پایان دوران استیلای اوپک بر جهان
هدایت توکلی. پژوهشگر حوزه انرژی
مایکل کلر در کتاب جنگ بر سر منافع میگوید: تسلط بر خلیج فارس نقشی کلیدی در کنترل اروپا و چین دارد، یعنی هر قدرتی که این مناطق را زیر سلطه داشته باشد، قطعا بر قدرت اقتصادی و سیاسی جهان تسلط خواهد داشت. در سال 1997 سام برونیک، عضو کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، خزر را فرصتی جدید برای آمریکا اعلام کرد. مهمترین هدف آمریکا جلوگیری از اتحاد چین، روسیه و ایران در بهدستگرفتن ابتکار عمل در زمینه استحصال نفت و گاز منطقه است. یکی از محورهای اصلی استراتژی آمریکا برای 25 سال آینده تسلط بر منابع انرژی جهانی اعلام شده است. درحالحاضر الگوی سنتی استیلای اوپک بر بازارها در هم شکسته است. آژانس بینالمللی انرژی (EIA)، نماینده کشورهای مصرفکننده نفت، اعلام کرد عرضه نفت در بازارهای جهانی بیشازاندازه است؛ زیرا عربستان سعودی با هدف حفظ سهمیه خود در بازارها به تولیدات خود در سطحی گسترده ادامه میدهد و اجازه نمیدهد تولیدکنندگان نفت شیل در آمریکا سهم خود را در بازار نفت افزایش دهند. دنیلیرگین از کارشناسان مؤسسه تحقیقاتی IHS، بر این باور است با توجه به قیمت نفت، چاههایی که عملیاتیکردن آنها قبلا به 35 روز زمان نیاز داشت، درحالحاضر فقط 17 روز برای عملیاتیکردنشان کافی است. او میگوید امسال میزان هزینه تولید نفت با افزایشی 65 درصدی همراه خواهد بود؛ اما با وجود این؛ ارائه اطلاعات بهتر در زمینه مسائل زمینشناسی، بهبود در عملیات پمپاژ و استقرار سریعتر حلقههای نفتی نیز در افزایش تولید نفت مؤثر هستند. شرکتهای آمریکایی با برآورد انجامشده، در سال 2020 روزانه 10میلیونو 600 هزار بشکه نفت تولید خواهند کرد که معادل ظرفیت تولید نفت عراق است. با افزایش سطح تولید نفت در آمریکا، فشار بر دولت این کشور بهمنظور کاهش محدودیتها بر صادرات نفت خام افزایش خواهد یافت. درهمینحال، واردات نفت خام آمریکا در حال کاهش است. واردات نفت خام آمریکا در ماه گذشته کمتر از واردات نفت خام چین بوده است. دیگر کشورها (از روسیه گرفته تا آرژانتین) نیز از حفاریهایی در بخش نفت شیل خبر دادهاند؛ اما آنها به اندازه آمریکا در تولید نفت شیل تخصص ندارند. پایینبودن بهای کنونی نفت در نهایت سبب خواهد شد تولیدکنندگان مهم نفتی در تلاش برای یافتن روشهایی ارزانتر و منعطفتر برای تولید نفت باشند. فقط در صورتی بهای نفت به شرایط عادی خود باز خواهد گشت که مناقشات بزرگ نفتی در برخی از نقاط جهان رخ دهد و باعث افزایش تقاضای جهانی نفت شود. پل سانکی، از کارشناسان مؤسسه وولفریسرچ، بر این باور است که کاهش سرمایهگذاری در بخش نفتی ممکن است در نهایت به افزایش بهای آن در بازارهای جهانی منجر شود و پس از آن «عصر نفت» به پایان خواهد رسید. با این شرایط، باید پذیرفت که بازگشت دوران استیلای اوپک بر بازارهای نفتی چشماندازی بعید به نظر میرسد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.