|

نگاه بیرون

ترجمه: شهرام زرندار

مذاكرات پوتین در تهران با محوریت سوریه

ولاديمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه روز دوشنبه برای مذاکره با مقامات عالي ایران در تهران بود؛ مذاکراتی که بر بحران سوریه و یک نقشه صلح بین‌المللی با هدف خاتمه‌دادن به منازعه سوریه متمرکز است.

این دیدار در شرایطی انجام ‌شد که روسیه، ايالات متحده، فرانسه و سایرین به‌دنبال حملات تروریستی در پاریس و سرنگونی هواپیمای مسافربری روسیه در مصر درباره امكان عملیات مشترک علیه داعش سخن می‌گویند. سفر پوتین همچنین در شرایطی انجام شد که در مورد یک نقشه صلح ناکامل توافق شده که خواستار مذاکره بین اسد و دشمنانش است. مسکو و تهران پشتیبانان کلیدی و مهم بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه در طول جنگ داخلی سوریه بوده‌اند . روسیه سپر بلای سوریه در برابر تحریم‌‌های بین‌المللی شده و 30 سپتامبر حملات هوایی خود را علیه داعش و سایر شورشیان آغاز کرده، درحالی‌‌که تهران مشاوران خود را برای تقویت مواضع بشار اسد به سوریه فرستاده ‌است. پوتین در این سفر یک‌روزه برای شرکت در اجلاس کشورهای صادرکننده گاز جهان با رهبر عالي ایران و رئيس‌جمهوری ایران دیدار کرد. بحث درباره سرنوشت اسد در برنامه این دیدارها يك موضوع اصلي‌ است. نقشه راه صلح که به وسیله 17 کشور یک روز بعد از حملات تروریستی به پاریس طراحي شده، اول ژانویه را به‌عنوان آخرین مهلت برای شروع مذاکرات بین اسد و مخالفانش تعیین کرده است. این پیشنهاد که به نظر می‌رسد براساس ابتکار عمل اخیر روسیه باشد از «انتخابات آزاد و عادلانه» سخن می‌گوید كه طبق مفاد قانون اساسی جدید در طول 18 ماه آینده برگزار خواهد شد... این نقشه راه، چیزی درباره سرنوشت اسد و اینکه کدام بخش از مخالفان اسد در مذاکرات شرکت می‌کنند هم مطرح نمی‌کند. هم روسیه و هم ایران در برابر خواسته‌ها برای استعفای اسد، خشم و عصبانیت خود را نشان داده‌ و گفته‌اند که آینده اسد باید توسط مردم سوریه به عنوان بخشی از فرایند صلح تعیین شود. اما برخی گمانه‌زنی‌ها حاکی از این است که مسکو می‌تواند مهیای برکناری گام‌به‌گام اسد از قدرت به‌عنوان بخشی از معامله‌ای باشد که تضمین‌کننده ثبات در سوریه است؛ معامله‌ای که از منافع روسیه در سوریه نیز دفاع می‌کند. اما به نظر می‌رسد تهران موضعی سفت و سخت‌تر از روسیه اتخاذ کرده است. ایران به شدت از اسد پشتیبانی کرده؛ از اسدی که ریشه در اقلیت علوی‌های سوریه که شاخه‌ای از اسلام شیعه است، دارد. ایران، او را چون دیواری دفاعی در برابر دشمن قدیمی‌اش؛ عربستان سعودی و سایر کشورها در خلیج فارس به حساب می‌آورد. در هفته‌های اخیر ایران مستشاران بیشتری را به سوریه فرستاده و گزارش شده که امیر سرلشکر قاسم سلیمانی، فرمانده سپاه قدس پاسداران انقلاب اسلامی نيز در سوریه است. ایران می‌گوید تنها مشاوران نظامی به سوریه فرستاده نه نیروهای رزمی.

دیدار پوتین با رهبر عالی ایران دستاوردهای زیادی خواهد داشت صادرکنندگان بزرگ گاز در تهران گردهم آمده‌‌اند تا راهبرد آینده همکاری خود را هماهنگ کنند. حضور پوتین و ملاقات با آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر انقلاب اسلامی ایران مهم‌ترین ماجرای کنفرانس گازی و حضور سران دیگر کشورها در ایران است. بدیهی است در ملاقات بلندپایه‌ترین مقام‌های ایران و روسیه قرار نیست فقط به موضوع صادرات گاز و انرژی پرداخته شود. درباره مسائل زیادي که مورد توجه دو کشور است از جمله سوریه، عراق، یمن، جنگ با تروریسم، توافق ایران و 1+5 و همکاری‌های مشترک دیگر به طور قطع در دیدار و گفت‌‌وگوی رئیس‌جمهوری روسیه و آیت‌الله خامنه‌ای بحث خواهد شد. با توجه به داغ‌بودن موضوع مبارزه با تروریسم پیش‌بینی می‌شود بخش اصلی مذاکرات به این موضوع اختصاص یابد. امروز دیگر بر کسی پوشیده نیست که ایران و روسیه بر اساس نقشه، بسیار فراگیر مبارزه خود را با تروریسم در سوریه شروع کرده‌اند. حملات هوایی روسیه در سوریه از یک‌سو و پیشروی ارتش این کشور همراه، نیروهای مردمی آموزش‌دیده روی زمین، عرصه را بر گروه‌های تروریستی در سوریه تنگ‌تر و تنگ‌تر کرده و به طور قطع این پیشروی به‌هیچ‌وجه مورد پسند بسیاری از کشورهای حامی تروریست‌ها در سوریه نیست. به دلایل مختلف مردم ایالات متحده و کشورهای اروپایی به‌هیچ‌وجه دوست ندارند وارد جنگ سوریه شوند و از سوی دیگر پیروزی «بشار اسد»، رئیس‌جمهوری را بر دشمنانش برنمی‌تابند و همزمان چند کشور در منطقه نیز از موفقیت نظامیان سوری در نابودی تروریست‌ها بیمناک هستند. بر عکس تصور عمومی، داعش گروه ساده‌ای نیست بلکه گروهی فوق‌العاده حرفه‌ای و دارای نظریه‌پردازان کهنه‌کار است که به‌هیچ‌وجه بی‌دلیل اقدامی را انجام نمی‌دهد و در چند سال اخیر نشان داده که سرعت قدرت‌یابی داعش به همین نظریه‌پردازان وابسته است. ترجمه ايرنا

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.