«شی» و موج تغییر در چین
دیوید ایگناتیوس . ترجمه: نوژن اعتضادالسلطنه
برخی از بوتیکهای لوکس در خارج از چین خالی از مشتریان چینی هستند. همزمان با اوجگیری کارزار ضد فساد در سرزمین اصلی، بدیهی است که اکنون لحظه مناسبی برای خرید مصرفکنندگان چینی در کشورهای دیگر نیست. تیتر اصلی نشریه «ساوث چاینا مورنینگپست» این بود: «تدابیر سختگیرانه بیشتر حزب علیه صداهای مخالف». در گزارش آمده بود که حزب کمونیست چین بازی گلف، شکمپرستی، باندبازیهای درون حزبی و همچنین «روابط جنسی نامناسب» را ممنوع اعلام کرده است. علاوه بر این، آنچه حزب از آن تحت عنوان «ارزیابی نامناسب از سیاست حزب که به اتحاد درونحزبی آسیب میرساند» یاد کرده بود، جزء ممنوعهها محسوب شدهاند.این یک لحظه دلهرهآور برای چین است. رئیسجمهور «شی جینپینگ» در حالی به واشنگتن و لندن سفر کرد که اسراف زیادی در مراسم و پذیراییها صورتگرفته از او به عمل آمده بود. اما «شی» در حالی به کشورش باز میگردد که چین با اقتصادی در حال رکود و فضای سیاسی در حال چرخش دستوپنجه نرم میکند. برخی از ناظران سیاسی اوضاع چین میگویند که این موضوع نشان از عدماطمینان سیاسی بیشتر در چین در مقایسه با دهههای گذشته دارد.ایجاد تکاپوی سیاسی یکی از نتایج اصلی سیاست تهاجمی «شی» علیه فرهنگ رشوه و اختلاس و پذیرش هدیه از سوی کارکنان دولتی است؛ امری که او از آن هراس دارد که در بلندمدت به ضرر حزب کمونیست و قدرت آن حزب تمام شود. به نظر میرسد تلاشهای «شی» در رسیدن به هدف ناممکن باشد؛ چرا که سیاستش دچار تناقض است. از سویی کنترل دولتی بر اقتصاد بازار کاهش مییابد و همزمان شاهد افزایش انضباط و سختگیری حزبی هستیم. مقامهای حزب عصبی و نگران هستند و درباره آینده اطمینان خاطر ندارند.یک مقام امنیتی آمریکایی دراینباره میگوید: «شیجینپینگ» با سرعت بیشتری در مقایسه با رهبران پیشین چین، از دوران «دنگ شیائوپینگ» به این سو، در حال یکپارچهسازی قدرت سیاسی است». او دراینباره میافزاید: «از منظر سیاست خارحی، او هدایت تصمیمگیریها را برعهده دارد و کارزار قوی ضد فساد را به پیش میبرد».بااینحال، این اصلاحات همراه با انتقام است. «شی» تمام دشمنان این روند را در حزب و ارتش از جمله مقامهای ارشد اخراج کرده است. در میان قربانیان برجسته اصلاحات میتوان به «ژو یونگ یانگ»، رئیس پیشین دستگاه امنیتی و ژنرال «گو بوکسیونگ»، معاون پیشین کمیسیون مرکزی نظامی اشاره کرد. روزنامه خلق چین روز دوشنبه گزارش داده بود که از سال 2012 میلادی بیش از نیمی از 205 عضو کمیته مرکزی حزب کمونیست مناصبشان تغییر کرده یا اخراج شدهاند.در چنین وضعیت سیاسیای شایعات نیز رایج شده است؛ از جمله شایعات بیاساس درباره کودتا و تلاش برای سوء قصد و ترور. شایعات از سال 2012 آغاز شد، زمانی که «شی» برای دیدار برنامهریزیشده با «هیلاری کلینتون»، وزیر امور خارجه وقت آمریکا حاضر نشد. در آن زمان روزنامه «ایندیپندنت» چاپ لندن گمانهزنیهایی را درباره صحت رئیسجمهوری چین مطرح کرد. «چاینا تایمز» تایوان مدعی شد که «شی» در سال 2013 میلادی هدف دو سوء قصد ناکام قرار گرفته بود. یک روزنامه ژاپنی نیز ماه می گذشته گزارش داده بود که «شی» در معرض تهدیدات متنوعی از جمله امکان مسمومیت قرار گرفته است. ساندیتایمز با انتشار گزارشی به نقل از منابع مرتبط با مقامهای ردهبالا حزبی اشاره کرده بود که شایعاتی درباره یک توطئه نافرجام برای عملیکردن کودتا در ماه مارس گذشته مطرح شده بود. مقامهایی در سنگاپور میگویند که آنان نیز اخیرا درباره توطئه کودتا شایعاتی را شنیدهاند. «شی» کنترل شخصی خود بر نیروهای نظامی و امنیتی را تشدید کرده است. «ساوث چاینا مورنینگپست» ماه مارس گذشته گزارش داده بود که «شی»، افراد واحد محافظت ریاستجمهوری را که مدت مدیدی به ایفای خدمت میپرداختند، تغییر داده است؛ واحدی که به عنوان اداره اطلاعات مرکزی شناخته میشد. ناظران مسائل چین از اعلام وفاداری دهها نفر از ژنرالهای ارتش نسبت به «شی» در سال گذشته گفتهاند. جز در شرایط نگرانی چنین اعلام وفاداریهایی چه معنایی میتواند داشته باشد؟ اما هر دو موضوع میتوانند نشانهای از قدرت «شی» باشند.«دیوید لمپتون»، رئیس بخش مطالعات چین در دانشگاه مطالعات پیشرفته بینالمللی «جان هاپکینز» دراینباره استدلال میکند: «ما در طول 40 سال اخیر چنین درجهای از عدم قطعیت و اطمینان را در نظام سیاسی چین ندیدهایم».«کورت کمپبل»، از کارشناسان ارشد مسائل آسیا در دور نخست ریاستجمهوری اوباما اشاره میکند که شایعات بیاساس مطرحشده در چین، در کره شمالی و هر جامعه بسته دیگری رواج دارد. او میگوید: «هر هفته من شایعات مختلفی را میشنوم». این روایتها بیشتر درباره جامعه چین دوران «شی» هستند. عدم قطعیت در یک نظام که بهشدت اطلاعات را کنترل میکند هر روز افزایش مییابد.«کمپبل» میگوید: «بسیاری از این داستانهای ساختهشده در نتیجه فضای سیاسی همراه با اضطراب در پکن هستند». او درباره «شی» میگوید: «هیچ نشانهای وجود ندارد که او ترسی از جان خود داشته باشد. او به راه خود میرود». همزمان با برگزاری جلسه پلنوم سالانه کمیته مرکزی حزب، «شی» فرصتهای تازهای برای تحمیل نظرات خود از طریق انتصاب متحدانش در مناصب کلیدی در شانگهای و تیانجین و همچنین در کمیسیون مرکزی نظامی خواهد داشت. درحالحاضر، او دارای اهرمهای قدرت برای تثبیت بیشتر قدرت خود در مقایسه با رهبران پیشین آن کشور است. این یک مانور قدرت و تلاشی ظریف از سوی اوست که میتواند باعث ایجاد تغییرات و تلاش بیش از حد برای اعمال کنترل بر تمامی جنبهها شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.