|

در جست‌وجوي آينده

شرق:داستان لاله‌زار هیچ‌گاه تمامی ندارد؛ پرونده‌ای است که روی میز تاریخ تهران باز مانده و اگرچه گاهی با انتشار خبر مرگ یکی از بناها و عمارت‌هایش به سرخط اخبار بدل می‌شود اما تا زمانی که تکلیفش روشن نشود، نمی‌توان آن را مختومه اعلام کرد. ابهت لاله‌زار را هنوز خاطره‌هایش یدک می‌کشند؛ خاطره‌هایی که ابتدا با اسم خیابان تداعی می‌شوند؛ عنوان خیابان یادآور باغی است که تا پیش از دست‌درازی شاهان قاجاری، سراسر مملو از گل‌های لاله خودرو بود. خاطره بعدی به سینماهای این خیابان برمی‌گردد؛ از سینما سارا، ایران و رکس گرفته تا جهان و شهرزاد و نادر و حتی تئاتر نصر و پارس که از مهم‌ترین سالن‌های تئاتر تهران آن روزگار به‌شمار می‌رفتند. این خاطره، امروز اگرچه زیر خروارها قطعات الکتریکی و کلاف‌های سیم برق و شلوغی مردم کلافه‌ای است که آمده‌اند در این خیابان تنگ و بدون پارکینگ، اما هنوز ارجاعی به گذشته خود دارد. در دوره هاي مختلف درباره آينده اين خيابان سخن ها به ميان آمده، اين روزها اما همزمان با موضوع تملك خانه اتحاديه براي نوسازي و احياي آن، سرنوشت خيابان لاله‌زار به يكي از مهم‌ترين پرونده هاي فرهنگي و اجتماعي تهران بدل شده است. آيا مي توان اميدوار بود كه بازسازي يكي از مهم‌ترين خانه‌هاي تاريخي اين محدوده به زنده‌سازي خيابان لاله زار ختم شود؟ مگر ثبت نشده بود؟ سال گذشته سازمان میراث فرهنگی آستین بالا زد که این خیابان را ثبت ملی کند، مگر قبلا ثبت نشده بود؟ خیابانی که بیش از صد سال قدمت دارد و خاطرات مهم تهران را ساخته، آیا تابه‌حال به فهرست آثار ملی کشور افزوده نشده؟ شاید سیداحمد محیط‌طباطبایی، رئیس ایکوم، پاسخ این سؤال را بهتر از دیگران بداند: «خیر! تابه‌حال پرونده‌ای برای ثبت خیابان لاله‌زار تشکیل نشده و از کل خیابان‌های تاریخی کشور، تنها جداره و درخت‌های خیابان ولیعصر به ثبت رسیده‌اند و خیابان چهارباغ اصفهان». اما آیا شیر بی‌یال‌وکوپال لاله‌زار نیازی به ثبت هم دارد؟ وقتی که سینماهایش تعطیل شده، تئاترخانه‌هایش را مغازه‌های لامپ‌فروشی از آن خود کرده‌اند و از آن معماری قدیمی و یک‌دست، چیزی نمانده جز آجرهای پوسیده و سقف‌های ترک‌خورده و دیوارهای کثیف. بااین‌همه محیط‌طباطبایی که سال‌های زیادی از عمرش را وقف تاریخ و میراث تهران کرده، در گفت‌وگو با «شرق» اصرار دارد که این ثبت به‌نفع لاله‌زار و تاریخ تهران است: «قطعا اگر قرار باشد لاله‌زار ثبت شود، به‌نفع تهران خواهد بود چراکه حداقل 60 درصد خطوط اصلی خیابان هنوز باقی است و می‌توان با ثبت آن جلو ازمیان‌رفتن نمای ساختمان‌ها را گرفت». به نظر مي‌رسد اميد به زنده‌شدن لاله‌زار در حال افزايش است به اين شرط كه اين اميد زودتر از ماشين‌هاي تخريب وارد عمل شود و قول ها و گفتارها در اين خيابان تاريخي چهره واقعي به خود بگيرند. شايد بتوان اين خيابان را دوباره با حيات تاريخي‌اش پيوند زد و زنده كرد، شايد هم بتوان از ثمره سال‌ها زيست تاريخي‌آن براي آينده اي بهره برد كه تهران دوباره صاحب لاله‌زار شود؛ لاله‌زاري پر از پاتوق‌هاي فرهنگي و هنري اصيل.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.