شایعات میتوانند عادات غذایی مردم را تحتتأثیر خود قرار دهند
تغذیه و دنیای مجازی
حمید خواجهپور. کارشناس تغذیه
بیگمان شایعات مربوط به حیطه غذا و تغذیه را میتوان یکی از شایعترین موضوعات موجود در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی اینترنتی دانست. مضمونی که در سالهای اخیر با توجه به روشنشدن روزافزون نقش آن در تأمین سلامت افراد، مورد توجه همگان قرار گرفته و هرکسی را در هر جایگاهی که دارد بهنوعی درگیر خود میکند. متأسفانه ضعف نهادهای متولی و مسئول در آگاهیرسانی جامع و مانع همراه با نبود نظارت مناسب و مکفی ارگانهای مجری یا ناظر در تمامی مراحل تهیه و عرضه موادغذایی، از تولید تا مصرف نیز مزید بر علت شده تا همواره نقلقولهای بیاعتبار و مشکوک یا موضوعات درست و نادرست دراینارتباط به پای ثابت گفتوگوها در مکالمات معمول یا در دنیای مجازی تبدیل شوند و بهتبع آن، گاه جاروجنجال و هایوهوی بسیار نیز به دنبال داشته باشد. برخی اوقات مطلبی کوتاه در ارتباط با فواید بیبدیل یک میوه یا ماده غذایی خاص، تمام صفحات شبکههای اجتماعی را به خود اختصاص میدهد و زمانی دیگر در عرض چند ساعت شاهد دستبهدستشدن خبری دستهاول پیرامون خطرات ناشناخته ناشی از مصرف یک ماده غذایی دیگر هستیم؛ بدون اینکه مرجعی برای بررسی صحتداشتن یا نداشتن اینگونه مطالب وجود داشته باشد. حتی در مواردی، کارشناسان امر هم از درستی یا نادرستی آنها بیخبرند! از درمان انواع سرطان فقط با استفاده از پوست لیمو (!) گرفته تا وجود هورمونهای ریز و درشت در مرغهای مصرفی! البته به نظر میرسد قشر تأثیرپذیر و پیرو این نظریات چندان پرتعداد نباشند. لیکن ذهنیت ایجادشده در مخاطب -چه مثبت و چه منفی- کتمانشدنی نیست؛ مخصوصا در مواقعی که در عالم واقع، خبر پلمب یک کارخانه بزرگ تولید موادغذایی بهخاطر تقلبات گسترده در رسانهها منتشر میشود و فیالمثل بِرندی شناختهشده بهواسطه تولید دهها تُن آبلیموی مصنوعی که معلوم نیست از چه مدت قبل از آن، به این امر مشغول بوده، به چالش کشیده میشود یا عرضه روغنزیتونهای صنعتی به بازار خوراکی لو میرود و استفاده از موادغذایی نامرغوب و ممنوعه در سوسیس و کالباسهای معروف، رسانهای میشود. در این مواقع، پخش شایعات رونقی دوباره مییابند و تأثیر آنها نمود بیشتری پیدا میکند؛ چراکه در ذهن ما بیشتر این شایعات، ریشه در واقعیات دارند که تا نباشد چیزکی... . بههرروی، تجربیات نشان دادهاند که این شایعات ممکن است تأثیرات موقت و ناپایداری هم در عادات غذایی مردم بگذارند. اما اگر اطلاعرسانی بهموقع و درست توسط مسئولان امر داده شود تأثیر آن فراگیر و بینظیر خواهد بود. علت اصلی بهوجودآمدن این اخبار مشکوک ولی پرطرفدار را هم باید فقدان همین مراجع قابل دسترس و مطمئن و بهروز دانست؛ مثلا مورد روغن پالم را در نظر بگیرید؛ شاید اگر این خبر بهصورت همیشگی و در قالب یک خبر غیرموثق از طریق تمامی شبکههای مجازی پخش میشد حتی یکصدم تأثیری را که اعلام رسمی وزارت بهداشت بر کاهش و حتی قطع فروش لبنیات پرچرب گذاشت، نمیداشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.