|

خط فقر مسكن به ازاي هر نفر ۱۳۳هزارتومان اعلام شد

بد مسكني 11درصد تهراني‌ها

شرق: بعد از اعلام رشد اقتصادی یک‌درصدی در نیمه نخست سال جاری که حیرت کارشناسان اقتصادی را در اوج رکود تورمی برانگیخت حالا نوبت به اعلام آمار عجیبی از مسکن رسیده است. دیروز تسنیم، نتیجه پژوهشی را منتشر کرد که براساس آن خط فقر مسکن در تهران برای هر نفر در سال جاری یک‌میلیون‌و 500 هزار تومان است که رقم ماهانه آن چیزی حدود 133 هزار تومان می‌شود. محمدرضا فرهادی‌پور یکی از مشاوران طرح جامع مسکن براساس این پژوهش اعلام می‌کند: خط فقر مسکن در استان تهران برای هر نفر در سال جاری (میانگین یک سال)‌ یک‌میلیون‌و 500 هزار تومان نرخ‌گذاری و برای یک ماه 133 هزار تومان تعیین شده است. بنابراین اگر فردی نتواند ماهانه 133 هزار تومان را برای پرداخت هزینه اقامت در مسکن در تهران تهیه کند، بدمسکن محسوب می‌شود. براین‌اساس یک خانوار چهارنفری در تهران باید ماهانه 532 هزار تومان برای تأمین مسکن پرداخت کند درغیر‌این صورت زیر خط فقر مسکن قرار دارد. بعد از استان تهران بالاترین خط فقر مسکن در ایران را استان‌ هرمزگان با یک‌میلیون‌و 400 هزار تومان برای یک سال، استان البرز با یک‌میلیون‌و 150 هزار تومان و سپس استان سیستان‌وبلوچستان با 960 هزار تومان دارا هستند. در این پژوهش با اشاره به خط فقر مسکن استان ایلام با رقم 284 هزار تومان برای یک سال، آمده است: با توجه به اختلاف فاحش دو استان سیستان‌وبلوچستان و هرمزگان با سایر استان‌ها، به نظر می‌رسد وضعیت فقر مسکن در این دو استان بسیار بالا بوده و برای اصلاح آن نیازمند منابع مالی فراوانی هستیم. در بخش دیگری از این پژوهش تأکید شده 36 درصد مردم استان بوشهر، 33 درصد اهالی استان کرمان و 31 درصد ساکنان خوزستان در وضعیت فقر مسکن قرار دارند که باید برای رفع این معضل،‌ برنامه‌ریزی منسجمی در این استان‌ها صورت گیرد. همچنین در این پژوهش به سیستان‌وبلوچستان به‌عنوان فقیرترین استان کشور از نظر درآمد افراد برای تهیه مسکن اشاره شده که 56 درصد مردم آن زیر خط فقر مسکن قرار می‌گیرند. بهترین استان از نظر درآمد مردم برای تهیه مسکن، استان تهران است که تنها 11 درصد ساکنان آن درآمدی زیر خط فقر مسکن دارند. ازسوی‌دیگر تنها 12.6 اهالی استان زنجان زیر خط فقر مسکن هستند که نشان‌دهنده مناسب‌بودن درآمد اهالی این استان برای تهیه مسکن مناسب است. با وجود این استان‌های کرمان با 41.4 و بوشهر با 41.2 درصد جمعیت زیر خط فقر بعد از سیستان‌وبلوچستان بیشترین جمعیت زیر خط فقر مسکن را دارا هستند. این آمار مانند آمار خط فقر که اعلام می‌شوند شائبه‌برانگیز هستند و همواره مورد انتقاد کارشناسان نیز قرار می‌گیرند. بیت‌الله ستاریان، کارشناس مسکن در رابطه با این خبر هم موضع مشابهی با کارشناسان دارد. حداقل مسکن به معنای جای خواب نیست بیت‌الله ستاریان، کارشناس اقتصاد مسکن این آماری است که به اصطلاح «آب قاطی‌اش کرده‌اند». به‌این‌ترتیب که پایه آمار را پائین می‌آورند و بعد براساس آن کسانی که مشمول این پایه نباشند بدمسکن قلمداد می‌شوند. یک خانواده مثلا چهارنفره با مبلغی که خط فقر مسکن قلمداد می‌شود شاید بتواند یک اتاق با آشپرخانه و سرویس مشترک اجاره کند، اگر این اتاق با امکانات اشتراکی را می‌توان یک مسکن حداقل معرفی کرد، این آمار را هم می‌توان نسبتا پذیرفتنی دانست اما این اتاق واقعا مسکن نیست. اگر قرار باشد برای تعیین خط فقر مسکن پایه حداقلی برای آمار را تا اینجا پائین بیاوریم و نوع و کیفیت و جایگاه جغرافیایی مسکن را نیز در پائین‌ترین حالت در نظر بگیریم، اگر کسی کارتون هم برای خوابیدن داشته باشد در آمار ما می‌گنجد! در آمار سال 90 که زمینه‌ساز جشن سربه‌سری خانوار و مسکن شد نیز همین اتفاقات افتاد. تعریف مسکن را عوض کردند، حتی شبه‌کپرنشینان‌ هم جزء این آمار شدند، آن‌وقت یک‌شبه، بدون هیچ هزینه و خرج‌وبَرجی تعداد مسکن و خانوار سربه‌سر شد. به دلیل اشتباه‌بودن آمارها بود که بعد از این ماجرا مسکن 140 درصد رشد کرد. چون کمبود تعداد مسکن با دست‌کاری آمار پنهان شد اما در واقعیت، این کمبودها از بین نرفت. در تهران خانه‌ها از 15 میلیون در ماه تا حداقل یک یا یک‌ونیم میلیون در ماه اجاره داده می‌شوند؛ اگر مسکن را یک واحد مسکونی نسبتا استاندارد فرض کنیم این آمار ایراد دارد اما اگر منظور از بدمسکن‌نبودنِ افراد این است که جایی برای خوابیدن شب داشته باشند، آمار درست است اما هیچ خانواده‌ای نمی‌تواند در یک اتاق زندگی کند. منظور خواب شب نیست، حداقل مسکن معنایش جای خواب نیست. اگر یک خانواده چهار نفره در یک اتاق زندگی کنند چندین‌برابر یک واحد مسکونی برای اجتماع و دولت هزینه می‌تراشند؛ جامعه باید دوبرابر قیمت یک واحد مسکونی برای این خانواده چهارنفره هزینه کند تا از نظر اجتماعی نرمال شوند. اگر به 60، 70 سال پیش برگردیم می‌توانیم حداقل مسکن را یک اتاق با آشپزخانه و سرویس مشترک فرض کنیم چراکه در قدیم اکثریت در یک سطح نزدیک به هم زندگی می‌کردند، هم از نظر دسترسی به تکنولوژی و هم از نظر نیازها و فرهنگ، وضعیتی وجود داشت که زمینه سکونت یک خانواده در یک اتاق را فراهم می‌کرد. اما در جامعه امروزی این امکان وجود ندارد. در این وضعیت مسائل مختلف تربیتی و فرهنگی رخ می‌دهد. اینگونه خانواده‌ها ضایعه اجتماعی درست می‌کنند و در زمره بدمسکن‌ها تلقی می‌شوند نه حداقلی برای مسکن. احتساب خط فقر مسکن به صورت فردی و بعد استفاده از آن برای تعیین خط فقر مسکن خانوار درست نیست. کدام فردی می‌تواند در تهران با مبلغ 133 هزار تومان در ماه برای خود مسکن تهیه کند؟ خط فقر مسکن خانوار در تهران را می‌توان حدود یک میلیون و 200 هزار تومان در نظر گرفت چراکه برای مسکن، یک پایه قیمتی داریم که نمی‌توان آن را نادیده‌ گرفت از این رو باید خط فقر مسکن برای خانوار محاسبه شود. اگر یک خانواده چهارنفره بتواند با یک میلیون و 200 هزار تومان در ماه مسکن تهیه کند، معنایش این نیست که یک نفر هم می‌تواند با یک‌چهارم این مبلغ یعنی 300 هزار تومان مسکن تهیه کند. در حوزه مسکن، نسبت به درآمد بحث می‌کنیم. یک کارمند دو میلیون حقوق می‌گیرد و تمام آن را صرف تهیه مسکنی در حد شأن خود و خانواده‌اش می‌کند. معمولا در دنیا هر خانوار دونفره دو شغل و درآمد دارد اما در یک خانوار دو نفره ایرانی نسبت اشتغال دو نفر نیست بلکه بین 1.4 تا 1.6 است. در خانوار دو نفره که دو شغل دارد، می‌توان سهم مسکن را بین دو عضو خانواده نصف کرد اما در ایران هر دو نفر درآمد کامل ندارند و همین باعث می‌شود هزینه مسکن به صورت مساوی روی دوش اعضای خانواده نباشد. در آمار، خط فقر مسکن برای هر فرد را مثلا 133 هزار تومان به دست می‌آوریم اما وقتی در مقیاس خانواده به این آمار نگاه می‌کنیم باید از خود بپرسیم یک خانواده دو نفره تهرانی با 266 هزار تومان چه می‌کند؟ این در شرایطی است که در ساختار فعلی جمعیت کشور، تعداد خانوارهای دو و سه نفره بسیار بیشتر از خانوارهای پنج و شش نفره و پرجمعیت است. مسکن خانوار همیشه کف حداقلی دارد که با درنظرگرفتن آن، حدود 40 درصد مردم تهران زیر خط فقر مسکن هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.