|

اردشیر سنایی، استاد روابط بین‌الملل در گفت‌وگو با «شرق»:

بین غرب و روسیه توافق شده است

در پنج سال بحران سوریه، نگاه جهان به نقش کشور ما تغییر کرده است، این تغییر نقش را چگونه می‌بینید؟ ایران از ابتدای شکل‌گیری بحران در سوریه همواره در محور حمایت از دولت سوریه قرار گرفت و درعین‌حال تلاش کرد اسد را به انجام یک‌سری اصلاحات سیاسی و همکاری با ناراضیان و مخالفان قانونی دولت سوریه تشویق کند. به نظر می‌رسد ایران در سال‌های گذشته همین موضع را داشته و دارد و نقشش تفاوت زیادی نکرده است. ایران همواره معتقد بوده که سرنوشت سوریه را مردم این کشور باید مشخص کنند. بنابراین آنچه تغییر کرده، نوع نگاه بازیگران بین‌المللی در بحران سوریه به ایران است. این نگاه منفی به نقش ایران در سوریه تغییر کرده و آنها احساس می‌کنند بدون ایران امکان حل‌وفصل بحران سوریه وجود نخواهد داشت. ایران اکنون بعد از توافق هسته‌ای در تعامل با غرب و به‌ویژه با آمریکا قرار گرفته است. در چنین شرایطی احتمال تغییری در شرایط سیاسی و حل بحران سوریه رخ می‌دهد؟ به نظر می‌رسد این تغییر ایجاد شده است. بعد از اینکه ایران و گروه 5+1 به توافق هسته‌ای رسیدند آمریکا به این نتیجه رسید که در سایر موضوعات هم می‌تواند با ایران به تفاهم برسد، مهم‌ترین آن هم بحران سوریه است. آنها احساس کردند با ورود ایران به مذاکرات مربوط به سوریه و تلاش‌های دیپلماتیک برای حل‌وفصل آن، این بحران حل‌شدنی خواهد بود. طرف‌های مقابل ایران احساس کردند ایران باید وارد فرایند سیاسی حل بحران سوریه شود و ازاین‌رو از ایران نیز برای حضور در کنفرانس وین دعوت کردند. نشست سوریه جمعه برگزار می‌شود. در این شرایط آینده سوریه را چگونه می‌بینید؟ آینده سوریه بسیار مبهم و پیچیده است. به‌ویژه بعد از آنکه روسیه وارد فاز نظامی علیه مخالفان بشار اسد شد، ابعاد بحران پیچیده‌تر شد. تنها بحث این است که اگر روسیه و آمریکا به توافقی برای حل‌وفصل بحران سوریه برسند، معنی آن می‌تواند ورود نظامی روسیه به سوریه باشد، اما اینکه سرانجام این بحران چه خواهد شد، به شرایط مختلفی بستگی دارد؛ یکی از آنها این است که روسیه و غرب بر سر مقابله با نیروهای مخالف اسد و از جمله داعش به توافق رسیده باشند؛ یعنی بخواهند بحران سوریه را با نابودی گروه‌های مخالف بشار و درعین‌حال حفظ نظام سیاسی سوریه و احتمالا کناررفتن اسد از قدرت تمام کنند. بعد از سفری که اسد به مسکو داشت و با پوتین دیدار کرد، در مصاحبه‌ای تلویحا اعلام کرد حاضر است اگر مردم سوریه بخواهند، در انتخابات بعدی ریاست‌جمهوری این کشور نامزد نشود. بعد هم فرانسوا اولاند گفت پوتین اسد را راضی کرده است که از قدرت کنار برود. این خبر را طرفین نه تأیید و نه تکذیب کردند. بنابراین به نظر می‌رسد نوعی از توافق بین غرب و روسیه برای حل بحران سوریه صورت گرفته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.