|

حادثه پاریس و تقابل مسلمانان با گروه‌های راست اروپا

حملات تروریستی در فرانسه پیامدهایی برای اقلیت‌های دینی اروپا داشت و دست‌کم 45‌ میلیون مسلمان را در این قاره نگران کرد. به‌منظور بررسی این پیامدها رهبران اقلیت مسلمان در بریتانیا در همایشی گردهم آمدند تا راهکارهایی برای آینده پیدا کنند. به نظر شرکت‌کنندگان، این حوادث موجب رشد پدیده افراط‌گرایی در اروپا خواهد شد. همچنین بعضی نیز هشدار دادند که رشد این پدیده، تغییراتی بزرگ را در سطح سیاست‌های اتحادیه اروپا به وجود خواهد آورد؛ به‌خصوص اگر هر دولتی از این پس بخواهد یک‌سری قیدوبندهای امنیتی بر مسلمانان اعمال کند. درحالی‌که برخی اجماع نظر داشتند که باید تفکر نظیر داعش را محکوم کرد زیرا تفکری «شاذ و انحرافی» در اسلام است؛ گروهی دیگر بر این باور بودند که اقدامات غرب موجب تقویت این تفکر شده و زمینه مناسب را برای رشد آن فراهم کرده است. در این همایش که با تلاش باشگاه فلسطینی‌های مقیم بریتانیا برگزار شده بود، شرکت‌کنندگان در آن راه‌های تعامل مسلمانان با پیامدهای این ماجرا را بررسی کردند. برخی خواستار تبلیغاتی ضد تبلیغات گروه‌های دست‌راستی در اروپا شدند، اما درعین‌حال تأیید کردند که اقلیت مسلمان، رسانه‌های نیرومندی ندارند که بتوانند به زبان انگلیسی در برابر تبلیغات منفی علیه‌شان، واکنش نشان دهند. شرکت‌کنندگان همچنین بر این نکته تأکید داشتند که مسلمانان باید به‌صورت کامل جذب جوامع اروپایی شوند و احساس گناه نکنند. به گفته آنها، زمینه‌هایی که باعث پیوستن جوانان به تشکل‌های افراطی می‌شود الزاما اسلام نیست. بلکه بسیاری از آنها از جاهایی می‌آیند که هیچ ارتباطی به دین ندارد. بیوگرافی شخصی بسیاری از آنها نشان می‌دهد که اساسا شخصیت‌های منحرفی داشته‌اند. برخی‌شان حتی محکومیت‌های قضائی دارند و چه‌بسا حس انتقام‌جویی، کینه‌توزی و ماجراجویی آنها را به گروه‌های افراطی پیوند زده باشد. تفکر انحرافی «انس التکریتی» رئیس مؤسسه گفت‌وگوی تمدن‌های «قرطبه» می‌گوید: اندیشه این تشکیلات «انحرافی و شاذ» است. او در گفت‌وگو با الجزیره بر این نکته تأکید دارد که نظام‌های استبدادی عربی یکی از عوامل اصلی تغذیه چنین تفکری است و آنها با سرکوب مبارزات دموکراتیک مردم زمینه چنین انحرافاتی را فراهم می‌کنند. التکریتی با اشاره به کودتایی که در مصر اتفاق افتاد و راه‌های تحول دموکراتیک را سد کرد، می‌گوید: صدای القاعده و سایر تشکل‌های مشابه در جریان انقلاب‌های بهار عربی خاموش شده بود؛ اگر این حرکت‌های سیاسی سرکوب نمی‌شد، چنین گروه‌هایی سر بر نمی‌آوردند. از سوی دیگر، «محمد العربی زیتوت» که یک پژوهشگر است، با تأکید بر عدم ارتباط بین تفکر گروه‌های افراطی و اسلام می‌گوید: «گروه‌های افراطی همیشه و همه‌جا هستند. البته باید دانست بسیاری از اقداماتی که در دهه 90 به تشکل‌های جهادی در الجزایر نسبت داده می‌شد، ساخته و پرداخته سازمان‌های اطلاعاتی الجزایر بود». در همین رابطه، «فوضی الفتاوی» کارشناس امور گروه‌های اسلامی، می‌گوید: دستور کار القاعده و تشکیلات داعش این نیست که با ظلم مبارزه کنند یا به فکر منافع مسلمانان باشند. او درعین‌حال خواستار تعیین یک مرجعیت فقهی در اروپاست، به نحوی که مسلمانان را هدایت کند و مردم نیز برای گرفتن فتوا به سراغ کسانی نروند که واقعیت آنها را نمی‌شناسند. «ادیب زیاده» استاد فلسطینی - که همایش را مدیریت می‌کرد- نیز بر این باور است که استراتژی امنیتی جدید کشورهای اروپایی در درجه اول بر محیط رشد این گروه‌ها متمرکز است و این یعنی تشدید فشارها علیه مسلمانان. اما «زهیر سالم» یکی دیگر از کارشناسان حاضر در این گردهمایی، معتقد است که کنارکشیدن غرب از تحولات سوریه و اینکه اجازه دادند‌ هزاران نفر در آنجا کشته و ‌میلیون‌ها نفر آواره شوند، این شرایط را به وجود آورد. او نیز بر این نکته تأکید می‌کند برخی از افرادی که به گروه‌های افراطی می‌پیوندند، هیچ شناختی از اسلام ندارند و حتی نمازشان را هم به‌درستی نمی‌خوانند. به گفته او، انگیزه‌های چنین افرادی در بیشتر موارد دینی نیست و آنان انگیزه شخصی دارند. «ابراهیم حمامی» پژوهشگر فلسطینی با ایجاد تردید در استراتژی غرب برای مبارزه با گروه‌هایی مانند «داعش» می‌گوید که غرب دراین‌باره عزم جدی ندارد. برای همین به باور او، پدیده رعب و وحشت این گروه‌ها همچنان ادامه خواهد داشت. حمامی از سخنان «جان کری» وزیر خارجه آمریکا به‌شدت انتقاد می‌کند که گفته بود «ازبین‌بردن تشکیلات داعش 30 سال طول می‌کشد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.