|

ایران براي دومين‌بار در گفت‌وگوهای صلح سوریه شركت مي‌كند

بازگشت به وين

شرق: نشست «وین ۳» یا همان سومین دور مذاكرات برای حل بحران سوریه، شنبه آینده، ۲۳ آبان، در هتل امپریال وین برگزار می‌شود. براساس اعلام وزارت امور خارجه آمریکا، «جان کری» پنجشنبه‌شب پس از سفر به آسیای مرکزی، راهی تونس می‌شود و پیش از پیوستن به «باراک اوباما» برای حضور در نشست گروه ۲۰ که روز یکشنبه در ترکیه برگزار می‌شود، در وین توقف می‌كند. هدف از برگزاری این مذاکرات، تلاش برای رسیدن به چارچوبی برای ایجاد زمینه توافق برای آتش‌بس در سوریه و تشکیل دولتی انتقالی اعلام شده که به جنگ داخلی در این کشور پایان دهد. گفت‌وگوهای «دی میستورا»، مسئول ویژه سازمان ملل در امور سوریه، با نمایندگانی از سوی دولت و احزاب مخالف سوریه نیز در ژنو برگزار می‌شود. گویا قرار است نشست گروه کاری برخی از کشورها از عصر روز جمعه در پشت درهای بسته در هتل امپریال وین برگزار شود.کشورهای ایران، آمریکا، روسیه، فرانسه، چین، انگلیس، آلمان، ایتالیا، عربستان سعودی، عراق، ترکیه، مصر، امارات، قطر، اردن، لبنان و عمان، استرالیا، نماینده اتحادیه اروپا و همچنین استفان دی‌میستورا، فرستاده ویژه سازمان ملل در امور سوریه در نشست آتی سوریه در وین حضور خواهند داشت. این اولین بار است که استرالیا در این نشست‌ حضور می‌یابد. حضور فعال ایران در وین با اعلام معیارها و خط قرمزها شنبه گذشته «علی‌اکبر ولایتی»، مشاور ارشد مقام معظم رهبری، اعلام کرد که ایران در دور بعدی گفت‌وگوهای سوریه نيز شرکت خواهد کرد. قدرت‌های جهان و منطقه از جمله ایران روز هشتم آبان به وین رفتند تا در قالب گفت‌وگوهای صلح وین۲ به راه‌حلی برای پایان‌دادن به جنگ داخلی سوریه دست یابند. ولایتی به تسنیم گفت: «ایران فعالانه در گفت‌وگوهای صلح سوریه حضور خواهد یافت و معیارها و خطوط قرمز خود را مطرح خواهد کرد». او افزود: «ما از متحد خود، سوریه، نه تنها در حوزه دفاعی بلکه در زمینه سیاسی دفاع خواهیم کرد». ایران در مقابل شورشیانی که توسط كشورهايي چون عربستان، قطر و ترکیه حمایت می‌شوند از دولت بشار اسد، رئیس‌جمهور سوریه، حمایت می‌کند. موضع ایران این است که اسد فقط در صورتی از قدرت کنار می‌رود که این امر نتیجه انتخابات بعد از آتش‌بس باشد. این در حالی است که برخي کشورهای غربی و نيز كشورهاي عرب حوزه حاشیه خلیج‌فارس معتقد هستند که رئیس‌جمهور سوریه به‌عنوان بخشی از فرایند صلح باید از قدرت کنار برود. اماواگر حضور ظریف وزیر امور خارجه ایران در حاشیه همایش آثار مخرب جنگ بر محیط‌زیست به خبرنگاران گفت: «از آن‌جایی که این نشست با سفر ریاست محترم جمهوری به ایتالیا هم‌زمان شده است، هنوز تصمیم نگرفته‌ایم چگونه می‌شود در آن شرکت کرد». جان کربی نیز با اشاره به اینکه ظریف هنوز حضورش در نشست آتی را تأیید نکرده است، گفت: «اگرچه جلساتی وجود داشته است، او هنوز صحبتی در این مورد نکرده است». گفت‌وگوی دوجانبه احتمالی ایران و آمریکا به گزارش «خبرگزاری فرانسه»، «جان کربی»، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا روز گذشته گفته است وزیر خارجه آمریکا دراین مذاکرات، دیدارهایی دوجانبه و چندجانبه با نمایندگان کشورهای حاضر از جمله عربستان، ترکیه، روسیه و ایران خواهد داشت. از آنجایی که ایران پیرامون مسئله‌ای به جز برجام با مقامات آمریکایی دیداری دوجانبه نخواهد داشت، پیش‌بینی می‌شود این دیدارهای محتمل، راجع به فرایند اجرائی‌شدن برجام باشد. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در نشست خبری روز دوشنبه خود در پاسخ به سؤالی درباره حضور ایران در نشست آتی مذاکرات وین درخصوص سوریه، گفت: «ما می‌دانیم که چه کسانی بر سر میز مذاکره حاضر خواهند شد و نشست‌های متعددی هم خواهیم داشت که شامل دیدارهای چندجانبه و دوجانبه است. راه‌حل سیاسی تنها راه پایان‌دادن به جنگ داخلی سوریه است و شما نمی‌توانید بدون رایزنی با کشورهایی که نقش دارند به انتقال سیاسی دست یابید. چه ما دوست داشته باشیم و چه نداشته باشیم، ایران و روسیه بر بشار اسد نفوذ دارند. هر دوی آنها در سوریه سهم دارند. غیرمسئولانه است که بخواهیم بدون حضور این کشورها بر سر میز مذاکره برای دستیابی به نتیجه نهایی تلاش کنیم». کربی در واکنش به گفته‌های ظریف که گفته بود تعیین گروه‌های تروریستی و غیرتروریستی از اهداف نشست وین خواهد بود، گفت: «همان‌طور که ما در طول مسیر این مذاکرات پیش می‌رویم یکی از مسائلی که خیلی اهمیت دارد رسیدن به نقطه‌ای است که گروه‌های مخالف بتوانند در این مذاکرات نماینده داشته باشند، چرا که سهم بزرگی در آینده سوریه دارند. اما در عین حال، ما از منافع ایران نیز مطلعیم و بدون انتقاد و موشکافی دیدگاه ایران را درباره اینکه چه کسی تروریست است و چه کسی نیست، می‌پذیریم و واضح است این دیدگاه آنها کاملا با ما متفاوت است». کربی باز هم با طرح ادعای واهی واشنگتن مبنی بر حمایت ایران از تروریسم مدعی شد: «دیدگاه ما نسبت به ایران و سوریه به‌عنوان حامیان تروریسم تغییری نکرده است، اما این بدین معنی نیست که ما نتوانیم با ایران گفت‌وگو و توافق کنیم و سیاست ما در قبال ایران تغییری نداشته است». اظهارنظرهای اخیر ظریف و لاوروف درباره سوریه محمدجواد ظریف، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران و «سرگئی لاوروف»، همتای روس او روز دوشنبه در اظهارنظرهایی جداگانه بر تداوم حمایت از حکومت سوریه تأکید کردند. به گزارش ایرنا، ظریف در کنفرانس خبری مشترک با وزیر خارجه بلژیک در تهران، گفت: «درباره اجلاس آتی وین، دو موضوع مهم در دستور کار است، یکی تعیین گروه‌های تروریستی و توافق درباره نحوه ادامه کار». به گفته ظریف، «مبارزه با تروریسم یک وظیفه بین‌المللی است، اما تعیین سرنوشت مردم سوریه وظیفه مردم سوریه است و ما می‌توانیم تسهیل‌کننده باشیم، نه تعیین‌کننده». سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه نیز هشدار داد که دور تازه مذاکرات سوریه نباید به شکلی ساده‌انگارانه بر درخواست کناره‌گیری بشار اسد متمرکز باشد. لاوروف پیشنهاد کرد درعوض تمرکز این مذاکرات باید بر به‌اجماع‌رسیدن درباره این موضوع باشد که چه کسی نماینده مخالفان حکومت سوریه است و چه کسی باید بنیادگرا محسوب شود. وزیر خارجه روسیه همچنین خواهان افزایش مشارکت‌کنندگان در مذاکرات وین شد و گفت پس از نشست آتی، سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه عرب نیز باید دعوت شوند. امیرعبداللهیان و بوگدانف درباره بحران سوریه «حسین امیرعبداللهیان»، معاون عربی و آفریقایی وزیر امور خارجه ایران دیروز، چند ساعت پس از مذاکره تلفنی با «میخاییل بوگدانف»، همتای خود و نماینده رئیس‌جمهوری روسیه در امور خاورمیانه و آفریقا، به روسیه رفت تا در مذاکراتی فشرده‌ اوضاع منطقه را با مقامات روس به بحث بگذارد. به گزارش ایرنا، عبداللهیان پیش از آغاز مذاکراتش در مسکو، گفت: «مردم و کشور سوریه در حل بحران این کشور و در فرایندی دموکراتیک درباره سرنوشت خویش تصمیم بگیرند و هم‌اکنون سوری‌ها و ارتش سوریه در حال مبارزه با تروریسم هستند و جمهوری اسلامی ایران هم در نشست وین به‌منظور کمک به حل سیاسی بحران این کشور شرکت خواهد کرد». بوگدانف نیز مواضع دو کشور را درباره تحولات سوریه مشترک خواند و بر ادامه این راهبرد تأکید کرد. وین ۲، يك گام از مسیری طولانی جنگ داخلی در سوریه جنگی حدود پنج‌ساله است که نتیجه‌اش بیش از ۲۵۰ هزار نفر کشته و میلیون‌ها نفر آواره بوده است. در گفت‌وگوهای پیشین سوریه موسوم به وین ۲ که نتیجه خاصی در بر نداشت، ایران و عربستان سعودی برای اولین‌بار درباره جنگ داخلی سوریه گرد یک میز نشستند. پس از پایان نشست وین۲، شرکت‌کنندگان توانستند روی یک متن اولیه ۹بندی به توافق برسند. معاون عربی وآفریقایی وزیر خارجه دراین‌باره گفته بود: «برخی کشورها از آغاز نشست تلاش کردند روی طرحی که مد نظر آمریکا بود، کار کنند و در‌عین‌حال طرح روسیه هم پیشنهاد شده بود». او سپس با اشاره به نقش تأثیرگذار ایران در این نشست گفت: «درباره سرنوشت بشار اسد نیز در طرح پیشنهادی آمریکا جدول زمان‌بندی برای پروسه انتقالی پیش‌بینی شده بود که با تلاش ظریف قرار بر این شد که هیچ جدول زمان‌بندی‌‌ای راجع به آن در بیانیه پایانی نداشته باشیم، بلکه فراتر از آن در‌نهایت تصویب شد که مردم سوریه درباره سرنوشت خود تصمیم خواهند گرفت». با وجود تدوین بیانیه‌ای ۹ بندی در پایان نشست پیشین، در بهترین حالت می‌توان وین۲ را فقط يك گام به‌سوي حل بحران دامنه‌دار سوريه دانست؛ گامی از یک مسیر طولانی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.