‌محل درآمد ديگري نيز داشتيد يا از اين راه درآمدي كسب مي‌كرديد؟ خير. كم‌كم به من گفتند چون ارتفاع كارهايت بلند است، دستت قوي شده و مي‌تواني با متريال ديگري كار كني. بعد از آن به دعوت ارگان‌هايي مثل شركت نفت محمودآباد و... اجراهايي داشتم و هر هفته براي آنها جشنواره برگزار مي‌كردم. وقتي آن فرد به من گفت كه مجسمه‌سازي را با مواد ديگر تجربه كنم، تصميم گرفتم به سراغ ماده‌هاي ديگر بروم و ميان چوب و...در نهايت فلز را انتخاب كردم. ‌چرا فلز؟ فلز سخت است و بيشتر افراد مي‌گويند فلز روح ندارد. من هم تصميم گرفتم خلاف اين موضوع را ثابت كنم و بگويم بايد كاري كنم كه فلز روح داشته باشد. مجسمه‌هاي اين نمايشگاه ثمره 9 ماه اخير است. من حتي جوش‌كاري بلد نبودم اما خيلي از شب‌ها نخوابيدم تا بالاخره جوش‌كاري ياد گرفتم. ضمن اينكه در جست‌وجوهايم تحت تأثير آثار حسن ملانوروزي قرار گرفتم و ديدم كه با فلز چه كارهايي انجام داده است. ‌خودتان ترجيح داديد به صورت تجربي مجسمه‌سازي را ادامه دهيد؟ چطور شد سعي نكرديد آموزش اين رشته را ياد بگيريد؟ ما در شهرمان سه نفر هستيم كه به صورت خودآموخته مجسمه‌سازي را شروع كرده‌ايم، اما آن‌قدر سطح توجه به هنر در شهر ما پايين است كه حتي نتوانسته‌ايم يك مجسمه با هزينه خودمان در شهرمان بسازیم. ‌خيلي از كارهاي شما برگرفته از مضامين اجتماعي، مانند سلفي‌گرفتن هستند و گاو هم حضور پررنگي در تعداد ديگري از كارهايتان دارد.... بله. گاو روي من تأثير زيادي مي‌گذارد و در مسير كارگاهم معمولا با چند گاو برخورد مي‌كنم. البته روي موضوع‌هاي ديگري هم كار كرده‌ام، اما در نهايت به گاو رسيدم. انگار دنبال چيزي بودم كه با آن، نمادها را معرفي كنم. ضمن اينكه دوست داشتم سلفي‌گرفتن يا انتظار را به چالش بكشم و از گاو استفاده كردم؛ مثلا دوربين را روي دم گاو گذاشتم انگار مي‌خواهد سلفي بگيرد. اين قضيه ادامه‌دار است و گاو تمام نشده، بلكه هميشه هست، منتها عنصري است كه از طريق آن بتوانم آنچه را مي‌خواهم در قالب گاو نشان دهم. چالشم با سلفي از اينجا شروع شد كه وقتي گوشي‌ام را می‌دیدم همه‌چيز سلفي بود، در صفحات اجتماعي همه در حال سلفي‌گرفتن بودند و اين مسئله برايم دغدغه شد. بيشتر آدم‌ها وقتي در مقابل كادر موبايل قرار مي‌گيرند، دوست دارند در بهترين شكل خود باشند و اين موضوع براي من خيلي بي‌اهميت و بي‌هويت بود. به همين دليل مجسمه‌هاي من درحال سلفي‌گرفتن، نقاب دارند و من هيچ‌وقت هويت خودم را پشت اين كادر نشان نمي‌دهم. براي من تأثيرگذاري از همه‌چيز مهم‌تر است. ‌فكر مي‌كنيد در اين نمايشگاه تأثيرگذار بوديد؟ بله. خيلي از بازديدكنندگان نمايشگاه مي‌گفتند آثارم متفاوت است و جالب اينجا بود كه كارهايم، مخاطبان را وادار به پرسش مي‌كرد و دوست داشتند بدانند قرار است چه اتفاقي بيفتد. من هم دنبال همين چراها هستم، مثل اينكه چرا اسب‌ها يا گاوهاي من پا ندارند. حتي برايم اهميت ندارد كارهايم فروش نرود. ‌به اين ترتيب چطور به فكر برپايي نمايشگاه افتاديد؟ آقاي سيحون از طريق اينستاگرام آثارم را ديده بود. قبل از آن با هيچ گالري‌داري صحبت نكرده بودم. من خانواده سيحون را مي‌شناختم و بعد از ملاقات با آقاي سيحون تصميم به برگزاري نمايشگاه گرفتم. ‌هنرمندان خودآموخته در فضاي شخصي خودشان كار مي‌كنند، اما با برپايي اين نمايشگاه فكر مي‌كنيد روند آثارتان تغيير كند و از بازخوردهايي كه داشتيد استفاده خواهيد كرد؟ دوست دارم در يك‌سري از مسائل خودم باشم و در شهر خودم با پتانسيل بالا كار كنم بااين‌حال رابطه‌هایی ايجاد شده است. بايد خودم را بالا بكشم و هنرجوي خودآموخته قبلي نباشم. مي‌خواهم درباره مجسمه‌سازي اطلاعات بيشتري به‌دست بياوردم. چند دانشگاه در ساري درخواست كرده‌اند كه مجسمه‌سازي را تدريس كنم، اما ترجيح مي‌دهم اول اين رشته را ياد بگيريم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.