درباره ماشینهای بدون راننده
رؤیای خودرانها
محمدحسین جهانپناه
تصور کنید خستهوکوفته در یکی از عصرهای کسل و پرترافیک شهر قصد بازگشت از سر کار به خانه را دارید. حال به جای آنکه خسته و خوابآلوده پشت فرمان بنشینید، تنها کاری که میکنید این است که مثل یک تاکسی دربست فقط مقصد خود را به ماشین نشان میدهید و سپس با خیالی آسوده در راه بازگشت، چرتی هم میزنید، شاید هم خودتان را با بازی یا شبکههای اجتماعی سرگرم کردید. این تصویر آیندهای است که ماشینهای خودکار قولش را میدهند و ممکن است ظرف دو دهه آینده، شاهد ظهورش باشیم، آیندهای که در آن خبری از ترافیکهای اعصابخردکن یا تصادفهای هولناک نیست. همه اینها شاید کمی خوشبینانه بهنظر برسند، اما دور از دسترس نیستند. همین حالا بسیاری از شرکتهای خودروسازی از بنز گرفته تا تسلا، مستقیم یا غیرمستقیم درگیر پروژههای مختلفی درباره توسعه خودروهای خودکار یا نیمهخودکارند. اولین و مهمترین گام، مشخصا پنج سال دیگر برداشته میشود؛ زمانی که گوگل پلتفرم پروژه پرسروصدای خودرو خودکار خود را رسما روانه بازار کند. گوگل تا همین امروز 50 خودرو خودکار را برای آزمایش ساخته و همچنان در حال آزمودن آنهاست. هرچند درنهایت این گوگل نخواهد بود که خودروهای خودکار را روانه بازار میکند. مرسدسبنز سال آینده طرح مفهومی خود برای خودرویی خودکار را ارائه خواهد کرد. به دنبال آن هم ولوو، تسلا، نیسان و جگوار پروژههای اختصاصی خود را عرضه میکنند و فهرست شرکتهای علاقهمند به این تکنولوژی نیز پیوسته در حال گسترش است. اما چرا خودروهای خودکار بدون راننده تا این حد مهمند؟ طبیعتا راحتی و کاهش ترافیک نقش مهمی دارد اما مهمترین مسئله در اینجا، امنیت است. مغز کامپیوتری یک خودرو خودکار به لطف ترکیبی از حسگرهای لیزری و راداری خود همیشه میداند کجاست و در اطرافش چه میگذرد. گم نمیشود، اشتباه نمیپیچد و وسط اتوبان دندهعقب نمیگیرد. چنین خودرویی طبیعتا همیشه در چارچوب مقررات راهنمایی با رعایت فواصل ایمن به مسیر خود ادامه میدهد. این یعنی کاهش چشمگیر سوانح رانندگی که همین امروز، دلیل 90 درصد آنها خطای انسانی است. علاوه بر این، خودکارشدن خودروها، منجر به این میشود که بتوان ترافیک شهر را به صورت مرکزی با هدایت بار ترافیکی از مرکز کنترل ترافیک، اداره کرد. بعلاوه مشکلاتی مثل جای پارک، سرقت و... نیز به شکل قابلتوجهی کاهش مییابد. ایده خودروهای بدونراننده شاید در نگاه اول جذاب و شگفتانگیز بهنظر برسد، اما همچنان با چالشهای چشمگیری روبهروست و جاانداختن آن هم آسان نیست. ورود چنین خودروهایی نیازمند تغییری اساسی در معماری خیابانها، تعریف مشاغل مرتبط، قوانین راهنمایی، جرایم، بیمه و هزار مسئله قانونی و اجتماعی دیگر است. این تازه پس از آن است که قبول کنیم خودروهای بدونراننده، آنقدر بالغ شدهاند که بتوانند در شهرهای بههمریخته ما که هر لحظه در خیابانها اتفاق غیرمنتظرهای رخ میدهد، رانندگی کنند. بهعلاوه در شرایطی که خودروهای خودکار، جای خودروهای کنونی را بگیرند، رانندگی عملا به مهارتی غیرضروری بدل میشود و این یعنی در شرایط اضطراری، افراد مهارت کافی در رانندگی را نخواهند داشت. اگر از همه اینها بگذریم، تازه شرایط شبیه اواسط قرن نوزدهم میشود؛ زمانی که قرار بود مردم اسب و گاریهای سنتی خود را با اتومبیلهای مدرن عوض کنند. راضیکردن هفتمیلیارد انسان برای اعتماد به خودروهایی بدون فرمان که هیچ کنترلی در هدایت آنها ندارند، آسان نیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.