|

درباره کمپین‌های مقابله با جنگ‌افروزی اسرائیل

صلح با چاشنی آگاهی‌بخشی

محمدامین قانعی‌راد*

امروز خاورمیانه و فلسطین درگیر جنگ‌های گسترده‌ای است. فارغ از اینکه دلایل این جنگ‌ها چیست می‌توان پرسید نقش مردم در پایان‌دادن به این منازعات چیست؟ در تاریخ مواردی از کمپین‌های ضدخشونت و صلح را می‌توان دید که توانستند در سیاست‌های دولت‌ها تأثیرگذار شوند و جنگ را خاتمه دهند. برای مثال کمپین علیه جنگ ویتنام در ایالات متحده آمریکا که با جنبش اجتماعی وسیعی همراه شد توانست یک تحول سیاسی را ایجاد کند. نکته قابل‌توجه درباره این اعتراضات علیه جنگ، پیوندش با جنبش جوانان و تغییر در سبک زندگی آنان بود که به فراگیری آن کمک بسیاری کرد. کمپین روشنفکران فرانسه علیه جنگ فرانسه و الجزایر یکی دیگر از این کمپین‌هاست که چهره‌های شاخصی ازجمله ژان‌پل سارتر نیز در آن شرکت کردند و با حمایت از جنبش رهایی‌بخش فرانسه بر خاتمه جنگ تأثیرگذار بود. این کمپین‌ها به‌ویژه در کشورهای دموکراتیک تأثیرگذار هستند زیرا دولت‌ها در کشورهای دموکراتیک که بر مبنای رأی مردم تشکیل می‌شوند مجبورند برای اقناع افکار عمومی، پای منافع ملت را وسط بکشند و دلیل جنگ را منافع آنها بنامند. به‌همین‌دلیل در این کشورها مردم می‌توانند رأیشان را از طریق به‌صحنه‌آمدن نشان دهند و اتفاقا تشکیل این کمپین‌ها نوعی آزمون دموکراسی برای این کشورهاست زیرا این دولت‌ها از یک سو شعار دموکراسی می‌دهند و از سوی دیگر سیاست خارجی تنش‌زایی را پیگیری می‌کنند که تا زمانی که اعتراضی به آن صورت نگیرد، آن را ادامه خواهند داد. به‌همین‌دلیل با افزایش اعتراضات علیه این سیاست‌های تنش‌زا دولت‌ها مجبور می‌شوند در این آزمون دموکراسی دست به انتخاب بزنند. در منازعات اخیر فلسطین، یکی از راه‌های جلوگیری از ادامه خشونت، تشکیل کمپین‌ها و جنبش‌های مدنی از سوی یهودیان علیه سیاست‌های تنش‌زای دولت است که اتفاقا می‌تواند تأثیرگذار باشد زیرا اسرائیل به جنگ و خشونت علیه فلسطین جنبه ایدئولوژیک بخشیده است و فلسطین را خطری علیه یهودیت می‌خواند. درجه ایدئولوژیک‌شدن جنگ‌ها اتفاقا با تشکیل کمپین‌های مردمی کم خواهد شد زیرا در بسیاری از مواقع پشت ادعاهای ایدئولوژیک، منافع اقتصادی شرکت‌ها به‌ویژه شرکت‌های اسلحه‌سازی وجود دارد که جنگ، گردش مالی بزرگی برای آنها به بار خواهد آورد. تشخیص این روابط پیچیده و انتقال آگاهی به مردم در این زمینه کار این کمپین‌هاست و با شناخت این روابط و اعتراض علیه آنها دولت‌ها مجبور به پذیرش شیوه‌های مسالمت‌آمیز به‌جای خشونت خواهند شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.