|

وضعیت غیرادبی

پوریا عالمی

وضعیت ادبی ایران اصولا چگونه است. کسی کار نمی‌کند اما همه به کار هم کار دارند. پس نتیجه گرفتیم وضعیت ادبی ما غیر‌ادبی است چون تولید ادبی نداریم. وقتی هم که وضعیت این‌طور باشد دیگر حرجی به کسی نیست. چندسال پیش دعواهای قلمی شاملو و براهنی و دیگران خیلی جذاب بود و چیزی که جذاب باشد باب می‌شود منتها وقتی چیزی باب بشود و جذاب هم بشود ممکن است خیلی‌ها را در خودش حل کند و وضعیت را مذاب کند. یک‌زمان این‌طوری بود که یک‌نفر کتاب زیاد می‌خواند باقی کتاب‌های او را می‌خواندند. الان این‌طوری شده که یک‌نفر کتاب زیاد می‌نویسد باقی هم کتاب‌های خودشان را می‌نویسند. منتها چون انتشار کتاب سخت است کسی کتاب هم نمی‌نویسد و مستقیم توی فیس‌بوک یا میهمانی و بغل میز آشپزخانه حرف می‌زند. وقتی شما بخواهی کتاب بنویسی مجبوری استدلال کنی. اما وقتی بخواهی توی فیس‌بوک بنویسی استدلال لازم نیست. یعنی چیزی را که می‌خواهی بگویی جای اینکه دلیل بیاوری تا مردم باورشان شود یک‌جوری می‌گویی که زورچپان‌ شود. یعنی متن را به مخشان استعمال می‌کنی. برای این‌کار هم از هر چیزی استفاده می‌کنی. خلاصه قدیم این‌طوری بود که دوتا سپهسالار با هم می‌جنگیدند و پای دعواشان می‌نشستی چیز یاد می‌گرفتی. توی جهان وسط مبارزه می‌شود فن زد اما نمی‌شود فحش داد. فحش هم خواستی بدهی بده اما نمی‌توانی آجر پرت کنی. الان شما یک‌لحظه فیس‌بوک را باز کنی می‌بینی که آجر است که دارد پرت می‌شود. فیس‌بوک منتها آدم را عمیق نشان نمی‌دهد. شما برای اینکه عمیق جلوه کنید باید بروید توی روزنامه‌ای، مجله‌ای، جایی ستون و صفحه بگیرید تا بتوانید پشت‌سر این و آن صفحه بگذارید. یک راه هم این است که آدم وقتی صداش بلند نیست صداش را بلند کند تا بهش نگاه کنند. اما خیلی پیش می‌آید که تو صدات را بلند کنی اما کسی نگاهت هم نکند. راهش این است که بگویی من دارم از طرف فلانی حرف می‌زنم یا حرفت را بگذاری دهن فلانی که بزند. این‌طوری جواب می‌دهد. خلاصه یک همچین حالی است الان وضعیت. مراقب آجر باشید. یعنی همین 516 کلمه ما را جای آجر فردا پتک می‌کنند می‌زنند توی سر خودمان. بعید هم نیست به دلیل همین 500 کلمه فردا سمت ما آجر پرت کنند. البته عیبی ندارد. ما از لحاظ منطق و استدلال به مرحله آخر رسیدیم. یعنی حرفمان را می‌زنیم اما اگر کسی خواست آجر پرت کند سمت ما، ما جاخالی نمی‌دهیم هد می‌زنیم. الان هم حرف ما را گوش نکنید ما صدامان را می‌بریم بالا، باز هم نشنوید، حرفمان را می‌گذاریم دهان یکی دیگر. اگر واقعا گوش نکنید با آجر می‌زنیم توی سرمان. این را هم ندیدید خودمان را می‌اندازیم زیر ماشین. این را هم نبینید یک گور با دست خودمان می‌کَنیم خودمان را چال می‌کنیم. این را هم نمی‌بینید؟ اصلا خاک‌توسر من. اصلا راحت شدید با این نون‌هاتون؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.