|

اهمیت رهایی شنگال

حسین احمدی‌نیاز

پروژه آزادسازی شنگال از یوغ دژخیمان داعش، فراتر از رهایی سایر مناطق تحت نفوذ داعش در عراق و سوریه حایزاهمیت است، اتحاد تاریخی نیروهای پیشمرگه و گریلاهای روژآوا که همراه با بمباران نیروی هوایی آمریکا پشتیبانی می‌شد، نقش زیادی در آزادی شنگال داشته است. مسعود بارزانی اولین کنفرانس خود را بر تپه مشرف بر شنگال انجام داد و این شهر مرکز اصلی معیشت ایزدی‌های جهان است. درحال‌حاضر قریب به دوونیم میلیون کرد ایزدی در جهان زندگی می‌کنند و پراکندگی جمعیت آنان؛ از کردستان عراق تا شمال ارمنستان گرفته تا بخشی از لبنان و... را دربر می‌گیرد. اما تمرکز جمعیتی آنان به همراه عبادتگاه‌های اصلی‌شان در شنگال قرار دارد. ایزدی‌ها تاکنون تاریخ پرفرازونشیبی داشته‌‌اند و مورد هجمه و حملات زیادی قرار گرفته‌‌اند که بیشترین آن از سوی سپاه عثمانی بوده است اما حمله داعش شدیدترین تهاجم به ملیت ایزدی بوده است. اکثر عبادتگاه‌های آنان نابود شده، قریب به سه هزار زن و دختر ایزدی مفقود و هزاران نفر از آنها به اسارت درآمده‌اند. هزاران نفر از آنان آواره اقلیم کردستان عراق یا کشورهای دیگر شده‌اند. در این بین حجم وسیعی از ایزدی‌ها کشته شده‌اند. وضعیت رقت‌بار ایزدی‌ها در جریان حمله داعش به شنگال، موج انتقاد از جامعه جهانی را به همراه داشت و عده‌ای از منتقدان، نبود استراتژی بین پیشمرگان اقلیم کردستان عراق را در سقوط این شهر مؤثر می‌دانستند. از سوی دیگر موقعیت استراتژیک شنگال در قطع ارتباط مواصلاتی بین موصل در عراق با رقه در سوریه به‌عنوان پایتخت‌های استقرار داعش در این دو کشور، مؤثر بوده است و آزادسازی این شهر را مهم جلوه می‌دهد. واقعیت مسئله این است که آزادسازی شنگال برای پیشمرگان کرد به نمادی از اتحاد، هم‌گرایی و همراهی آنان تبدیل شده است. درحال‌حاضر بین احزاب کردی کردستان عراق اختلافات زیادی حاکم است. جنبش گوران به رهبری نوشیروان مصطفی از یک سو و حزب دموکرات کردستان عراق به رهبری مسعود بارزانی از دیگر سو، در برابر هم قرار گرفته‌‌اند. جدای از این، حزب کارگران کردستان ترکیه، پ‌ک‌ک، انگشت اتهام را به سوی مسعود بارزانی نشانه گرفته بود که نیروهای این حزب مانع آزادی زودتر این شهر شده‌اند. همچنین آزادی شنگال منتج به ایجاد پل ارتباطی بین پیشمرگان روژآوا که اکثرا با نیروهای پ‌ک‌ک هماهنگی دارند، خواهد شد، امری که سخت ترکیه را نگران کرده است. ترکیه از زمان عثمانی تاکنون، دل خوشی از ایزدی‌های شنگال نداشته است و همین مسئله موجب شده است کارشناسان بر این اعتقاد باشند که تصرف شنگال با پشتیبانی دولت اردوغان صورت گرفته باشد. همین تصور باعث تشکیل گروه‌هایی از جوانان ایزدی تحت پرچم پ‌‌ک‌ک و تقویت کردهای ضد اردوغان در ترکیه، شمال سوریه و عراق شده است. با پیروزی حزب عدالت و توسعه اردوغان در انتخابات اخیر ترکیه، آزادی شنگال و اتحاد کردهای منطقه، شکست بزرگی برای اردوغان خواهد بود. از سوی دیگر، آزادی شنگال می‌تواند بر وسعت حکومت اقلیم کردستان عراق، اتحاد بین احزاب این منطقه و همبستگی بین کردستان روژآوا با اقلیم کردستان عراق و جنوب ترکیه بینجامد. پیروزی کردها در آزادی شنگال نقش زیادی در بازگشت روند بازسازی و توسعه مناطق اقلیم کردستان عراق خواهد داشت زیرا سایه داعش بر این منطقه موجب کندشدن روند توسعه و آبادانی اقلیم کردستان عراق شده بود. اکنون باید دید آزادسازی این منطقه می‌تواند چه اثری بر شکست موصل و آزادی آن از دست داعش داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.