اروپا و حوزه بالکان برای مهار بحران پناهندگان همکاری میکنند
سرما در كمين بیجاشدگان
زمستان نزدیک است و خطر بهجانهمافتادن کشورهای اروپایی بر سر بحران پناهندگان، بالا. پس از آنکه یک زن و دو کودک دیگر در آبهای ترکیه جان خود را از دست دادند، رهبران کشورهای اروپایی و کشورهای حوزه بالکان در بروکسل گردهم آمدند و بر سر طرحی 17 مادهای برای همکاری در زمینه مدیریت موج پناهندگان تا قبل از زمستان توافق کردند. به گفته کمیسیون اروپا، یکی از موارد توافقی بین 11 کشور شرکتکننده در این نشست، اسکان صدهزار پناهنده در مراکز پذیرش بود که نیمی از آنها باید در یونان و نیمی دیگر در کشورهای شمال اروپا ساکن شوند. در این میان کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل هم متعهد شده که در زمینه اسکان این پناهندگان کمک کند. پس از مذاکرات هفت ساعته 11 کشور که مقامات سیاسی از آن بهعنوان فرصتی برای ضربهزدن به یکدیگر استفاده کردند، رهبران این کشورها توافق کردند که به سیاست بدرقهکردن پناهندگان در کشورهای حوزه بالکان پایان دهند. در ماههای اخیر و همزمان با اوجگرفتن شمار پناهجویان در کشورهایی همچون آلمان، اتریش و سوئد، انتقادهایی از سیاست بدرقهکردن پناهجویان در مسیر بالکان مطرح شد؛ سیاستی که براساس آن کشورهای حاضر در این مسیر پناهجویان را ثبتنام نمیکنند یا شرایط اقامت موقتشان را فراهم نمیکنند، بلکه آنان را تنها تا مرز کشورهای همسایه همراهی میکنند. در بیانیه مشترک این کشورها آمده است «اقدامات یکجانبه ممکن است آغازگر واکنشی زنجیرهای باشد»؛ جملهای که پس از آنکه برخی کشورها مرزهای خود را مهروموم کردند یا پناهندگان را به مرزهای کشورهای دیگر سپردند، منعکسکننده واقعیتی از پیش اتفاقافتاده است. آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان که خود خواستار تشکیل این نشست شده بود، گفت: «پیداکردن یک راهحل انسانی برای دهها هزار نفری که در پاییز سرد و نمناک پشت درهای بسته کشورهای بالکان گیر کردهاند، ضروری بود». آنگلا مرکل در نشست شامگاه یکشنبه وضعیت پناهجویان در روزهای اخیر را «غیرمنطبق با ارزشهای اروپا» برشمرد و ابراز امیدواری کرد کشورها به تعهدات خود پایبند بمانند. اما قبل از این نشست، این طرح که در مرحله بررسی بود، با انتقادهایی روبهرو شده بود. در بخشی از این طرح از کشورهای حوزه بالکان و شرق اروپا خواسته شده بود که پناهندگان را بدون رضایت کشور همسایه به مرزهای آن کشور نرسانند، این همان بخشی بود که انتقاد کشورهای کرواسی و اسلوونی را به دنبال داشت. زوران میلانویچ، نخستوزیر کرواسی اجرای این بخش از طرح را «غیرممکن» خواند. اسلوونی و مجارستان در ماههای اخیر از یونان انتقاد میکردند که از مرزهای خود با ترکیه محافظت نمیکند و پناهجویانی را که از ترکیه میآیند بدون ثبتنام به کشورهای همسایه بدرقه میکند. میرو سرار، نخستوزیر اسلوونی هم پیشتر هشدار داده بود که اگر برای مقابله با بحران پناهجویان در کشورهای حوزه بالکان اقدامی فوری و جدی صورت نگیرد، اتحادیه اروپا در معرض گسیختگی قرار خواهد گرفت. در این نشست از ویکتور اوربان، نخستوزیر مجارستان، هم به تندی انتقاد شد. او که گفته بود بهعنوان ناظر در این نشست شرکت میکند، در ماههای اخیر دستور حصارکشی در مرز این کشور با همسایگان جنوبی را صادر کرد. این تصمیم سبب شد پناهجویان به سمت کرواسی و اسلوونی سرازیر شوند. سازمان بینالمللی مهاجران گفته است که در هفته گذشته روزانه بیش از ۹هزار پناهجو وارد یونان شدهاند که این بالاترین میزان در سال جاری است. از اواسط ماه سپتامبر حدود 250هزار پناهنده از کشورهای حوزه بالکان وارد اروپا شدهاند که بیشتر آنها از درگیریهای سوریه، عراق و افغانستان گریختهاند. -------------------------------------------- امکان اقامت 30 هزار پناهجو در یونان تا پایان سال جاری میلادی. کمیساریای عالی سازمانملل در امور پناهندگان برای دستکم 20هزار نفر دیگر، شرایط اقامت فراهم میکند. امکان اقامت 50 هزار پناهنده دیگر در مسیر بالکان و یونان که تعداد آنها درمجموع با پناهندگان قبلی به صد هزار نفر میرسد. ارسال 400 نیروی پلیس به اسلوونی تا آخر هفته. فراهمکردن شرایط برای بازگشت آن دست از پناهندگانی که نیاز به حفاظت بینالمللی ندارند و همکاری با افغانستان، بنگلادش، عراق و پاکستان درباره استرداد این پناهندگان. افزایش عملیات مشترک دریایی پوزئیدون در یونان و حضور آژانس کنترل مرزی اتحادیه اروپا، فرانتکس، در دریای اژه و تقویت حمایت فرانتکس از یونان در روند فعالیتهای ثبتنام و انگشتنگاری. خودداری از تسهیل حرکت پناهندگان به مرز یک کشور دیگر. راهاندازی مراکز تماس بین کشورها برای مبادله اطلاعات درباره حرکت پناهندگان و رصدکردن مسیر حرکت آنها ظرف 24 ساعت. تماس با مؤسسات مالی ازجمله بانک سرمایهگذاری اروپا و بانک مرکزی اروپا برای بازسازی و توسعه و تأمین امنیت مالی در راستای اقامت پناهندگان. افزایش همکاری پلیس و دستگاههای قضائی علیه قاچاق پناهنده. تقویت پشتیبانی از آژانس مرزی خارجی اروپا (فرانتکس) در مرز بلغارستان و ترکیه. راهاندازی عملیات جدید فرانتکس در مرزهای زمینی بین یونان و مقدونیه و یونان و آلبانی برای تمرکز روی بازرسی خروج و ثبتنام پناهندگانی که در یونان ثبتنام نکردهاند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.