مهمترین گامها برای رسیدن به خودروهای خودکار
آسودگی را تجربه کنید
محمدرضا گلزار
تا دو سال دیگر اتوبوسهایی به خیابان میآیند که راننده ندارند. هرچند باور این خبر برای برخی مردم دشوار است، اما کارشناسان میگویند کار تحقیقاتی برای طراحی و ساخت خودروهای بدون راننده و در حقیقت خودروهای خودمختار، از مدتها پیش آغاز شده است و عرضه این اتوبوس در حقیقت گامی برای همگانیشدن خودروهای بدون راننده است. به گفته کارشناسان، این اتوبوسهای پیشرفته خودران تا دو سال دیگر در دو منطقه شلوغ کالیفرنیا و سنگاپور به راه خواهند افتاد. این اتوبوس جدید را شرکت فرانسوی ایزیمایل (EasyMile) طراحی کرده و قرار است بین صد تا 200 دستگاه از این اتوبوسها کار خدمترسانی را در پارکهای تجاری کالیفرنیا و سنگاپور آغاز کنند. این اتوبوس برای بهکارگیری در مسافتهای کوتاه (کمتر از دو کیلومتر) طراحی شده و برای استفاده در مواردی مانند فرودگاهها، مراکز شهری و پارکهای تجاری مناسب است. ایده خودروهای خودمختار، ایده بسیار هیجانانگیزی است. سینما که همیشه حول محور هیجان میچرخد، از این ایده بسیار استفاده کرده است. خودروی قهرمان داستانها همیشه بسیار باهوش بود و میتوانست کارهای ضروری مربوط به حرکت را خودش انجام دهد تا قهرمان داستان فرصت کافی برای مبارزه با آدم بدهای داستان را داشته باشد، اما این ایده خودروی خودران، مثل بیشتر ایدههای سینمایی، به همان پرده سینما محصور و محدود نماند و خیلی زود از پرده سینما به واقعیت راه یافت. سالهاست اخبار زیادی درباره خودروهای هوشمند میشنویم، بدون آنکه واقعا چنین خودروهایی را در خیابانها ببینیم، اما واقعیت این است که تاکنون پژوهشهای زیادی در زمینه خودروهای خودران شده است، اما با توجه به اهمیت موضوع و همچنین بروز خطرات احتمالی، در صورت کارکرد ناقص سیستمها و دستگاهها، هم شرکتها و هم مسئولان دولتی درباره عرضه این خودروها با احتیاط بسیار رفتار میکنند. بااینهمه نشانههایی از خودمختارشدن خودروها را در اتومبیلهای امروزی هم میتوان دید؛ برای مثال چند سالی است که برخی از خودروها به سیستم پارک خودکار مجهزند. شاید سیستم پارک خودکار، از مهمترین گامها برای رسیدن به خودروهای خودکار یا خودمختار باشد. یکی از گلایههای همیشگی رانندگان، پیداکردن جای پارک است. (هرچند همه میدانیم که مشکل اصلی نه خود جای پارک که فرایند پارککردن است). خودروهای برخی شرکتها میتوانند بدون دخالت راننده و فقط با استفاده از اطلاعاتی که با استفاده از حسگرها از محیط اطراف به دست میآورند، در جای مناسبی پارک کنند. علاوهبراین در برخی خودروها نیز کار انتخاب مکان مناسب برای پارک را نیز خودرو انجام میدهد؛ کافی است راننده بهآرامی در لاین سرعت کم حرکت کند، خودرو میتواند وجود جای خالی مناسب برای پارک را تشخیص دهد و پارک کند. گام بعدی دیگر برای رسیدن به خودروهای خودران، نصب سیستم کروزکنترل است. سیستم کروزکنترل میتواند در یک بزرگراه، خودرو را با سرعت ثابتی به پیش براند، بدون اینکه لازم باشد که راننده دخالتی در مدیریت حرکت خودرو داشته باشد. البته هر آن ممکن است فاصله خودرو با خودروی جلویی کم شود. در این حالت نیز خودرو بدون دخالت راننده، سرعت را کم میکند، اما یکی دیگر از سیستمهای بسیار جالب حرکت ثابت خودرو در یک لاین ثابت (و به بیان دقیقتر)، حرکت بین دو خط است. این سیستم میتواند پیچها را تشخیص دهد و در مسیر پیچ حرکت کند. تشخیص موانعی مانند عابران پیاده، موتورسواران، دیگر خودروها و... نیز از جمله سیستمهایی است که بسیاری از خودروهای امروزی به آن مجهزند. این سیستمها میتوانند پیش از آنکه راننده متوجه حضور مانع شود و بدون دخالت یا واکنش راننده خودرو را متوقف کنند، اما همه فناوریهایی که تا اینجا نام بردیم، سیستمهایی است که در یک خودرو نصب میشود تا کار رانندگی سادهتر، لذتبخشتر و درعینحال ایمنتر شود، اما بسیاری از کارشناسان خودرو بر این باورند یکی از دلایلی که باعث بروز تصادف در بزرگراهها میشود این است که رانندگان، از مقصد یا تصمیم دیگر رانندگان موجود در مسیر بیخبرند. اگر هر رانندهای میدانست راننده جلویی چه مقصد یا مسیری دارد و کی میخواهد سرعتش را کم و زیاد کند، بسیاری از این تصادفها روی نمیداد. همین موضوع، ایده طراحی سیستمی برای ارتباطگیری خودروهای موجود در یک مسیر را پدید آورد. هماکنون برخی از شرکتهای بزرگ خودروسازی در تلاشاند سیستمی برای ارتباطگری بین خودروهای موجود در یک مسیر پدید آورند. در این سیستم، خودروها با هم ارتباط دارند و برای مثال زمانی که یک خودرو ترمز میکند، این موضوع را به خودروی پشت سر خود اطلاع میدهد و خودروی پشتسر هم به شکل کاملا خودکار ترمز و از وقوع یک تصادف پیشگیری میکند. در این سیستم هر خودرو میتواند به خودروهای پشتسر اطلاع دهد چه زمانی میخواهد از بزرگراه خارج شود. پس میبینیم تاکنون سطوح مختلفی از خودمختاری در خودروها مشاهده میشود. به همین دلیل اداره ملی ایمنی بزرگراههای آمریکا (NHTSA) خودروها را از لحاظ میزان خودرانبودن یا میزان خودمختاربودن در هنگام رانندگی به پنج دسته یا سطح مختلف تقسیم کرده است. دستهبندی اداره ملی ایمنی بزرگراههای آمریکا درباره سطح خودرانبودن خودروها به صورت زیر است: سطح صفر: راننده اختیار حرکت خودرو را همیشه و به طور کامل در اختیار دارد. سطح 1: کنترل برخی از قسمتهای یک خودرو، اتوماتیک یا خودکار است؛ مثلا در برخی خودروها، سیستم پایداری خودکار یا ترمز خودکار وجود دارد. سطح 2: خودروهایی که دستکم دو بخش آن اتوماتیک و درعینحال در ارتباط با هم باشند؛ مثل خودروهایی که سیستم کروزکنترل آن (سیستمی که خودرو را با سرعت ثابتی میراند)، با سیستم تثبیت لاین یا خط حرکت، در ارتباط هستند. سطح 3: راننده میتواند در برخی وضعیتها، اختیار کامل عملکرد بخشهای مهم ایمنی را به خودرو واگذار کند. خودرو، خودش تشخیص میدهد در چه وضعیتهایی لازم است راننده اختیار حرکت وسیله را در دست بگیرد و در یک دوره زمانی کوتاه، اختیار کنترل خودرو را به راننده برمیگرداند. سطح 4: خودرو عملکرد همه بخشهای مهم ایمنی را در اختیار دارد و انتظار نیست راننده (و در حقیقت سرنشین خودرو) نقشی در هدایت و کنترل آن داشته باشد، حتی در موقعیتهای دشوار. این خودرو از لحظه استارت تا توقف، عملکرد همه بخشهای مهم ایمنی را در اختیار خود دارد و همه کارهای دشوار حتی پارک را نیز خود انجام میدهد و در نتیجه میتواند بدون سرنشین هم به مقصد برود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.