سرمایهگذاریهای جدید قیمت نفت را کاهش میدهد
هدایت توکلی. پژوهشگر حوزه انرژی
با وجود تمرکز منابع نفت و گاز جهان در خاورمیانه و بهویژه حوزه خلیجفارس، نسبت سرمایهگذاری در فعالیتهای بالادستی نفت و گاز در این منطقه در قیاس با سایر نقاط جهان بهویژه آمریکای شمالی و دریای شمال ناچیز بوده است. وجود ذخایر فراوان نفت و گاز در منطقه خاورمیانه ایجاب میکند کشورهای توسعهیافته برای تأمین امنیت انرژی خود، سهم سرمایهگذاری در پروژههای نفتی و گازی این منطقه را افزایش دهند. همچنین بهینهسازی نظام تولید نفت خام در بازار جهانی نیازمند آن است تولید در حوزههایی متمرکز شود که نخست حداکثر ذخایر را دارند و دوم هزینه تولید در آنجا پایینتر است. با احتساب هر دو معیار، خلیجفارس و بهویژه پنج کشور اصلی حوزه آن (ایران، عربستان، عراق، کویت و امارات)، برای سرمایهگذاری و بهرهبرداری نفت خام بهمنظور افزایش ضریب امنیت انرژی، مناسبترین مکانها هستند. در دهههای گذشته در کشورهای پیشرفته و صنعتی، راهبردی چند وجهی برای ارتقای ضریب امنیت عرضه انرژی دنبال شده است. هرچند شدت انرژی در کشورهای سازمان همکاری اقتصادی و توسعه (OECD) در سه دهه گذشته بهطور چشمگیری کاهش یافته، اما تنوع منابع انرژی چه به لحاظ حاملهای انرژی و چه از نظر مراکز جغرافیایی تولید تغییر قابل توجهی نیافته است. راهبرد مصرفکنندگان بزرگ و شرکتهای نفتی بینالمللی در مقابله با احتمال به خطرافتادن امنیت عرضه نفت خام، به کارگیری سیاست تنوعبخشی به عرضه نفت خام بوده است تا بتوانند وابستگی شدید خود را در کوتاهمدت و میانمدت به عرضه نفت از خلیجفارس به نحو رضایتبخشی کاهش دهند، در حالی که بهکارگیری این راهبرد بهتنهایی کارساز نیست و افزایش سرمایهگذاری این کشورها در حوزه نفت در کشورهای در حال توسعه و دارنده نفت میتواند امنیت انرژی را در آینده افزایش دهد. قیمت نفت از کشوری به کشور دیگر با توجه به عوامل متعدد نظیر کیفیت نفت، مصارف نهایی، مالیاتها، سطوح انتقال و توانایی پالایش متفاوت است. قیمتهای نفت تأثیری قوی بر توانایی نهادهای مالی برای سرمایهگذاری در توسعه منابع نفتی دارد. امنیت انرژی بستگی به سطوح مؤثر سرمایهگذاری در توسعه منابع، توانایی تولید و زیرساختهای تقاضا که تولید را رشد میدهد، دارد. بهطور سنتی، قیمتهای بالای نفت به انباشت منابع مالی در نزد شرکتهای ملی و بینالمللی نفتی و سرمایهگذاریهای بیشتر آنها منجر شده است. ضرورتا سرمایهگذاریهای جدید، منابع جدیدی را به بازار اضافه کرده و به کاهش قیمت منجر میشود. برخی کشورهای تولیدکننده نفت اوپک، بهطور خاص عربستان سعودی، بهطور عمدی توانایی تولید بیشتر خود را برای تضمین ثبات بازارهای جهانی محدود کردهاند. باید دانست امنیت انرژی موضوعی بینالمللی است که مستلزم رشد وابستگی متقابل میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان عمده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.