استقرار نهاد بینالمللی در ایران
عبدالحسین طوطیایی. پژوهشگر کشاورزی
مرکز تحقیقات کشاورزی ایکاردا (تحقیقات کشاورزی برای مناطق خشک غرب آسیا و شمال آفریقا) در سوریه از جمله مراکز تحقیقاتی بینالمللی کشاورزی است که پیش از انقلاب اسلامی قرار بود در کشورمان تأسیس شود و از مقر خود در ایران، تحقیقات پیرامون محصولات گندم، جو، نخود، عدس و گونههایی از علوفه را در بین کشورهای منطقه هماهنگ کند. اگرچه انتخاب کشور میزبان برای این مراکز با هدف توسعه محصولات اساسی و بهبود امنیت غذایی در کشورهای در حال توسعه انجام شده است، اما بدون تردید مرزبندی سیاسی برای این انتخاب تأثیرگذار بوده است. این مرزبندیها و نگاه تردیدآمیز غرب به انقلاب اسلامی، موجب شد شهر حلب در کشور سوریه بهعنوان محل استقرار مرکز تحقیقاتی ایکاردا در نظر گرفته شود. برای آنها که بحران داخلی سوریه را در این چند سال از نگاه حرفهای کشاورزی پی میگرفتند، توقف فعالیتهای این مرکز نیز از آسیبهای جبرانناپذیری بهشمار میآيد که باید آن را بر خسارتهای بیشمار دیگر در سوريه افزود. آسیبهایی که تنها به درون مرزهای این کشور محدود نشده و تمامی جغرافیای شمال آفریقا و غرب آسیا را نیز دربر گرفته است. در این میان، ذخایر ژنتیکی محصولات محوری را که در این مرکز در قالب بانک ژن (ژرمپلاسم) و با شیوه نگهداری خارج از رویشگاه حفظ میشوند و بیش از 140 هزار نمونه هستند باید از باارزشترینهایی بدانیم که در معرض خطر ازبینرفتن در این بحران هستند. گویا کشور ترکیه بخش عمدهای از این ذخایر ژنتیکی را با توجیه نجات آنها در اختیار گرفته است. با غبطه همیشگی نسبت به این بهرهوری بهنگام کشور ترکیه از کانونهای بحران پیرامون خود، نظر وزارت محترم جهاد کشاورزی را به این پیشنهاد جلب میکنم که در خلأ بهوجودآمده برای ادامه فعالیت مرکز تحقیقاتی ایکاردا در سوریه زمینهای فراهم کند تا این مرکز در کشور ما مستقر شود. کشوری که درحالحاضر از خشکترین مناطق دنیا به حساب میآید، قطعا شایستهترین میزبان خواهد بود. در صورت استقرار این مرکز در ایران، این امکان نیز فراهم میشود که مواد ژنتیکی گرفتهشده به وسیله کشور ترکیه و سایرین به درون این مرکز بازگردانده شود. جلب نظر گروه مشاوران بینالمللی تحقیقات کشاورزی برای استقرار مرکز تحقیقات ایکاردا در ایران- آن هم در شرایطی که سیاست خارجی کشورمان نیز در مسیر تنشزدایی است- پیامدهای مثبتی خواهد داشت كه الگوبرداری دیگر نهادهای تحقیقات کشاورزی داخلی از ساختار و شیوههای مدرن تحقیقاتی، رابطه فعالتر با دیگر مراکز تحقیقاتی بینالمللی و اینکه سرانجام با استقرار آن، پس از نزدیک به 40 سال سرانجام حق به حقدار میرسد از جمله آنهاست. افکار عمومی ما نیز دیگر این تصور را نخواهند داشت که ایران در حوزه کسب منافع بینالمللی، تکاپوی لازم را ندارد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.