|

فضاي سبز روی پشت‌بام

در مقررات شهرداری و فنی ساختمان‌سازی از اصطلاح «فضای آزاد» به جای حیاط استفاده می‌شود. فضای آزاد سطحی از قطعه مالکیت است که در آن هیچ‌گونه ساختمانی احداث نشده و فقط برای درختکاری، گلکاری، استخر، حوض، آب‌نما، ایوان غیرمسقف و سایر استفاده‌های محوطه‌سازی تخصیص داده شده باشد. در مقررات ساختمانی آمده است در تمام ساختمان‌های اداری بیش از یک واحد تصرف، باید دسترسی به حیاط بیرونی، به صورت راهرو یا پلکان مستقل از واحدها، برای تمام ساکنان و استفاده‌کنندگان ساختمان فراهم باشد. همچنین مساحت ساختمان نسبت به زمین، 60 درصد ساختمان به‌اضافه دو متر است. بنابراین فضای آزاد ساختمان حدود 40 درصد زمین را در اختیار خود خواهد داشت. اما مسئله بزرگ اینجاست که در آپارتمان‌های کنونی، حیاط بیشتر قربانی پارکینگ می‌شود؛ مسئله پارکینگ مشکل بسیار بزرگی در کلان‌شهرهاست و شهرداری‌ها برای حل مشکل ترافیک و اصولا جای پارک خودروها، مقررات مربوط به پارکینگ را خیلی سفت‌وسخت رعایت می‌کنند. بنابراین ساختمان‌ها اگر تعداد پارکینگشان به تعداد لازم نرسد، نمی‌توانند پایان کار بگیرند. اغلب مجتمع‌های مسکونی نیز که با طبقات زیاد و واحدهای کوچک ساخته می‌شوند، پارکینگ‌های زیادی نیاز دارند که به دلیل مساحت کم زمین، ناچارند جای پارک خودروها را معمولا در دو طبقه بسازند. از سوی دیگر، برای هر قطعه زمین، فقط یک درِ بزرگ که مخصوص خودرو است، داده می‌شود؛ بنابراین لازم است در آپارتمان‌ها برای دسترسی به دو طبقه پارکینگ از رمپ استفاده شود که مسیر منحنی شیبداری است که برای خودروها به کار می‌رود. عملا نیاز به رمپ در ساختمان‌ها قسمت اعظم فضای باز و حیاط آپارتمان‌ها را اشغال می‌کند. وقتی که از بالا به حیاط آپارتمان‌ها نگاه شود، می‌توان این رمپ‌ها را دید که باعث شده است بسیاري از فضای حیاط که می‌توانسته جای گل‌وگیاه، آلاچیق یا آب‌نما باشد، رمپ‌ها و مسیرهای ماشین‌رو آن را اشغال کرده‌اند. تعدادی از مجتمع‌های مسکونی برای جبران به اشغال‌درآمدن حیاط آنها به وسیله رمپ‌ها، به پشت‌بام متوسل شده‌اند. پشت‌بام‌های سبز یا آنچه در بازار ساختمان به «روف‌گاردن» معروف است، تکنیکی است که چند دهه است از اجرای آن گذشته و در برخی از مجتمع‌های مسکونی در ایران نیز مورد استقبال واقع شده است. اما این حیاط‌های روی پشت‌بام نیز دارای برخی مشکلات است؛ مشکل اول این است که وزن ساختمان را افزایش می‌دهد و بنابراین برای ساخت آنها باید از فنون خاصی استفاده و آبیاری و مراقبت خاصی را نیز اعمال کرد. مسئله مهم‌تر هزینه ساخت آنهاست؛ عایق‌بندی و استفاده از مواد مخصوص، باعث افزایش هزینه این باغ‌های پشت‌بامی می‌شود. از سوی دیگر، این پدیده در اروپا یا کشورها و شهرهایی که دارای آب‌وهوای معتدل هستند، سازگاری بیشتری نشان می‌دهد. آفتاب تندی که بسیاری از شهرهای ایران دارند، باعث می‌شود هرگونه گیاهی نتواند در پشت‌بام‌ها دوام بیاورد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.