با نمایش عکسهایی از ایران، فرانسه، مراکش و ایتالیا
رونمایی از«درهای بیکلید» در تورنتو
سحر آزاد
درهای قدیمی ایران، ایتالیا، مراکش و فرانسه میهمان اهالی تورنتو شدهاند. فیلمساز و عکاس ایرانی با «درهای بیکلید» به کانادا سفر کرده است تا در نمایشگاه عکسهایش شرکت کند. نمایشگاه عکسهای عباس کیارستمی از 30 آبان در موزه آقاخان شهر تورنتو، واقع در کانادا برپا شد. این اولین نمایشگاه عکسهای کیارستمی نیست. او پیش از این هم نمایشگاههایی در ایران و خارج از کشور داشته است. کیارستمی اگرچه بیشتر بهعنوان فیلمساز شناخته میشود اما به گفته خودش عکس در کارهایش حضور پررنگی داشته است: «عکسهای من، سینمای من را میسازند. مدیوم عکس فرصت مینیمال کارکردن و با حداقل امکانات کارکردن را به من داده است و همین عکسهاست که سینمای مرا میسازند. به سینما و عکاسی توأما علاقه دارم، اما بدیهی است که شرایط برای عکاسی فراهمتر است، عکاسی به مجوز، سرمایهگذاری، پروداکشن و... نیازی ندارد بنابراین در این هنر فعالیت میکنم. اما هرگاه شرایط کافی و لازم برای ساخت فیلم فراهم شود، فیلم هم میسازم». نمایشگاه «درهای بیکلید» تا هفتم فروردین ٩٥ برپاست و در آن عکسهایی از درهایی که کیارستمی طی سفرهایش در ایران و کشورهای دیگر داشته است، ثبت شدهاند. در کنار عکسها، متنهایی شامل شعر یا نوشتههایی کوتاه نیز نوشته شدهاند همچنان که در کنار یکی از درهایی که به تصویر کشیده شده، چنین نوشته شده است: «امروز را در خانه میمانم. در به روی کس نمیگشایم اما بیدروپیکر است خانه ذهنم، میآیند و میروند دوستان ناموافق آشنایان ناسازگار». یک روز پیش از افتتاح رسمی نمایشگاه، پیشنمایش آثار برای برخی از مدعوین موزه آقاخان انجام شد. نورمان ویلنر که در پیشنمایش آثار حضور داشته، در سایت «nowtoronto» چنین گزارش داده است: «من همیشه احساس میکردم شایستگی منتقد هنریبودن را ندارم اما یک استثنا قائل شدم و آن هم وقتی بود که موزه آقاخان از من دعوت کرد تا در پیشنمایش آثار عباس کیارستمی شرکت کنم. او علاوهبر اینکه کارگردان «طعم گیلاس»، «باد ما را با خود خواهد برد» و «ده» است، یک شاعر و عکاس مورد احترام نیز هست. آثار او در موزههایی در لندن، پمپیدو و موما در نیویورک به نمایش گذاشته شده و او درحالحاضر برگزارکننده اولین نمایشگاه انفرادی در موزه آقاخان است». نویسنده این مطلب با بیان اینکه در نمایشگاه «درهای بیکلید» 50 عکس به نمایش گذاشته شده، ادامه داده است: «طبقه دوم موزه به مسیر پرپیچوخمی از طریق دیوارها و پارچهها تبدیل شده که بازدیدکننده در مواجهه با تصاویری که در انزوای نسبی قرار دارند، سرگردان میشود». او درباره این درها عنوان کرده است: «درهای چوبی این عکسها طی سالها مرمت شدهاند. یک در فلزی راهراه وجود دارد که با پارچه کتانی پوشانده شده است و برخی از درها چندین قفل دارند. سوراخ کلیدها روایتگر پالایش تکنولوژی هستند و بالای یکی دیگر از درها ساحل مدیترانه به صورت مجللی نقاشی شده است. صدای لولای درها و پرندگان از طریق موسیقی پخش میشود و روی دیوارهای نمایشگاه، اشعار و تفسیرهای کوتاهی ارائه شده است اما تجربه راهرفتن در نمایشگاه، نکته کلیدی این آثار هستند». ویلنر سپس به سخنرانی کیارستمی در مراسم پیشنمایش آثار اشاره کرده است: «او که با مترجم سخن میگفت گفت که من روی این پروژه مشغول به کار بودم گرچه نمیدانستم وقتی کار تمام میشود چطور خواهد شد. در مسافرتهایم در ایران، ایتالیا، مراکش و فرانسه متوجه شدم که مجذوب درهای چوبی و فلزی شدهام». نویسنده این مطلب اظهار کرد که کیارستمی با یادآوری شگفتیاش از این درها ادامه داده است: «چهچیزی در پس آنها وجود دارد؟ چه کسی در بیرون منتظر است تا به درون بیاید؟ چه کسی درحال عبور است؟ درهای جدید روزنه و چشمیهایی دارند اما این درها فاقد آن هستند و این یادآور راهی است که دیگر وجود ندارد». به اعتقاد این گزارشگر، این پروژه بازتابدهنده «همدلی است که میتوانیم آن را حس کنیم» البته همان همدلیای که در قلب کارهای کیارستمی وجود دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.