|

چند سطر درباره نمایشگاه عکس «گذر بی‌وقفه زمان»

استمرار خاطره

مریم میری: نمایشگاه عکس «گذر بی‌وقفه زمان»، پنجمین نمایشگاه انفرادی «حامد قصری» در گالری گلستان به روزهای پایانی خود نزدیک می‌شود و به نظر می‌رسد که از استقبال خوب علاقه‌مندان بهره‌مند شده است. حامد قصری متولد ٢٤مرداد ١٣٥٨ است که علاوه بر عکاسی، مستند‌سازی هم می‌کند و مستند «آقای نویسنده زنده است» و «تاریخ اجتماعی عکاسی در اصفهان» از ساخته‌های اوست. در نمایشگاه «گذر بی‌وقفه زمان» ٢٣ عکس از عکس‌های حامد قصری در معرض دید عموم قرار گرفته که عموما سعی در بیان مفاهیمی انتزاعی دارند. عکس‌های این مجموعه، ترکیب‌بندی و چینش مینی‌مال یافته‌اند و به‌دور از پیچیدگی، رودرروی مخاطب ایستاده‌اند تا با او رودررو سخن بگویند؛ کهنگی و فرسودگی، نخستین چیزی است که نگاه بیننده را در عکس به خود جلب می‌کند. جدا از موضوع فرسودگی، عنصری که در تمام عکس‌ها به‌عنوان عنصر مشترک انتخاب شده، استفاده از عکس‌های قدیمی است؛ عکسی که یادآور خاطرات گذشته است و گویی حامد قصری خاطراتمان را بیرون کشیده، قاب کرده و نشانمان می‌دهد تا یکی از کارکردهای عکس را به خاطرمان بیاورد: «عکس محملی برای یادآوری گذشته است». آنچه در این نمایشگاه پیش روی ما قرار گرفته، قاب در قاب است، بایگانی خاطره در خاطره و استمرارش در آنچه که زندگی می‌خوانیمش. زندگی هماره در جریان است و عکاس مقطعی از آن را برش زده و در حقیقت مرگ آن لحظه‌ای که دیگر وجود ندارد را ثبت کرده است. دومین عکاس که اینجا نقشش را حامد قصری ایفا کرده، آن لحظه ثبت‌شده را از زمان گذشته بیرون کشیده و آن را در گذر زمان برای مخاطب حال خود به تصویر کشیده است. افراد درون عکس‌های قدیمی که روی دیوارها قرار دارند، سالیان است که محبوس چهاردیواری کادر عکس هستند و گذر زمان نتوانسته حتی با وجود فرسودگی، آن خاطره ثبت‌شده روی کاغذ را از بین ببرد. حتی اگر زمان هرآنچه را که پیرامون آن عکس قرار گرفته؛ از گلمیخ‌ها تا تاقچه‌ها و دیوارهای دورش را فرسوده کند، آن لحظه، آن لبخند، آن ژست درون عکس تا همیشه بی‌تکرار باقی خواهد ماند. دراین‌میان، شاید کیفیت عکس‌های داخل عکس به مرور زمان کم شود یا از شدت و حدت رنگ‌ها و نگاه‌هایش کاسته شود و به قول معروف محو شود اما یک چیز قطعی همیشه آنجاست؛ آن خاطره‌ای که آن عکس قدیمی در پس زمینه ذهن بینندگان آن خانه به ثبت رسانده و به‌هیچ‌رو پاک‌شدنی نیست. اما راهکار دیگر قصری برای ثبت آن لحظه همیشگی، قراردادن کادرهایش براساس اصول معماری و در محدوده‌ای معماری‌گونه است. گوشه‌های دنج خانه‌ها، تنها مکانی برای قراردادن عکس‌های خانوادگی نیستند، بلکه مکان‌هایی هستند که جزء مکان‌های امن زندگی بشری به‌شمار می‌روند؛ جایی که امنیت، اصل پایدار توجه به انسان را معنا می‌کند. از این دریچه، ترک‌های روی دیوار، کیفیت بد معماری خانه‌ها، شکستگی و حتی محوشدن عکس‌های نصب‌شده در این عکس‌ها دیگر مهم نیست؛ مهم راه‌یافتن عکاس به این نقاط خلوت و خصوصی است؛ گویی قصری می‌خواسته برای ثبت این لحظه پاک‌نشدنی و این استمرار حافظه‌گونه از عنصری دیگر استمداد بطلبد و این عنصر را در معماری درون‌گرای خانه‌های قدیم اصفهان یافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.