|

پوری هم پر کشید

محسن حاجی‌زین‌العابدینی . عضو هیأت‌علمی دانشگاه شهید بهشتی

پوری (پوراندخت) سلطانی، بزرگ‌بانویی از بازماندگان عصر طلایی فرهنگ و اندیشه کشور بود که پیکر او دیروز 17 آبان تشییع شد و بعد از 84 سال زندگی در قطعه نام‌آوران آرام گرفت. او که دوست و همنشین کسانی چون احمد شاملو، امیرهوشنگ ابتهاج، شاهرخ مسکوب، خانواده رهنما و همسر مرتضی کیوان بود، عمر پربار خود را صرف فرهنگ این مملکت از زاویه ساماندهی و دسترسی به کتاب‌ها و منابع اطلاعاتی کرد. سلطانی لیسانس ادبیات می‌گیرد و به مدت پنج سال در ساری معلمی می‌کند. بعد از آن برای ادامه تحصیل به انگلستان می‌رود. در مدت پنج سال اقامت و تحصیل در آنجا، دیپلم زبان از کمبریج هم می‌گیرد. در بازگشت، به‌عنوان کتابدار در کتابخانه بانک مرکزی استخدام می‌شود و مقدمات فهرست‌نویسی تجربی را می‌آموزد. در سال 1345 که رشته کتابداری در مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه تهران تأسیس می‌شود و او هم در جمع اولین دانشجویان آن دوره پذیرفته می‌شود و در دوره‌ای که بنیان‌گذار آن مرحوم ایرج افشار بودند، دانشجوی رشته کتابداری می‌شود. به دلیل تسلط حرفه‌ای که به فهرست‌نویسی داشت، از سال 1347 تا 1357 به تدریس فهرست‌نویسی در دانشگاه تهران می‌پردازد. در سال 1346 که انجمن کتابداران ایران راه‌اندازی شد در آن عضو می‌شود و از سال بعد مسئول کمیته انتشارات انجمن می‌شود. نامه انجمن کتابداران ایران در زمره نشریات وزین منتشرشده در این دوره است و حاوی مقالات پرباری از افراد صاحب‌نام کشور است. او در سال 1348 به مرکز خدمات کتابداری آن زمان -که در امر پژوهش و تولید ابزارها و منابع مورد نیاز کتابخانه‌ها پیشرو بود- منتقل می‌شود. بعد از انقلاب و ادغام مرکز خدمات کتابداری با کتابخانه ملی ایران، پوری سلطانی به این کتابخانه می‌آید و در آنجا به تولید منابع مرجع کاربردی و مهمی چون سرعنوان‌های موضوعی فارسی، کتاب‌شناسی ملی ایران، راهنمای روزنامه‌ها و مجله‌های ایران، گسترش طرح‌های رده‌بندی کتابخانه‌ای و...، می‌پردازد. خانم سلطانی، در طول بیش از 50 سال فعالیت حرفه‌ای و علمی خود، مظهر سخت‌کوشی، انضباط، تعهد حرفه‌ای، اخلاق‌مداری و روزآمدی علمی و جدیت در کار بود. از زمان‌های دور تا آخرین روزهایی که با سختی فراوان در کتابخانه ملی حاضر می‌شد، هرگاه ایشان را می‌دیدی به شدت و با جدیت مشغول کار بود و در هیچ شرایطی و به هیچ بهانه‌ای از جدیت و انضباط کاری خود کوتاه نمی‌آمد. آثار ارزشمندی که این بانوی فرهیخته منتشر کرده یا بانی انتشار آنها بوده است، کارهای سترگ و مرجعی هستند که سال‌ها گره‌گشای مشکلات سازماندهی اطلاعات این کشور بوده‌اند. کارهای گران‌سنگی که انجام آنها فقط با همت و اراده‌ای پولادین شدنی بود و کار یک سازمان بزرگ بود که یک تنه به انجام می‌رسید.احمد شاملو بارها در شعرهایی که به یاد مرتضی کیوان گفته از پوری سلطانی نام برده است: (سال اشک پوری/ سال خون مرتضی...). برخی از آثار مهم خانم سلطانی به شرح زیر است:*سرعنوان‌های موضوعی فارسی، کتابخانه ملی ایران/ دانشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی/ خدمات فنی، تهران: کتابخانه ملی ایران/ راهنمای مجله‌ها و روزنامه‌های ایران/ ف‍رص‍ت‌ ح‍ض‍ور: م‍ج‍م‍وع‍ه‌ م‍ق‍ال‍ه‌ه‍ای‌ ک‍ت‍اب‍داری‌

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.