|

شکاف در حزب حاکم تونس

چند هفته بعد از تشدید اختلافات بین رهبران حزب «ندای تونس»، که ائتلاف کنونی حاکم بر این کشور را رهبری می‌کنند، گفته می‌شود هم‌اکنون این حزب در آستانه یک ازهم‌گسیختگی کامل و تقسیم به دو حزب قرار گرفته است. به‌این‌ترتیب بیم آن می‌رود که با ازدست‌دادن اکثریت پارلمان، رقیب این حزب یعنی حزب اسلام‌گرای النهضه از فرصتی طلایی برخوردار شود. در سال 2012 بود که «باجی قائد السبسی» حزب ندای تونس را تأسیس کرد تا بتواند توازن سیاسی جدیدی را در مقابل حرکت النهضه که در آن زمان بزرگ‌ترین ائتلاف سیاسی حاکم را در اختیار داشت به وجود آورد. حزب السبسی موفق شد در انتخابات سال 2014 حدود 86 کرسی پارلمان را به دست آورد و از رقیب خود النهضه پیشی بگیرد. بعدها این حزب دولتی ائتلافی تشکیل داد که اسلام‌گرایان را هم در بر گرفت و با استقبال جهانی مواجه شد. ندای تونس، حزبی است مرکب از شخصیت‌های چپ و مستقل و برخی مقامات نظام سابق که برای مقابله با نیروی اسلام‌گرایان به‌ویژه بعد از پیروزی قاطع آنان در نخستین پارلمان کشور بعد از سقوط «زین‌العابدین بن علی» در سال 2011 شکل گرفت؛ اما بعد از استعفای السبسی، بنیان‌گذار این حزب به دلیل انتخاب او به عنوان ریاست‌جمهوری تونس، اختلافات شدیدی بین رهبران حزب پیرامون نحوه تشکیل ساختار دوباره حزب و تقسیم برخی مسئولیت‌های درجه اول بروز کرد. مخالفان در این رابطه می‌گویند بلندپروازی‌های «حافظ قائد السبسی» (فرزند رئیس‌جمهور کنونی) برای اشغال مقام رهبری این حزب، یکی از دلایل عمده این اختلافات بوده است؛ اما این اختلافات تا روز شنبه گذشته در سکوت جریان داشت تا اینکه در نشست اخیر این حزب در شهر «حمامات» به نزاعی آشکار تبدیل شد و طرفین در مقابل هم از چوب و چماق استفاده کردند. هم‌اکنون یک جناح از این حزب را حافظ قائد السبسی رهبری می‌کند و می‌کوشد از طریق تجدید ساختار حزب نقش مهم‌تری در این تشکل داشته باشد. جناح مقابل نیز به رهبری «محسن مرزوق»، دبیرکل فعلی این حزب فعالیت می‌‌کند. در همین رابطه، رئیس‌جمهوری تونس در معرض انتقادات سختی قرار گرفته است که می‌خواهد با گماردن پسرش به رهبری حزب، میراث‌داری و جانشینی او را تقویت و تحکیم کند؛ اما رئیس‌جمهور تونس با رد این اتهامات می‌گوید، هیچ دخالتی در اختلافات درونی این حزب ندارد. او درعین‌حال کسانی را که تلاش می‌کنند به این اختلافات دامن بزنند، محکوم می‌کند. محسن مرزوق با ابراز تأسف از تشدید این اختلافات می‌گوید چنین اختلافاتی حاوی پیامی منفی به داخل و خارج تونس است و حزب ما را از مسیر دموکراتیک خود منحرف می‌کند. او می‌گوید: «بعد از آنچه اتفاق افتاد دیگر به سختی می‌توان درون حزب به یک توافق رسید». او به گفته خودش از کسانی انتقاد می‌کند که «قصد دارند با زور بر حزب تسلط داشته باشند». نکته‌ای که به عقیده ناظران اشاره به حافظ قائد السبسی، فرزند رئیس‌جمهور کنونی، و «رضا بلحاج»، مدیردفتر رئیس‌جمهوری، دارد. حزب ندای تونس خود را یک حزب مدرن می‌داند که قادر به مواجهه با مشکلات پیچیده اقتصادی کشور و حمایت از ارزش‌های نوگرایانه در تونس است؛ کشوری که آن را یکی از دژهای سکولاریسم در جهان عرب به حساب می‌آورند؛ اما یک سال بعد از پیروزی در انتخابات، اکنون سرنوشت این حزب در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است. گروه وابسته به پسر السبسی با دفاع از خود می‌گویند، این طرف دیگر است که تلاش می‌کند بر حزب تسلط داشته باشد و رهبران برجسته‌اش را کنار بگذارد. «عبدالعزیز القطی»، که یکی از سردمداران این جناح است، می‌گوید: «اتهاماتی که به حافظ السبسی می‌زنند، همه دروغ و تهمت است. آنها می‌خواهند به این وسیله در حزب شکاف ایجاد کرده و تعدادی از رهبران برجسته‌اش را از دور خارج کنند». او می‌افزاید: «این محسن مرزوق است که می‌خواهد السبسی را سرنگون کند و خودش را زودتر به کاخ ریاست‌جمهوری «کارتاژ» برساند». اسلام‌گرایان بزرگ‌ترین برنده حزب ندای تونس در گذشته از طرفداران نظام سابق و بخشی از مدرنیست‌ها و مخالفان حرکت النهضه سود برد و توانست قدرت را در تونس از آنِ خود کند؛ اما اکنون یک سال بعد از پیروزی‌اش در انتخابات دچار اختلافاتی شده است که فقط یک معجزه می‌تواند جلوی انفجار آن را بگیرد. «بشری بلحاح حمیده»، یکی از رهبران حزب ندای تونس، نیز می‌گوید: «احتمال شکاف در حزب ندای تونس کاملا وجود دارد. احتمال زیادی وجود دارد که یک حزب جدید تأسیس شود». در عمل نیز تعدادی از نمایندگان پارلمان تهدید به استعفا از این حزب کرده‌اند و از رئیس‌جمهور خواسته‌اند دخالت در امور حزب را متوقف کند و جلوی اقدامات پسرش را بگیرد. قائد السبسی برای جلوگیری از تشدید اختلافات، نمایندگان پارلمان را به یک نشست فراخواند تا بتواند بین پسرش و مخالفان توافقی به وجود آورد، اما نمایندگان از رفتن به این نشست خودداری کردند. به‌هرحال اگر این حزب به دو نیم تقسیم شود، رتبه اول خود را در پارلمان از دست خواهد داد و این به نفع جنبش النهضه تمام می‌شود که حتی می‌تواند مدعی تشکیل دولتی جدید باشد. النهضه در انتخابات سال 2014 به حزب ندای تونس باخت. این جنبش بعد هم با وجود آنکه دومین حزب در پارلمان بود پذیرفت فقط با داشتن یک وزیر در دولت بماند. اما امروزه به نظر می‌رسد فرصتی استثنائی برای این جنبش پیش آمده است تا بتواند نقش بزرگ‌تری را بازی کند. با تشدید اختلافات، جنبش النهضه تلاش کرد هیچ دخالتی در این نزاع نداشته باشد. مقامات مسئول این حزب گفتند، این یک مسئله داخلی است و آنها امیدوارند اختلافات موجود به نفع ثبات کشور خاتمه پیدا کند. «عباده الکافی»، یکی از رهبران حزب ندای تونس، می‌گوید، «تداوم اختلافات درون حزب ما می‌تواند به نفع جنبش النهضه باشد». او به روزنامه محلی «الصباح» گفته است: «شکاف یعنی اینکه دیگر حزب ندای تونس اکثریت را در پارلمان ندارد و در مقابل، جنبش النهضه اکثریت را به دست می‌آورد. فراکسیون پارلمانی حزب ندای تونس درحال‌حاضر کاملا دو نیم شده است. امروزه این حزب در آستانه شکافی ساختاری قرار گرفته است و می‌رود تا در نتیجه آن، حزب ندای یک و ندای دو اعلام موجودیت کنند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.