کارگروه فيلترينگ امروز تصمیم میگیرد
تلگرام زير تيغ
گروه جامعه، صدرا محقق: یکسال پیش درست همین روزها بود که در رسانهها و شبکههای اجتماعی خبر صدور دستور قضایی فیلترینگ نرمافزارهای «لاین»، «واتساپ» و «تانگو» دستبهدست میشد. پیش از آن هم نرمافزاری به نام «ویچت» که محبوب کاربران زیادی بود به بلای فیلترینگ دچار شده بود. آنروزها البته از تلگرام که اینروزها محبوبترین و فراگیرترین نرمافزار گوشیهای همراه است، خبری نبود و همه یا از آن سه نرمافزار نامبرده استفاده میکردند یا وایبر. یکسال گذشت و برخی از آن نرمافزارها فیلتر شدند یا به حاشیه رفتند تا تلگرام نورسیده به صدر محبوبیت و فراگیری برسد، به شکلی که این روزها طبق گفته وزیر ارتباطات حداقل 14میلیون کاربر فعال در ایران دارد. با اینهمه آنگونه که رسانهها نوشتهاند، امروز چهارشنبه ششم مهر که روز برگزاری جلسه کارگروه فیلترینگ است، روز سرنوشتسازی برای بقای تلگرام خواهد بود؛ چراکه این کارگروه قرار است در قالب جلسهای به بررسی بحث فیلترینگ تلگرام بپردازد.
براساس اعلام برخی منابع خبری، سال گذشته شخص رئیسجمهور با ورود به موضوع، مانع از فیلترشدن برخی این شبکههای اجتماعی شد، باید دید امروز سرنوشت تلگرام چگونه رقم خواهد خورد. از یکسال پیش به اینسو که «ویچت»، آخرین شبکه اجتماعی، در ایران فیلتر شد بحث فیلترینگ با همه بالاوپایینشدنها مسکوت مانده بود و هیچ شبکه اجتماعی دیگری فیلتر نشده بود. در همین مدت تلگرام و اینستاگرام که دو نرمافزار فعال روی گوشیهای هوشمند هستند، فرصت یافتند تا به میزان بسیار چشمگیری در ایران کاربران را جذب خود کنند. علاوه بر این، بسیاری از مسئولان کشور اعم از مسئولان دولتی تا مسئولان دیگر نهادها مانند شهردار، نمایندگان مجلس و... نیز در همین مدت عضو این شبکههای اجتماعی شدند و به صورتی فعالانه در آنها حضور داشتهاند. در اینستاگرام به غیر از هنرمندان و بازیکنان فوتبال و والیبال، حسابهای کاربری رئیسجمهور و برخی وزرا، قالیباف شهردار تهران، لاریجانی رئیس مجلس و بسیاری دیگر مانند آنها فعالانه حضور دارند. در شبکه اجتماعی تلگرام هم بهخصوص پس از راهاندازی قابلیت کانال رسانهها، افراد بسیاری در آن حضور یافته و مشغول فعالیت شدهاند. در همین زمینه میتوان به کانال برخی وبسایتهای خبری و خبرگزاریهای رسمی کشور مانند فارس، رجانیوز، عصر ایران و... و همچنین کانالهای برخی چهرههای شناختهشده مانند سردار قاسم سلیمانی اشاره کرد که هر کدام دهها هزار عضو و دنبالکننده دارند. بهعنوان مثال کانال خبری وبسایت رجانیوز تا آخرین لحظات روز گذشته 33هزار دنبالکننده داشت، همچنین کانال وبسایت عصر ایران در همین زمان 36هزار دنبالکننده داشته است. کانال منتسب به سردار سلیمانی هم تا عصر روز گذشته نظر 15هزارو 500 دنبالکننده را به خود جلب کرده بود. همه این آماروارقام حکایت از فراگیری بسیار این شبکههای اجتماعی در بین کاربران فارسیزبان و ایرانی دارد. فیلترنشدن این رسانهها و بهخصوص استفاده آسان و سریع آنها بهویژه در مورد تلگرام، بهعلاوه قابلیتهای ارتباطی بالایی که دارند باعث شده که کاربران بسیار زیادی در این مدت جذب این نرمافزار شوند. البته در این میان و با استفاده از فضای به وجودآمده برخی رسانهها و کاربران نیز فرصت آن را پیدا کردهاند که از طریق این نرمافزار اقدام به ساخت کانالهایی کنند که براساس قوانین رسمی کشور فعالیتشان ممنوع است. همین موضوع نیز باعث شده در یک ماه گذشته برخی رسانههای داخلی دراینباره هشدارهایی بدهند و مطالبی بنویسند و در پارهای مواقع خواستار فیلتر این نرمافزار بشوند. در همین رابطه خبرگزاری ایسنا با انتشار مطلبی با تیتر «تلگرام چهارشنبه فیلتر میشود؟» نوشت: «برخی اعضا از جمله دبیر کارگروه تعیین محتوای مجرمانه رایانهای از مدتها قبل بر لزوم پالایش این شبکه -تلگرام - تأکید داشته و در روزهای گذشته سایت«گرداب» وابسته به سازمان بررسی جرایم سازمانیافته با این مقدمه نوشت: ارائه استیکرهای غیراخلاقی یا ساخت استیکر با تصاویر کاربران دیگر، نخستین حاشیه تلگرام بود. درحالیکه گمان میرفت این اقدامات باعث خواهد شد که کاربران ایرانی نتوانند از تلگرام استفاده کنند، اما موضوع با همکاری شرکت مذکور، ختم به فیلتر نشد. واضح است مدیران تلگرام نیز نمیخواهند حجم بالای مخاطبان ایرانی خود و منافعی را از این ناحیه به آنان میرسد، از دست بدهند. اکنون پس از غیرفعالشدن این امکان، دو امکان ایجاد ربات و کانال، محلی برای جولان برخی افراد سودجو شده است؛ عدهای که به صورت فردی یا سازماندهیشده در پی نشر محتوای خاص روی گوشیهای مردم هستند؛ محتوایی که به نظر میرسد با همه بندهای فهرست مصادیق محتوای مجرمانه (موضوع ماده 21 قانون جرایم رایانهای)، قابل تطبیق است». با این همه باید منتظر نتایج جلسه امروز ماند و دید آیا تلگرام محبوب، امروز را به سلامت به پایان خواهد رساند یا خیر. اگرچه شایعات و احتمالات درباره فیلترشدن یا ایجاد اختلال در مسیر کار تلگرام از حدود دو هفته پیش آغاز شده است، اما با این حال روز گذشته محمدرضا فرنقیزاد، مدیرکل روابط عمومی وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در پاسخ به این سؤال ایسنا که «آیا از سوی کمیته تعیین مصادیق مجرمانه رایانهای که مسئولیت فیلترکردن سایتهای غیرمجاز را برعهده دارد نامهای در این رابطه به وزارت ارتباطات و بهطور مشخص به شرکت ارتباطات زیرساخت ارسال شده است»، گفت: تاکنون نامهای در این زمینه به دست ما نرسیده است. وزیر ارتباطات هم پس از انتشار اخباری مبنی بر درخواست ایران از تلگرام برای شنود کاربران، در اینباره اعلام کرد: «ایمیلهایی بین همکاران ما و شبکه تلگرام رد و بدل شده و از آنها خواسته شد تا بعضی از کانالهایی را که دارای مباحث غیراخلاقی هستند، ببندند که این کار قبلا انجام شده بود، اما دو هفته پیش دوباره این کانالها را باز کردند و اگر این شرایط ادامه پیدا کند ما ناچاریم تصمیم کارگروه را اجرا کنیم». واعظی در عین حال قطعیهای پیشآمده در سه کانال ارتباط اینترنتی کشور را دلیل کندیها و اختلالات چندروزه تلگرام دانسته و گفت این اختلالات ربطی به فیلترشدن ندارد. به گزارش «ایسنا» وی با اشاره به سیاستهای دولت در برخورد با شبکههای اجتماعی، افزود: سیاست دولت این است که هیچیک از شبکههای اجتماعی که مطابق با قوانین جمهوری اسلامی ایران هستند، فیلتر نشوند. وزیر ارتباطات در عین حال بحث فیلترینگ را خارج از محدوده اختیارات وزارت ارتباطات دانست و گفت: کارگروهی تشکیل میشود که مصادیق مربوط به موضوع فیلترشدن در آن به بحث گذاشته میشود و از طرف این کارگروه اگر سایتی غیراخلاقی یا دارای تصاویر یا فیلمهای مستهجن باشد فیلتر میشود و وزارت ارتباطات تنها کارهای فنی آن را برعهده میگیرد، آنچه در روزهای گذشته از سوی مدیران تلگرام عنوان شد بهنوعی فرار به جلو محسوب میشد. ارائه مطالب غیراخلاقی و مستهجن خط قرمز ماست و در این زمینه با هیچکس تعارف نداریم. واعظی همچنین اعلام کرد درحالحاضر این نرمافزار در ایران حدود 13 تا 14میلیون کاربر دارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.