چرا انتخابات کانادا اهميت داشت؟
تقریبا همه از پیروزی «جاستین ترودو»، رهبر حزب لیبرال کانادا، در انتخابات آن کشور و کسب اکثریت مطلق خیرهکننده آرا و دراختیارگیری کرسیها در مجلس فدرال از سوی او و حزبش شگفتزده شدند. شگفتی از برد و حاشیه آن بود. چندین هفته پیش از برگزاری انتخابات در تاریخ 19 اکتبر، نتایج نظرسنجیها نشان میداد سه مسیر ایجاد شدهاند: در جناح راست محافظهکار، استفن هارپر قرار داشت، «توماس مولکیر» در جناح چپ و از حزب دموکراتیک نو حضور داشت و ترودو نیز از حزب لیبرال بهعنوان نامزد میانهرو مرکزگرا قلمداد میشد. پیشبینیها مبنی بر آن بود که مولکیر کمی جلوتر باشد و ترودو در مقام سوم قرار خواهد گرفت. بااینحال، ظرف مدت یکماه پیش از برگزاری انتخابات بهطورناگهانی بر محبوبیت ترودو افزوده شد و از میزان محبوبیت مولکیر کاسته شد. در نهایت کرسیها به اینگونه تقسیم شدند: 184 کرسی برای لیبرالها، 99 کرسی برای محافظهکاران، 44 کرسی برای نمایندگان حزب دموکراتیک نو و 10 کرسی نیز برای بلوک کبک و یک کرسی نیز برای سبزها. پرسش اصلی آن است که چرا لیبرالها در دقیقه نهایی چنین ظهور چشمگیری را داشتند و به هرگونه شانسی برای حزب دموکراتیک نو پایان دادند. پیش از آن، حزب دموکراتیک نو همه را در جریان برگزاری انتخابات استانی در ناحیه محافظهکار افراطی «آلبرتا» در تاریخ شش می بهشدت شگفتزده کرده بود و در نتیجه آن توانست به یک حزب بزرگ ملی تبدیل شود. هیچکس مطمئن نیست، بااینحال، اکثر تحلیلگران بر این باورند که صعود اخیر حزب لیبرال در نتیجه ایجاد این احساس در بین رأیدهندگان بود که «هرکسی به غیر از هارپر». فارغ از هرگونه توضیحی، کانادا درحالحاضر یک دولت باثبات برای پنجسال آینده خواهد داشت. در نتیجه، ما باید چگونگی بهرهبرداری ترودو از اکثریت قاطع کرسیهای کسبشده توسط نمایندگان حزبش را ارزیابی کنیم. ترودو وعدههایش را بهصورت شفاف مطرح کرده است. او اظهار کرده که حداقل برای سه سال از کسری بودجه حمایت ميكند. آن حزب هم چنین وعده افزایش مالیات برای ثروتمندان را داده و اعلام کرده که مقررات مربوط به دولت رفاه را گسترش خواهد داد. در کوتاهمدت، ترودو وعده داده که یک برنامه ضدریاضتی متأثر از مدل کینزی را اجرائی خواهد کرد. این وعده، لیبرالها را در کنار جناح چپ حزب دموکراتیک نو قرار داده است که برای جذب آرای هواداران نامزدهای لیبرال و مستقلها به سمت میانه حرکت کرده بودند. علاوهبراین، ترودو وعده داده که در زمینه مقابله با تشدید تغییرات اقلیمی اقدامات بیشتری را انجام خواهد داد؛ امری که دولت هارپر بهشدت با آن مخالفت میورزید. همچنین در حوزه مسائل اجتماعی ترودو وعده قانونیشدن ماریجوانا را داده است. در مسائل داخلی، ترودوی مرکزگرا وعده داده که بهعنوان یک دموکرات اجتماعی کلاسیک عمل میکند؛ نقشی که در میان بسیاری از احزاب سوسیالدموکرات پذیرفته شده است. موفقیت او در ایفای این نقش بستگی به این دارد که کانادا در مواجهه با توفان اقتصادی جهانی در یک تا دوسال آینده نسبتا خوب عمل کند. درصورتیکه کانادا در این مسیر موفق نباشد احتمال آن وجود دارد که ترودو در نوسانی آشکار به یک برنامه تا حدودی ریاضتیتر بازگردد. تفاوت واقعی در حوزه ژئوپلیتیک خواهد بود. دیدگاههای هارپر بسیار شبیه به دیدگاههای تیپارتی در ایالاتمتحده بود. او به واقعیبودن خطر تغییرات اقلیمی باوری نداشت. او مخالف توافق هستهای ایران بود. او مخالف مهاجرت آوارگان سوری و همچنین مخالف سیستم «چندفرهنگی» کانادایی بود. او قویا از برنامه احداث خط لوله نفت و گاز از کانادا به ایالات متحده حمایت میکرد. برنامه ترودو عملا در نقطه مقابل هارپر قرار دارد. او در بسیاری از موارد با یک استثنای بزرگ هماهنگ با سیاستهای اوباماست. ترودو مخالف مداخله بیشتر در جنگهای داخلی در خاورمیانه است. بهطورخاص، او وعده داده که تمام جنگندههای کانادایی را از ائتلاف خارج خواهد کرد. طبق وعدهای که داده بود، با رأی نه اکثریت به هارپر، کانادا کلیت جنبش محافظهکار در ایالات متحده را رد کرد. این علت اصلی شعار رأیدهندگان بود که میگفتند «هرکسی بهجز هارپر». آمریکای دوران پسااوباما باید با این واقعیت زندگی کند. تغییر دیگری که روی خواهد داد در مشارکت ترانسپاسیفیک خواهد بود. امضای این پیمان یکی از دلایل ازدسترفتن آرای هارپر بود. این در حالی است که اکنون مخالفتهایی در کانادا با آن پیمان صورت گرفته است. تحلیلگران از وجود شباهتهای سبکی میان اوباما و ترودو میگویند. هر دو آنان اساسا میانهرو و مرکزگرا هستند و هر دو از نظر فکری و عاطفی با یکدیگر تشابه دارند. هر دو باور دارند که در بحث و گفتوگو با مخالفان میتوان به اجماع نظر دست یافت. هر دو روی زمان و انرژی در گفتوگو با مخالفان بیشتر سرمایهگذاری میکنند تا روی تصویب قانون. اوباما بهای سیاسی زیادی را برای تأخیرهایش پرداخت کرد و ترودو نیز احتمالا از مشکل مشابهی آسیب خواهد دید مگر آنکه از اشتباهات اوباما بیاموزد و در لحظات مشابه خطاهای او را تکرار نکند. نتیجه انتخابات اخیر، انفصال ژئوپلیتیک معنیدار کانادا از ایالات متحده بود. نتایج اين انتخابات ضربهای بیشتر بر کاهش توانایی ایالات متحده در تحمیل دیدگاههایش بر رویدادها و وضعیت جهانی خواهد بود. *متفکر شناختهشده چپگرا و مبتکر نظریه «نظام جهانی»
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.