|

همخوانی خط و نقش‌های شهودی

پولاد صدرالرجال عبدالرحیمی را بدون شک باید ازجمله هنرمندان نقاش پیشگام در نگاهی نو به طبیعت دانست. او، طبیعت را اسطوره‌ای در پیوند با طبیعت دیده است. البته، عزت‌ نفس و شخصیت انسانی پولاد عبدالرحیمی خمیرمایه قلم او در انتخاب رنگ‌هایش است. او در کویر زیسته است، در کرمان و در بناها و معماری‌هایی که منحنی و طاق‌ها و قوس‌هایش، نگاه زیبایی‌شناسانه او را وسعت معنی بخشیده است. در دهه اول دوره بعد از انقلاب که پولاد عبدالرحیمی، مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی و رئیس موزه هنرهای معاصر تهران بود و من در آن روزگار، روزنامه‌نگار بودم، با او، آشنا شدم. تفاوت رفتارهای یک هنرمند با یک مدیرکل را در لحظه‌های همکاری با وی آشکارا می‌توانستی ببینی. اما، آنچه مهم و ماندنی بود همان عزت نفس و پایبندی‌های پولاد عبدالرحیمی بود، که پایبند دوستی‌هایش می‌شدی و نیز اهمیت‌دادن او به نور و به وسعت‌ها و به بی‌کرانگی‌ها و به ایجاز و به خلاصه‌نگارهایی که همه، از نقاط قوت آثارش در قلم و تابلوهایش بود. او، در کسب توانایی‌‌هایش در هنر نقاشی و در طبیعت‌گرایی، سفرهایی را با شناخت طبیعت ایران، آغاز کرد و سهم عمده سفرهایش، حضور در نمایشگاه‌ها و جشنواره‌های داخلی و بین‌المللی است. او، هم‌اکنون مقیم کشور کاناداست و در شهر تورنتو زندگی می‌کند. شاخصه فعالیت‌های هنرمندانه پولاد عبدالرحیمی در دوره‌های کاری‌اش، آنجایی است که سعی دارد از طریق تمایل به آزادشدن از طبیعت‌گرایی، با ارائه زیبایی‌شناسانه هنر، به درکی دیگر از طبیعت در نقاشی برسد. او، حتی از «بوم نقاشی درونی و معنوی» در مقابل بوم نقاشی بیرونی، از سر شناختی نو از رنگ و حجم و عمق، سخن تازه گفته است! می‌توان گفت پولاد عبدالرحیمی از ضربه‌های قلم‌مو به سطح بوم، پرهیز کرده است و حتی، رنگ را نیز با ایجاز به کار برده است. برای او، کشیدن خط و تفکیک سایه‌ها از نیم‌سایه‌ها و طاق‌ها از قوس‌ها و ارائه گونه‌ای از خویشتن در شناخت طبیعت یک اصل بلامنازع در خلق آثارش بوده است. او، همان خاطرات دوران کودکی‌اش را در قوس‌ها و طاق‌ها و در منحنی‌های معماری کویر و در پیوند با طبیعت کویر و بعد در سفرهایش در طبیعت و معماری ایران جست‌وجو کرده است و اکنون، از منظر نگاه به جهان، به معماری، به انسان و به طبیعت می‌نگرد که حاصلش این نمایشگاه است. در نگاهی اجمالی، به نگاه و نقاشی‌های پولاد عبدالرحیمی، می‌توان گفت به موازات تعاریف و مفاهیمی که برای نقاشی از زمان هنرهای بدوی تا کنون بوده است، همواره، این نکته وجود دارد که در نگاه پولاد عبدالرحیمی، نقاشی، رؤیا نیست، نقاشی، رویارویی گستره و آفاق روحی نقاش با ضرباهنگ قلم‌هایش برای آفرینش و ادراک او از طبیعت است، آن‌گونه که او می‌اندیشد؛ آن‌گاه که گوشه‌ای از طبیعت در گستره هستی، مفهومی از بودن را در ذهن نقاش، رنگ هستی می‌زند. او، به شکلی دیگر و نه آن‌گونه که صرفا، هست! معنای هستی در طبیعت را با عبور از صافی خیال نقاش، بر بوم‌هایش برای مخاطب، معنا می‌کند؛ در مفاهیم خط و رنگ که اندک است و از همین منظر است که می‌توان، پولاد عبدالرحیمی را در شاکله ساختار هنری‌اش به مضامین تابلوهایش تشبیه کرد و همواره ظرافت‌های اندیشه و پایبندی‌های انسانی او را می‌توان به‌وضوح در آثارش دید. و این‌همه، زیبایی‌های بیکران و پیوستگی معنا در آثار نقاش است و ما و هر مخاطب دیگری، در رویارویی با آثار پولاد عبدالرحیمی، با این گستره آفاق و افق‌های دور، خود را در برابر مجموعه‌ای از عناصر شکل‌پذیر در هر اثر او، می‌بینیم که همه، به صورت ایجاز، در آثار نقاش دیده می‌شوند! و این دلبستگی او به ایجاز، در تمام آثارش، پابرجا مانده است. از ابتدا تا اکنون و حتی در آثار همین نمایشگاه که هم‌اکنون، در منظر و نگاه هر مخاطب است. من، معتقدم پولاد عبدالرحیمی، در نگاه به طبیعت و در نوع نقاشی طبیعت‌گرایانه‌اش، سبک، استیل و روش خاصی را ابداع کرده است که در موضوع هنر طبیعت‌گرایی و در نقاشی معاصر ایران می‌توان آن را استیل «شناخت نور» در نقاشی طبیعت‌گرایی معاصر نامید. او، خود نیز می‌گوید: زمانی که این تکنیک و استیل و سبک و روش را در طراحی و نقاشی از طبیعت در دوره تجربه‌های شهودی‌ام کشف کردم، به این نتیجه و ادراک رسیدم که خطوط طبیعت در بیان معنای هستی، در فرم و در شکل خاص خود، هر یک، تناسبی معین و وزنی تعیین‌شده در ساخت مفاهیم تجسمی را شکل داده و نگاه نقاش را پدید می‌آورد؛ بنابراین، تصمیم گرفتم برهمین‌اساس، خط را در ترسیم اشکال در نقاشی از طبیعت، به بالاترین مرتبه ارائه فرم و شکل، به‌کار گیرم. در اکثر تابلوها و در تمام آثارم دیده می‌شود که خط، مرتبه و نقش اول را در ایجاد اشکال دارد. هر چند تا عمق بیان و ارائه جزئیات در هر تابلو پیش رفته باشم باز هم ، خط هست که، با ضخامت‌هایش و با انحناهایش و با تیرگی‌هایش و ضخیم و نازک‌شدنش، اجزای هر شکل در طبیعت را بر سطح بوم و در نگاه مخاطب، مجسم می‌کند و از سایه‌ها و از نیم‌سایه‌ها و از حجم‌های پیوسته عبور کرده‌ام و گذر کردم تا اینکه، خط، فرم‌ها و شکل‌ها را در نهایت معنا، بیافریند. او، اضافه می‌کند که هدف دوم من، ماندن بر سنت‌هاست. سنت دیرینه‌ ما، مانند خط بر الواح و خط بر روی گِل‌ها و خط بر دیواره‌های غارها که اجداد ما، با ما، با آن سخن گفته‌اند و این خط است که مقدس است و این سنت دیرینه اجدادی ما بوده است که برای شناخت جهان هستی خط را شناخته‌اند و اشکال را با خط، تصویر کرده‌اند و خط را ادراک کرده‌اند و خط و تذهیب‌ها را و خط، تمام فرم‌ها و خط، تمام نقاشی‌های گذشتگان را ساخته است. و خط، ابزار آفرینش فهم هرکس بر دیگری بوده است. و، در یک نگاه، معنا در آثار پولاد عبدالرحیمی همان عناصر موجود برای بیان معنا و فرم و شکل و حس را، خط می‌بینیم و سپس به اشکال هندسی می‌نگریم. به دایره، به نیم‌دایره، به مربع، به تقارن‌ و به تقاطع‌ها، که همگی با مشخصات و مجزا به چشم نمی‌آیند، اما در یک پیکره ساخت به‌عنوان عناصر برای هر شکل، به خدمت ساختار و فرم درآمده‌اند. پولاد عبدالرحیمی، به اهمیت خط و پیدایش شکل از طریق خط در عمل ترسیم و خلاقیت هنرمندانه‌اش، در نقاشی معتقد و پایبند است، این باور و اعتقاد، آرامش و نشانه‌های قوس‌ها را در هستی، برای او و در آثارش، برای مخاطب به ارمغان آورده است که برخاسته و خاستگاه او از شناخت کامل و رسیدن به مرحله ایجاز کامل در خلق اثر است و در نتیجه این ادراک، در ایجاد و پیدایش هر اثر، برای او، اتفاقی در حال رخ‌دادن است که اکنون نیز در این نمایشگاه در حال رخ‌دادن است و این تنها، ممکن است اتفاقی باشد که دارای همان معنای شناخت زیبایی در طبیعت است و اما، نکته برتر آن، همان، معنای شناخت موقعیت زیبایی در طبیعت است که در آثار پولاد عبدالرحیمی پیوسته می‌شود با عرفان وجودی نقاش، که ایجاز را ادراک و خلق کرده است در آثارش برای بیان زیبایی‌های طبیعت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.