یافته شگفتانگیزی که نظریهها درباره منظومه شمسی را بههم میریزد
کشف مولکولهای اکسیژن در یک دنبالهدار
گروه علم: فضاپیمای روزتا (که به نزدیکی دنبالهدار پی67 (P67) از اجرام منظومه شمسی سفر کرده است)، در غبارهای اطراف این جرم فضایی، مولکولهای آزاد اکسیژن کشف کرده است. این یافته، دانشمندان را متحیر کرده است، زیرا آنان اصلا انتظار کشف مولکولهای اکسیژن در این دنبالهدار را نداشتند. دانشمندان پیش از این تصور میکردند اکسیژن هنگام تشکیل سیارات، با عنصرهای دیگر ترکیب شده است. این مشاهده و نتیجهگیری شاید باعث شود دانشمندان در نظریههای موجود درباره چگونگی تشکیل منظومه شمسی تجدیدنظر کنند. پژوهشگران برای بررسی اکسیژن دنبالهدار پی67 (چریومف-جراسیمنکو) از ابزاری به نام «روزینا» (ROSINA به معنی طیفسنج مدارگرد روزتا برای بررسی یونها و مولکولهای خنثی) که در فضاپیمای روزتا وجود دارد، استفاده کرده و مواد موجود در اتمسفر آن را به تعبیر خود «بو کشیدند». هرچند مولکول اکسیژن (O3) سومین عنصر فراوان در زمین است، اما بیرون از زمین کمتر پیدا میشود. به همین دلیل کشف انتشار مولکولهای اکسیژن از هسته دنبالهدار پی67 توسط فضاپیمای روزتا، موجب تعجب دانشمندان سازمان فضایی اروپا شد. به گفته این محققان، اکسیژن در این جسم بهوفور یافت میشود و از زمان شکلگیری دنبالهدار (حدود 4.6 میلیارد سال پیش) وجود داشته است. این کشف بر پایه مشاهدات مدارگرد بدون سرنشین روزتا از سپتامبر 2014 تا مارس 2015 انجام شد. در این مدت این فضاپیما تا فاصله 10 تا 30 کیلومتری هسته دنبالهدار سفر و بیش از سه هزار نمونه جمعآوری کرد. هنگامی که گازها با استفاده از روزینا اندازهگیری شدند، دانشمندان مقدار زیادی مولکول اکسیژن را در این دنبالهدار کشف کردند. گازهایی که از دنبالهدار پی67 منتشر میشوند، بخار آب، منوکسیدکربن، دیاکسیدکربن و مقدار کمتری از مواد دیگر هستند، اما کسی انتظار اکسیژن را نداشت، حتی به مقدار کم، زیرا اکسیژن مولکولی بسیار واکنشپذیر است و بهراحتی با مواد شیمیایی دیگر واکنش میدهد و مولکولهای جدید مانند آب را بهوجود میآورد یا در اثر نور خورشید تجزیه شده و مولکول ازون (O3) را پدید میآورد. وجود اکسیژن در این دنبالهدار، پرسشهای بیشماری را برای دانشمندان پدید آورده است. درادامه به بررسی منشأ احتمالی اکسیژن در این دنبالهدار پرداخته و همچنین با مواد دیگری آشنا میشویم که دانشمندان پیش از این در دنبالهدارها و سیارکها یافته بودند و درنهایت هم پیامدهای کشف مولکولهای اکسیژن و مولکولهای آلی در دنبالهدارها و سیارکها را بررسی میکنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.