نگاهی به نظریات رابینسون
از زمانی که کودکان از کوچهها جمع شدند تا در یک فضای بسته و استاندارد به نام مدرسه آموزش ببینند، سالها گذشته است. برخی کارشناسان و نظریهپردازان آموزشوپرورش معتقدند که تجربه این سالها بهخصوص در دهههای اخیر نشان میدهد سیستم و نظام کنونی آموزشوپرورش بههیچعنوان کارا نیست. كن رابینسون، یکی از این کارشناسان است. او نهتنها سیستم کنونی آموزشوپرورش را ناکارآمد میداند بلکه میگوید اصلاح این سیستم کافی نیست و لازم است انقلابی در عرصه آموزشوپرورش ایجاد شود. رابینسون، سالهاست تأکید میکند که «مدارس خلاقیت کودکان را میکشند». او پیشنهاد میدهد که برای موفقیت، آموزش لازم است بر سه چیز استوار باشد. اول اینکه پرورش تفاوتها با دادن برنامههای آموزشی گسترده و تشویق آزادی فردی در دانشآموزان صورت بگیرد. رابینسون در جایی معتقد است که نظام آموزشوپرورش به طور معمول به تفاوتهای فردی دانشآموزان بیاعتناست و تلاش میکند بیتوجه به استعدادهای ذاتی، کودکان را در یک قالب ازپیشتعیینشده بگنجاند. دومین موردی که رابینسون به آن اشاره میکند، پرورش کنجکاوی کودکان با استفاده از روشهای خلاقانه در آموزش است. این البته کار سادهای نیست و به این واقعیت وابسته است که تربیت معلمان لازم است به سطح بالاتری از کیفیت برسد و اساسا بهبود یابد. در نهایت او معتقد است باید بر جنبش خلاقیت در آموزش تأکید شود. او راه رسیدن به این مهم را از خلال یک فرایند آموزشی جایگزین، محقق میداند که چندان بر روشهای استاندارد و کلاسیکِ گرفتن آزمون استوار نیست. او معتقد است بسیاری از شیوههای کنونی آموزش در ایالات متحده آمریکا بیش از آنکه به روشهای خلاق آموزش گرایش داشته باشد، بر عقاید پیشین و شیوههای مرسوم و استاندارد تأکید دارد. رابینسون توضیح میدهد که ما تنها زمانی در امر آموزش موفق خواهیم شد که بدانیم آموزش یک امر ذاتی است نه ماشینی. به اعتقاد او، موفقترین مدارس آن دسته هستند که بر تغییر بیش از کنترلکردن دانشآموزان و فرماندادن به آنها تمرکز دارند. رابینسون نمایش را یکی از مهمترین عرصههایی میداند که میتواند به کشف و شکوفایی استعدادهای دانشآموزان منجر شود. رابینسون در سخنرانیهایش بارها به بحران منابع انسانی اشاره کرده است با این توضیح: «من همهنوع آدم میبینم که از کاری که میکنند لذت نمیبرند. به نظر میرسد که آنها خیلی ساده تنها با کارشان کنار میآیند و زندگیشان را ادامه میدهند. طبیعی است که این افراد از کاری که انجام میدهند لذت نمیبرند و تحمل شرایط جای لذت از کار را برای آنها گرفته است. اینجوری است که این افراد در نهایت همیشه منتظر آخر هفته هستند». درمقابل، رابینسون دستهای از افراد جامعه را هم مثال میزند که تصور میکنند جای خوبی ایستادهاند و از چیزی که هستند و کاری که انجام میدهند، لذت میبرند: «اما من در مشاهدههایم آدمهایی را هم میبینم که عاشق کاری که انجام میدهند هستند و ابدا نمیتوانند تصور کنند که به کار دیگری مشغول باشند. اگر به آنها بگویید کارشان را ادامه ندهند، اصلا نمیفهمند از چه حرف میزنید، چون کاری که انجام میدهند آنچنان با آنها درآمیخته که به هویتشان بدل شده است». او اصلیترین دلیل این مشاهدهها را آموزش میداند و توضیح میدهد که آموزش بهنوعی آدمهای زیادی را از استعدادهای ذاتیشان جدا میکند: «منابع انسانی مثل منابع طبیعی هستند؛ معمولا خیلی عمیق دفن شدهاند. باید بهدنبالشان بود؛ نمیشود آنها را بهآسانی و در سطح یافت». منتقدان بسیاری این شیوه نگاه رابینسون به آموزشوپرورش را زیر سؤال میبرند. برخی میگویند این شیوه رابینسون به این معناست که گویا دانشآموزان هیچ تفکری ندارند و نمیتوانند بدون وابستگی به معلم کاری انجام دهند. برخی دیگر از کارشناسان آموزشوپرورش میگویند با وجودی که اعتقادات رابینسون به طرزی باورنکردنی اغواکننده است اما آنها غلط هستند؛ آنها تأکید میکنند که نظرات رابینسون در عین اینکه بسیار باشکوه و دیدنی به نظر میرسند اما از پایه اشتباهند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.