حسن روحانی در گفتوگو با پرتیراژترین روزنامه ایتالیا:
سفارتهای ایران و آمریکا روزی بازگشایی میشوند
شرق، مهدی نوریان: رئیسجمهور کشورمان که سفر چهارروزه خود به اروپا را از امروز آغاز میکند، پیش از سفر با خبرنگار «کوریره دلا سرا»، پرشمارگانترین روزنامه ایتالیا به گفتوگو نشست. این گفتوگو اولین مصاحبه حسن روحانی با یک روزنامه اروپایی پس از پیروزی او در انتخابات ریاستجمهوری بود. حسن روحانی در جریان سفر اروپایی خود به ایتالیا، واتیکان و فرانسه میرود. او امروز در نخستین مرحله این سفر به دعوت نخستوزیر و رئیسجمهور ایتالیا به رم سفر میکند. او پس از ملاقاتهایی با مقامات بلندپایه ایتالیا با تعدادی از سرمایهگذاران و صاحبان صنایع بزرگ ایتالیا نیز دیدار خواهد کرد. او سپس به واتیکان رفته و با پاپ و نیز نخستوزیر واتیکان دیدار و گفتوگو خواهد کرد. حسن روحانی صبح دوشنبه و به دعوت رسمی مدیرکل یونسکو در مقر اروپایی این سازمان در پاریس حاضر شده و اولین سخنران مجمع عمومی این نهاد بینالمللی خواهد بود. او در ادامه سفر خود صبح سهشنبه به فرانسه خواهد رفت و مورد استقبال رئیسجمهور این کشور قرار خواهد گرفت و پس از پایان مذاکراتش با مقامهای فرانسوی، پاریس را به مقصد تهران ترک خواهد کرد. حسن روحانی در ابتدای این گفتوگو از اینکه اولین سفرش به اروپا بعد از امضای توافق هستهای به ایتالیا خواهد بود ابراز خرسندی کرد و به روابط اقتصادی، فرهنگی و سیاسی خوب و طولانیمدت بین دو کشور اشاره کرد. او با اشاره به این مسئله که ایتالیا برای مدتی شریک تجاری شماره یک ایران بود گفت این کشور در حوزه مسائل بینالمللی و سیاسی همیشه مواضع متعادلی نسبت به ایران داشته است. او به خبرنگار این روزنامه گفت: «ما به کشور شما به دیده یک شریک و دوست در اروپا مینگریم. امیدوارم سفر من آغازگر مرحله جدیدی در روابط بین دو کشور باشد». ایران چطور اجرای برجام را آغاز کردهاست؟ آیا آمریکاییها نقش خود را در اجرای برجام بهخوبی ایفا میکنند؟ «ما مرحله مهمی که مرحله قانونی بود را پشت سرگذاشتهایم. الان مرحله مرتبط با اجرای توافق را آغاز کردهایم. ما هنوز به روز موسوم به «روز اجرا» نرسیدهایم بنابراین در طول این مدت اتحادیه اروپا، ایالات متحده و دیگر کشورهای 1+5، باید به تعهدات خود عمل کنند تا با فرارسیدن روز اجرا، همه تحریمهای اقتصادی، بانکی و مالی برداشته شود. ایران نیز بهطور همزمان اجرای تعهدات خود را شروع میکند. هر دو طرف مشغول کار هستند. تا پایان سال ما فکر میکنیم که به روز اجرا خواهیم رسید. ما منتظر گزارش آژانس بینالملل انرژی اتمی هستیم پیرامون مسائلی که هنوز پروندهشان باز است؛ در همین زمان، ما بر روی تعویضکردن رآکتور اراک کار خواهیم کرد. همه مردم ایران با امید در انتظار روزی هستند که تحریمها برداشته شوند». اگر کنگره آمریکا تحریمهای جدیدی را اعمال کند چه؟ «طبق توافق، کشورهای 1+5 هیچ تحریم جدیدی را اعمال نخواهند کرد و ما نیز به سهم خود باید به تعهدات خود براساس توافق پایبند باشیم. اما اگر ایالات متحده یا دیگر کشورها به تعهدات خود عمل نکنند، ما نیز تعهدی نخواهیم داشت». توافق هستهای چطور روابط ایران و ایالات متحده را تغییر خواهد داد؟ در راهپیماییها هنوز شعارهای «مرگ بر آمریکا» شنیده میشود و رهبر عالی ایران، هنوز آمریکا را «شیطان بزرگ» میخواند. آیا شما آمریکا را شیطان بزرگ میدانید؟ «توافق هستهای یک مقوله است و روابط با آمریکا مقوله دیگری است. مشکلات ما با آنها طولانیمدت است و با پیروزی انقلاب اسلامی آغاز میشود. مشکلات ادامه داشته است. آمریکاییها قرار است فقط تحریمهای مربوط به برنامه هستهای را بردارند نه همه تحریمها را. بنابراین روابط بین ایران و آمریکا مسئله دیگری است. اما اجرای توافق میتواند بر آینده تأثیر بگذارد. اگر توافق بهخوبی اجرا شود، بستری برای تنش کمتر با آمریکا وجود خواهد داشت که منجر به ایجاد شرایطی برای دورهای جدید خواهد شد. اما اگر آمریکاییها به تعهدات توافق هستهای پایبند نباشند، بنابراین روابط ما قطعا مثل گذشته خواهد بود». چند شهروند آمریکایی، ازجمله یک روزنامهنگار، اخیرا در ایران دستگیر شدهاند. خیلی از مردم به این حوادث به دیده اقداماتی خصمانه مینگرند که از طرف مخالفان بهبود روابط با واشنگتن انجام میشود. نظر شما چیست؟ «دلایل زیادی برای دستگیری افراد وجود دارد و این مسئله مربوط به دستگاه قضائی است. پروندههای ایشان توسط دادگاهها مورد بررسی قرار خواهد گرفت و این مسئله مربوط به مسائل سیاسی نیست. البته در ایران نیز مثل دیگر کشورهای آزاد و دموکراتیک، نظرات سیاسی متفاوتی وجود دارد. ما به حق اتباع خارجی که در ایران زندگی میکنند احترام میگذاریم. شخصی مشکلاتی بهوجود آورده و دستگیر شدهاست، اما همین موضوع نیز درباره ایرانیانی که در زندانهای آمریکا هستند اتفاق افتاده است». آیا شما میتوانید تصور کنید که روزی سفارت آمریکا در تهران و سفارت ایران در آمریکا را ببینید؟ «یک روز این سفارتها بازگشایی خواهد شد، اما چیزی که اهمیت دارد رفتارهاست و این بستگی به آمریکاییها دارد. اگر آنها سیاستهایشان را تغییر داده، اشتباهاتی که در ۳۷ سال گذشته مرتکب شدهاند را اصلاح کرده و از مردم ایران عذرخواهی کنند، شرایط تغییر خواهد کرد و اتفاقات خوبی رخ خواهد داد». شما برخی رسانههای ایرانی را بهخاطر ایفای نقش بهعنوان «پلیس مخفی» مورد انتقاد قرار دادهاید. حتی رئیس قوهقضائیه با رد انتقاد شما پاسخ شما را داده است. آیا این موضوع نشان از یک تعارض بزرگ در مسیر پیشروی کشور شما دارد؟ آیا اصلاحات شما به خطر افتاده است؟ «هیچ تعارض بزرگی در کار نیست. من هیچ مانعی پیشروی اصلاحات خود نمیبینم، اما بهعنوان رئیسجمهور که مسئولیت حصول اطمینان از اجرای صحیح قانون اساسی را بر دوش دارد، اگر دریابم برخی از مفاد آن تحریف شده یا زیر پا گذاشته شده است، وظیفه قانونی من ایجاب میکند هشدار دهم. وظایف رئیسجمهور در رأس بوده و همه سازمانها و ارگانها باید به هشدارهای او توجه کنند حتی اگر با او موافق نباشند». شما وعده دموکراسی بیشتر، آزادی بیان و رفع فیلتر شبکه اینترنت را داده بودید. چرا این اتفاقات رخ نداد؟ «بهبود در حوزه حقوق اجتماعی و شهروندی یکشبه رخ نمیدهد. این زمانبر است. از همان ابتدا، یکی از اهداف دولت من دادن حقوق بیشتر به شهروندان، افزایشدادن آزادیها و ایجاد فضای بهتری برای فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی بود. در طول دو سال گذشته بهبودهایی حاصل شده است. امروز، دانشگاهها و فضای رسانه خیلی بهتر شدهاند. مطبوعات، آزادانه به نقد رئیسجمهور میپردازند: دو سال پیش هیچکس تصور چنین چیزی را نمیکرد. اما دولت بهتنهایی نمیتواند همهچیز را حل کند. این مسئله نیاز به همکاری دو قوه دیگر، قوه قضائیه و قوه مقننه دارد. من امیدوار هستم این اتفاق در آینده رخ دهد». دو سال پیش شما وعده دادید آقایان موسوی و کروبی را آزاد کنید. آیا وعده خود را عملی خواهید کرد؟ «آنها روزی آزاد خواهند شد».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.