وداع با سهیلا و سعدی
فاطمه علیاصغر
کف و سوتی بود که میرفت هوا، تازه افتتاح شده بود سینما سهیلا. تراس داشت و یه جورایی سینما روباز محسوب میشد، درست در تقاطع لالهزار و استانبول. رقیب سرسخت سینما کریستال. خیلیها به یاد میآورند، زمانی که رضا موتوری، رفت رو پرده، زلزله انگار افتاده بود به چهارستون سینما. آن همه آدم، آن همه خاطره حالا همه خاک شد و پخش شد در دل لالهزار، درست مثل خاطره فیلم «جهنم زیر پای من». این جهنمرو هم یک مجوز ساخت؛ مجوز تخریب که شهرداری برای ساخت مجتمع تجاری داد؛ مجتمعی که معلوم نیست مثل پاساژ کنار خانه داییجان ناپلئون حرمت بافت لالهزار را قرار است چقدر بشکند با چه ارتفاعی؟ حالا زندگی برای خیلیها که خاطرههایشان را زیر خروارها خاک باختند، میشود عین فیلم: «با خشم به گذشته بنگر». خشم، سرنوشت شهرهای بیهویت است و تهران دارد از هویت خالی میشود. چه کسی سود میکند؟ «مگر این بنا ثبت ملی نبود؟ مگر قرار نبود که شهرداری، سینماهای لالهزار را دوباره احیا کند؟» مغازهدار کتوشلواری چسبیده به سینما سهیلا میپرسد. پاسخی نیست. رجبعلی خسروآبادی، رئیس میراث فرهنگی تهران به گوشی همراهش پاسخ نمیدهد، سپیده سیروسنیا، معاونش مثل مدیران چهارساله پیش حواله میدهند به روابط عمومی. فروشنده نگاهی به سینما سهیلا میکند: «یک سال بیشتر است که افتادهاند به جان این ساختمان. هیچ مسئولی عین خیالش نیست. اصلا کسی نپرسید چرا اینجارو دارن خراب میکنن. هر روز یک تکه آن فروریخت تا سرانجام همین شد که میبینید. آقای تحولینامی دارد اینجا را پاساژ میکند. خیلی بنای قشنگی بود، حیف شد». حالا دورتادور سینما سهیلا به جای مغازه ساندویچفروشی و شور دیدن فیلم شده پارتیشن فلزی. سینما سهیلا دیگر از صحنه روزگار محو شده، همچون هتل کاروان و همچون بسیاری دیگر از بناهای لالهزار: «تا همین سه سال پیش این سینما سرپا بود. شهرداری هم گفته بود سینماهای لالهزار را احیا میکند، یک سالی هم آمدند چند تا پلاک ثبت میراث فرهنگی بر سردرشان زدند و بعد دیگر هیچ اتفاقی نیفتاد. چند باری هم آقای مسجدجامعی آمدند، دیدند و رفتند. شما نگاه کنید تا این اواخر چقدر پاساژ اینجا ساخته شده». پیرمرد مغازهدار از پارتیشنهای فلزی رو میگرداند: «بیچاره مردی هم که در سینما سهیلا سرایدار بود، آواره شد. اینجا همه زندگیاش بود؛ از وقتی بلیتفروش اینجا بود، تا زمانی که خراب کردند، هیچکس نمیتوانست از اینجا بیرونش کند. او آواره شد». فولادوند، کارشناسی هم که سالهاست روی آثار تاریخی تهران کار کرده، دلنگران میگوید: «سال ۸۴ که برای تهیه کتاب روی این سینماها کار میکردیم، بارها و بارها به شهرداری پیشنهاد دادیم که این سینماها باید احیا شود و در آن صورت ما، 17هزار متر فضای فرهنگی در تهران خواهیم داشت، اما متأسفانه به جای احیا هر روز شاهد تخریب بیشتر لالهزار هستیم». اما این تنها سینمای تخریبی این روزها نیست. خیابان جمهوری، سینما سعدیاش را در همین یک سال اخیر از دست داده: «نه تنها سینما سهیلا قربانی پاساژسازی شد بلکه سینما سعدی هم به همین بدبختی دچار شد. اسم قدیمش ماژستیک بود. در سال ۱۳۳۸ ساخته شده بود و دهه شصت بازسازی. بااینحال باز هم شهرداری مجوز داد و سینما برای همیشه از بین رفت. خیلی از بناهای تاریخی به چنین شرایطی دچار شدند. تازه این بناهایی است که ما به چشم خودمان داریم تخریب آنها را میبینیم اما خیلی از بناها بیخبر از ما فرومیریزند مثل ساختمان پرچم». و شهر از خاطراتش تهی میشود آرامآرام.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.